###

Revision History
Revision $Revision: 2405 $ | 2008-01-11 | KoSt

Når du aktiverer visingsfiltra kjem det fram eit dialogvindauge som du kan bruke for å velje mellom ulike filter som kan brukast for å sjå korleis biletet blir sjåande ut i papirutskrift eller kva utslag fargebehandlinga gjer. Dei kan også vere nyttige for å vise korleis biletet ser ut for folk med ulike synsfeil. Filtra forandrar ingenting i biletet, og må ikkje forvekslast med filtra i filter-menyen. Visingsfiltra liknar meir på foliar som du held opp framføre skjermen og slik forandrar utsjånaden på biletet.

Dei tilgjengelege filtra blir kalla “For fargesvakt syn”, “Gamma”, “Kontrast” og “Fargeprøvetrykk”:

####

- Du får tilgang til denne undermenyen på biletmenyen via Vis → Visingsfiltra.

####

Dette dialogvindauget har to tekstvindauge. Det til venstre viser Tilgjengelege filter. Du kan flytte eit filter frå dette vindauget og over til Aktive filter ved først å klikke på ønskt filter for å markere det, og deretter på pila som peikar mot høgre. Du kan flytte filtra andre vegen ved å bruke pila som peiker mot venstre. Filtra i vindauget Aktive filter blir aktiverte eller deaktiverte ved at du klikkar på det lille merket framføre filternamnet. Klikkar du på namnet til filteret, blir innstillingane for filteret vist nadanfor i området der det på figuren står Ingen filter vald.

- Simulering av feil i fargesynet (; )

- Fargebehandling (; )

- Andre ()

####

Bileta dine vil vonleg bli sett av mange ulike menneske på mange ulike datasystem. Biletet som ser heilt perfekt ut på skjermen din, kan sjå heilt annleis ut for folk med synsskader, eller på ein annan skjerm innstilt litt annleis enn den skjermen du bruker sjølv. Deler av informasjonen kan til og med vere usynleg. Visingsfiltra viser bileta slik dei ser ut for folk med ulike synsskader. (Føreset at sjåaren har normalsyn).

#####

Type fargesynssvikt

  I denne nedtrekksmenyen kan du velje mellom:

  Protanopi (raudblind)

    Dette flotte namnet er sett saman av fleire greske ord: “op” for auge, syn; “an” for negasjon; “proto” for første, dvs. den første fargen i RGB fargesystemet. Så ein person som er utsett for protanopi, har rett og slett nedsett følsemd for raud. Betre kjend som raud-grøn-fargeblind (daltonisme).

    Protanopi er eigentleg litt meir komplisert enn dette. Ein person med dette problemet ser ikkje korkje raudt eller grønt, men ser likevel gult og blått. I tillegg har han mindre følsemd for lysstyrke og kuløren han ser skifter mot dei korte bølgjelengdene, dvs. blått.

  Deuteranopia (grønblind)

    Deuteranopi er nokså likt protanopi, med nedsett følsemd for raudt og grønt. Skilnaden er at ein persom med deuteranopi ikkje har redusert følsemd for lysmengde og heller ikkje fargeskifte mot korte bølgelengder.

  Tritanopia (blåblind)

    Ein person med tritanopi har redusert følsemd for blått og gult, men har normalt syn når det gjeld raudt og grønt. Som oftast har han også redusert følsemd for lysstyrke og fargeskifte mot dei lange bølgjelengdene, dvs. raudt.

#####

Originalbiletet

Ein raudblind person kan ikkje sjå den raude (255,0,0) skrifta på svart (0,0,0) bakgrunn. Du må endra tekstfargen.

Normalsyn

protanopi;

Deuteranopi. Gult skifter mot raudt

Tritanopi. Grønt er lite representert i det blå området.

####

Samanhengen mellom elektrisitet og fargestyrke er på ingen måte eksakt, men er avhengig av kva utstyr, dvs. kamera, skanner, skjerm osv, du bruker. “Gamma” er ein konstant som blir brukt til å korrigera denne samanhengen. Både mørke og lyse område av biletet ditt skal verre synlege sjølv om det blir vist på ein for mørk eller for lys skjerm. Filtervisinga “Gamma” kan gi deg ein ide om korleis biletet ditt vil sjå ut t.d. på ein Mac med gamma = 1,8 eller på ein PC som typisk har ein gamma omkring 2,2. Du finn meir om dette i ordlista under gamma

####

Nå er vi tilbake i medisinen att. “Kontrastfølsemd” er evna til å oppfatte små skilnader i kontrastar. Det kan vere mange årsakar til at denne evna kan bli svekka. Augesjukdommen “grå stær”, er ein tilstand der det blir utvikla ugjennomsiktige krystallar i augelinsa. Desse spreier lyset over netthinna og gjer synet uklart. Ein annan årsak kan vere skader på stavane og tappane t.d. som følgje av diabetes. Folk med nedsett evne til å sjå kontrastar, kan t.d. ha problem med å sjå prikkane på ein kjole.

Skulle dette ha vekt interesse, kan du søke på Internett på “contrast sensitivity” eller noe liknande.

#####

kontrastsyklusar

  Filteret “kontrast” gjer at du kan få ei førestiling om korleis biletet ser ut for ein med grå stær. Kan hende må du auke kontrasten i biletet slik at også bestemor ser biletet godt. I dei fleste tilfella har du bare bruk for små verdiar for kontrastsyklusar. Høge verdiar fører med seg ein sideeffekt: Aukar du verdien over 255, vil komplimentærfargane kome fram.

####

#####

####

Alle dei ulike systema som blir brukte for å reprodusera fargar dekker bare eit avgrensa fargeområde (“gamut”) av dei uendeleg mange naturlege fargane som finst. Filteret fargeprofil kan til ein viss grad kompensera for desse skilnadane.

Før du skriv ut eit bilete, kan det vere greitt å kontrollera om resultatet blir slik du håper det skal bli. Filteret “Fargeprofil” kan gi eit inntrykk av korleis biletet blir sjåande ut med ulike fargeprofilar.

#####

Profil

  Her kan du hente inn ein fargeprofil frå andre lagringsmedia.

Føremål

  Du kan bruke filteret på ein av fire måtar:

  Perseptuell

    Metoden Perseptuell er den beste metoden for å imitere blekkskrivarar. Det er lite å justera og den visuelle samanhengen mellom fargane blir bevart slik at fargane ser naturlege ut.

  Relativ (Kolometrisk)

    Denne metoden samanliknar dei svarte og kvite punkta i originalen med dei tilsvarande punkta i det endelege biletet og skalerer kuløren i høve til dette. Metoden passar svært godt for blekkskrivarar. Han har ein tendens til å gi litt mørke bilete, så det kan bli nødvendig å kompensere for dette.

  Metning

    Denne metoden tar vare på metningsverdiane i originalen. Pikslar som er utanfor metningsområdet blir sett til same metningsverdien. Metoden er lite brukbar til fotografiar, men høver bra for dokument der fargemetninga er viktigare enn nøyaktig farge, t.d. for å reprodusera logoar. Metoden er heller ikkje eigna til å vise kontinuerlege fargeovergangar sidan han fører til “hopp” i fargen.

  Absolutt (Kolometrisk)

    Denne metoden bevarer dei fargane som kan reproduserast av fargesystemet uendra. Fargar som ikkje kan reproduserast, blir fjerna. Her er det alstå ikkje noe tilnærming til næraste farge.

Svartpunktkompensering

  Dersom resultatet blir for langt frå originalen, blir biletet sett saman på nytt. Verdiane for kulør blir justerte med verdien for svartpunktet i originalen.