## GNOMEren bilaketa-tresnaren eskuliburua

2000
Alexander Kirillov

Baimena ematen da dokumentu hau kopiatu, banatu edota aldatzeko Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Dokumentu Librearen Lizentziaren 1.1 bertsioan edo berriago batean ezarritako baldintzak betetzen badira; Atal Aldaezinik, Aurreko azaleko testurik eta Atzeko azaleko testurik gabe. GNU Dokumentazio Librearen Lizentziaren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu haren Web gunea bisitatuz edo hona idatziz: Free Software Foundation, Inc. 59 Temple Place - Suite 330 Boston, MA 02111-1307 USA

Enpresek euren produktu eta zerbitzuak bereizteko erabiltzen dituzten izen asko marka erregistratu moduan hartu behar dira. Izen horiek GNOMEren edozein agiritan agertzen direnean, GNOMEren dokumentazio-proiektuko kideak marka erregistratuak direla konturatu badira, izen horiek osorik maiuskulaz edo hasierako letra maiuskulaz idatzi dituzte.

## Sarrera

GNOMEren bilaketa-tresna zure sisteman fitxategiak bilatzeko utilitatea da. Hainbat bilaketa-mota egin ditzake: izenaren arabera, aldaketa-dataren arabera, fitxategien edukien arabera, etab. `gnome-utils` paketearekin dator, eta pakete hori GNOMEren mahaigaineko ingurunearen zatia da. Dokumentu honek GNOMEren bilaketa-tresnaren 1.2 bertsioa deskribatzen du.

Bilaketa-tresna GNOMEren bilaketa-tresna Utilitateak azpimenutik Menu nagusian hautatuz has daiteke, edo `gsearchtool` komandoa komando-lerroan exekutatuz.

Kontuan eduki GNOMEren bilaketa-tresna UNIXen `bilatu`, `grep`, eta `kokatu` komandoen interfazea besterik dela. Komando horiek oso indartsuak dira, baina ez oso errazak erabiltzaile berri batentzat. GNOMEren bilaketa-tresnak erabiltzeko erraza den interfazea eskaintzen du komando horien erabilpen arruntenentzat. GNOMEren bilaketa-tresnak egiten ez duen bilaketaren bat egin behar baduzu, komando-lerroan egin dezakezu, `bilatu` eta `grep` komandoak erabiliz aukera egokiekin. Kasu horretan, komando horien informazio-orrialdeak irakurtzea komeni da. Hori GNOMEren laguntza-arakatzailea erabiliz egin dezakezu.

## Erabilpena

GNOMEren bilaketa-tresnak bi bilaketa-mota eskaintzen ditu: Erabateko bilaketa eta Bilaketa lasterra. Erabateko bilaketa fidagarria da eta aukera ugari ematen ditu, baina motela da. Bilaketa lasterrak teknika berezi bat erabiltzen du bilaketa azkartzeko; askoz ere azkarragoa da, baina fitxategi-izenaren arabera bakarrik egin dezake bilaketa eta ez da erabateko bilaketa bezain zehatza. Atal honek erabateko bilaketa modua deskribatzen du; bilaketa lasterra honako atalean deskribatzen da: .

### Bilaketaren leiho nagusia

Bilaketa-leiho nagusia

Bilaketa bat hasteko, GNOMEren bilaketa-tresnari bilaketa-irizpidea eta direktorioa eman behar dizkiozu.

Lehenespenez, bilaketa unean lanean ari zaren direktorioan hasten du; GNOMEren bilaketa-tresna menutik hasi baduzu, uneko direktorioa zure etxeko direktorioa da. Hasierako direktorioa Hasi direktorio honetan eremuan baliozko bide-izen bat sartuz, edo direktorio bat Arakatu... botoiarekin aukeratuz alda dezakezu. Adibidez, zure sistemako fitxategi guztietan bilaketa egiteko, sartu `/` eremu honetan (abisua: benetan denbora asko pasako du).

Lehenespenez, GNOMEren bilaketa-tresnak emandako direktorioaren azpidirektorio guztietan ere bilatzen du; modu hori ken dezakezu Ez bilatu azpidirektorioetan aukera erabiliz. Bilaketa zehatzagoa egiteko, Ez bilatu muntatutako fitxategi-sistemetan aukera gai dezakezu. Aukera horrek bilaketatik kanpo utziko ditu ondoko azpidirektorioak: fisikoki hasierako direktorioa ez den direktorio baten unitateetan edo partizioetan kokatutakoak (muntatutakoak) — ikus xehetasunetarako.

Lehenetsitako bilaketa-irizpide bakarra Fitxategi-izena da. Komodinak * (ikurren edozein sekuentzia, hutsak barne, parekatzen ditu) eta ? (ikur bakun denak parekatzen ditu) erabil ditzakezu eremu honetan. Adibidez, `txt` luzapena duten fitxategiak aurkitzeko, sartu `*.txt` eremu honetan; D hizkiarekin hasten diren fitxategi guztiak aurkitzeko, sartu `D*` (abisua: fitxategi-izenek maiuskula/minuskula desberdintzen dute!). Bilaketa-irizpide konplexuagoak ere zehaztu ditzakezu — ikus .

Behin bilaketa-irizpidea eta hasierako direktorioa zehazten dituzunean, sakatu Hasi. Horrek denbora behar du (direktorioaren tamaina eta sistemaren abiaduraren arabera), eta ondoren, zure irizpidearekin bat datozen fitxategi guztien zerrenda duen leiho bat azalduko zaizu (hutsik egon daiteke), hemen erakusten den bezala: . Bilaketarako denbora asko behar badu, abortatu dezakezu Gelditu botoia sakatuz.

### Bilaketaren emaitzen leihoa

Bilaketaren emaitzen leihoa

Bilaketaren emaitzen leihoan, edozein fitxategitan klik bikoitza egin dezakezu irekitzeko. Fitxategi-kudeatzailearen leihoan fitxategian klik bikoitza egitearen ondorio berdina edukiko du — hau da, fitxategia fitxategi-mota horrentzako lehenetsita dagoen ekintzarekin irekiko da. Aurkitutako fitxategien zerrenda disketean gorde dezakezu Gorde botoia sakatuz. Fitxategi-izena eskatuko dizu zerrenda gordetzeko; zerrenda testu arruntaren formatuarekin gordeko du.

## Bilaketa-irizpidea

Goian azaldu den fitxategi-izenaren bilaketa arrunterako, GNOMEren bilaketa-tresnak beste irizpide bat zehazten ahalbidetzen dizu. Horretarako, irizpide-mota egokia hautatu behar duzu goitibehera motako zerrendatik (Gehitu botoiaren ezkerraldean), eta Gehitu sakatu. Horrela irizpide hori gehituko zaio lehendik daudenei. GNOMEren bilaketa-tresnak zehaztutako irizpidea betetzen duten fitxategi guztiak bilatuko ditu. Adibidez, (e)k `txt` luzapena duten fitxategi guztien bilaketa, azken 7 egunetan aldatuak eta GNOME hitza dutenak, erakusten du.

### GNOMEren bilaketa-sesioaren lagina

GNOMEren bilaketa-saioaren lagina

Lehendik gehitu duzun irizpideren bat kendu dezakezu bere ondoko Kendu botoia sakatuz. Aldizka, irizpide bat desgai dezakezu bere ondoko Gaitu kontrol-botoia desaktibatuz.

Jarraian, irizpide-mota posibleen zerrenda daukazu:

- Fitxategi-izena — bilatu fitxategi-izenaren arabera. Ohi bezala, * eta ? komodinak erabil ditzakezu bilaketan. Hemen ere gogoratu UNIX fitxategi-izenak maiuskula-minuskula desberdintzen dutela.

- Ez bilatu azpidirektorioetan — aukera hori hautatzen bada, GNOMEren bilaketa-tresnak ez du hasierako direktorioko azpidirektorioetako fitxategietan bilatuko.

- Fitxategi-jabea — fitxategiaren jabea den erabiltzailearen izenaren arabera bilatzen du.

- Fitxategi-jabearen taldea — fitxategiaren jabea den taldearen izenaren arabera bilatzen du.

- Azken aldaketaren ordua — azken N egunetan aldatutako fitxategiak (zehazki, azken N*24 ordutan) bilatzen ditu.

- Muntatutako fitxategi-sistemetan ez bilatu — aukera hori hautatzen bada, GNOMEren bilaketa-tresnak ondorengo azpidirektorioetan bakarrik bilatuko du: hasierako direktorioaren gailu (diskete) berdinean muntaturik daudenak. Adibidez, hasierako direktorioa `/` bada eta `/dev/hda` fitxategian (lehen disko gogorra) muntaturik badago, eta `/home` azpidirektorioa `/dev/hdb` fitxategian (bigarren disko gogorra) muntatuta badu, orduan ez du `/home` fitxategian bilatuko. Aukera hori erabilgarria izan daiteke euskarri aldagarriko (CD-ROM, disketea) fitxategiak bilaketatik kanpo uzteko.

- Fitxategi hutsa — irizpide hori fitxategi hutsarekin bat dator. Gehien bat sistema-administratzaileek erabilia sistemaren mantenimendurako.

- Baliogabeko erabiltzaile edo taldea — sistemarentzat ezezagunak diren jabe edo taldeen fitxategian parekatzen ditu. Aukera hori erabilgarria izan daiteke, sistematik kendu diren erabiltzaileen fitxategiak aurkitzeko. Gehien bat sistema-administratzaileek erabilia sistemaren mantenimendurako.

- Fitxategi-izenak izan ezik — fitxategi-izena eman ez den fitxategi guztiak parekatzen ditu. Lehengo moduan, komodinak erabil ditzakezu. Adibidez, eremu honetan `*~` zehazten baduzu, GNOMEren bilaketa-tresnak bilaketatik kanpo utziko ditu tildearekin (~) amaitzen diren fitxategi guztiak.

- Azpikateen bilaketa arrunta — azpikate jakin batzuk dituzten fitxategi guztiak parekatzen ditu. Aukera horrek fitxategi guztien edukia irakurtzea eskatzen duenez, bilaketa motel dezake. Oharrak: Aukera honekin ezin dituzu komodinak erabili.

- Adierazpen erregularren bilaketa — adierazpen erregular jakinak dituzten fitxategi guztiak parekatzen ditu. Aukera horrek fitxategi guztien edukia irakurtzea eskatzen duenez, bilaketa motel dezake.

- Hedatutako adierazpen erregularren bilaketa — hedatutako adierazpen erregular jakinak dituzten fitxategi guztiak parekatzen ditu. Aukera horrek fitxategi guztien edukia irakurtzea eskatzen duenez, bilaketa motel dezake.

Adierazpen erregularren nozioa ezagutzen ez dutenentzat, gauza bakarra esango dugu: ereduen bat etortzerako sintaxi zeharo malgua eta indartsua dela. Komodinen bat etortze arruntak ez bezala, honek eragiketa logikoak (eta, edo, ez), ikur-zerrendak parekatzea, kate bat lerroaren hasieran egiaztatzea, eta beste hainbat gauza ahalbidetzen ditu. Adierazpen erregularren eta hedatutako adierazpen erregularren deskribapen zehatza eskuliburuko grep-i buruzko orrialdean aurki daiteke. Erabiltzaile berriek konplexuegia aurkituko dute, baina esperientzi gehiagoko erabiltzaileentzat, adierazpen erregularrak oso erabilgarriak izan daitezke.

## Bilaketa lasterraren modua

Atal honek GNOMEren bilaketa-tresnaren bilaketa lasterraren modua deskribatzen du. Modu hau erabiltzeko, joan Bilaketa (lokalizazio) bizkorra leihora, honakoan erakusten den bezala: .

### Bilaketa lasterraren leihoa

Bilaketa lasterraren leihoa

Bilaketa lasterra moduan, GNOMEren bilaketa-tresnak ez du disketeko fitxategi bat bilatzen — horren ordez, sistemako fitxategi guztien izenak dituen datu-base berezi bat erabiltzen du. Bilaketa azkarrago egiten du. Horrek, ordea, egin dezakezun bilaketa-mota bakarra fitxategi-izenaren arabera dela esan nahi du. Bestalde, bilaketa honek ez ditu aurkituko datu-basearen azken eguneratzearen ondoren gehitutako fitxategiak (sistema gehienetan, egunero eguneratzen da, normalean gauean — ikus ondorengoa informazio gehiagotarako).

Bilaketa lasterraren moduarekin fitxategi bat aurkitzeko, fitxategi-izenaren azpikatea sartu Lokalizatu fitxategia eremuan. Adibidez, fitxategi-izenean searchtool katea duten fitxategi guztiak aurkitzeko, sartu `searchtool` eremu honetan. Bilaketa horrek bide-izen osoan searchtool katea duten fitxategi guztiak ere erakutsiko ditu — batez ere, `/usr/share/help/gsearchtool`-ko fitxategi guztiak.

Bilaketa azpidirektorio batera mugatzeko, direktorio-izena komodinekin batera erabil dezakezu. Adibidez, `txt` luzapena duten fitxategi guztien bilaketa lasterra `/home/user` direktorioan egiteko, sartu `/home/user/*.txt` Lokalizatu fitxategia eremuan.

Hala ere, bilaketa lasterra modua `lokalizatu` komandoaren interfazea da, beraz xehetasun gehiagotarako, dagokion eskuliburuaren orrialdea irakurri.

### Lokalizaturen datu-basea

Atal honetan datu-basearen eguneratzea deskribatuko da bilaketa bizkorrerako. Sistema-administratzailea ez bazara edo kuriositaterik ez baduzu, ez duzu azalpena irakurri beharrik.

Sistema gehienetan, `lokalizatu` komandoarentzat (eta beraz, GNOMEren bilaketa-tresnaren bilaketa lasterraren modurako) erabiltzen den datu-basea, egunero eguneratzen da, normalean gauean. Hori `cron` eragiketa gisa egiten da — ikus eskuliburuaren orrialdea `cron` utilitate hori ezagutzen ez baduzu. Kontuan eduki zure ordenagailua gauez normalean itzalita egoten bada, datu-basea ez dela eguneratuko. Kasu horretan, lehenetsitako eguneratze-ordua aldatu behar zenuke `/etc/crontab` fitxategia editatuz edo tresna grafiko bat erabiliz, esaterako cromagnon. Horretarako sistema-administratzailearen (root) pribilegioak beharrezkoak dira.

Datu-basea orain eguneratu komandoa ere edita dezakezu `updatedb` komandoa exekutatuz. Horretarako ere sistema-administratzailearen (root) pribilegioak beharrezkoak dira.

Zure sistemako fitxategi guztien datu-base osoa berregiten du batere aukerarik gabe. Hori optimizatzeko komando-lerroko hainbat aukera dituzu (adibidez, direktorio jakin batzuk saltatzeko aginduz). Xehetasun gehiagorako, irakurri eskuliburuaren orrialdea `updatedb` komandoari buruz.

## Egileak

GNOMEren bilaketa-tresna George Lebl-ek idatzia da (jirka@5z.com). Bidali zuen iruzkin, iradokizun eta akatsen berri GNOMEren akatsen segimendurako datu-basera. (Akatsei buruzko berriak bidaltzeko argibideak linean aurkituko dituzu.) GNOMEren 1.1 bertsioan edo berriagoa erabiltzen ari bazara, akatsen berri emateko Akatsen berri emateko tresna (`bug-buddy`) ere erabil dezakezu. Tresna hori Menu nagusiko Utilitateak azpimenuan duzu eskuragarri.

Eskuliburu hau Alexander Kirillov-ek idatzi du (kirillov@math.sunysb.edu). Eskuliburuari dagozkion iruzkinak eta iradokizunak GNOMEren dokumentazio-proiektura bidal ditzakezue: docs@gnome.org. Iruzkinak linean ere egin ditzakezue GNOMEren dokumentazio-egoeraren taula erabiliz.

## Lizentzia

Programa hau software librea da; birbana edota alda dezakezu, Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Lizentzia Publiko Orokorraren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzak betez gero.

Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO BERMERIK gabe; era berean, ez da bermatzen EGOKITASUNA MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus GNU Lizentzia Publiko Orokorra

.

GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia bat GNOMEren gidaliburuaren eranskinean daukazu. GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu haren Web gunea bisitatuz edo hona idatziz:

        Free Software Foundation, Inc. 59 Temple Place - Suite 330 Boston, MA 02111-1307 USA