# OmegaT w pigułce

czyli opanuj OmegaT w 5 minut

Ten tekst opisuje absolutne podstawy aplikacji. Oczywiście byłoby super, gdyby każdy przeczytał podręcznik użytkownika i zaznajomili się ze zwszystkimi funkcjami programu OmegaT.

## Spis treści

1. W skrócie, jak działa OmegaT
2. Jak się tłumaczy przy użyciu OmegaT
   1. Utwórz nowy projekt i wczytaj go
   2. Tłumacz segmenty jeden po drugim
   3. Używanie pamięci tłumaczeń i słownika
   1. Pamięć tłumaczeń
   2. Słownik
   4. Tworzenie dokumentów docelowych
3. Zmagania ze znacznikami
   1. Przykład...
   2. Kontrola znaczników

## I. W skrócie, jak działa OmegaT

Ekran OmegaT składa się z trzech oddzielnych okienek. Rozmiar każdego z nich można zmieniać myszką. Po lewej znajduje się okno edycji, gdzie piszesz swoje tłumaczenie. Po prawej na górze, jest okienko dopasowań, gdzie wyświetlane będą odpowiadające tekstowi źródłowemu frazy z pamięci tłumaczeń. Niżej mamy okienko słownika, w którym wyświetlane będą tłumaczenia wyrazów.

W Oknie Edycji wyświetlony jest tekst podzielony na segmenty - zdania (lub akapity - rzuć okiem na "<s0>segmentację źródeł</s0>"). Segmenty te tłumaczone są jeden po drugim. Kiedy przechodzisz do następnego, twoje tłumaczenie jest zapisywane w pamięci tłumaczeń, a kiedy skończysz ostatni, OmegaT użyje pamięci tłumaczeń do utworzenia dokumentu docelowego. Możesz również utworzyć dokument docelowy wcześniej - na żądanie.

OmegaT pomaga zorganizować twoją pracę w tak zwane projekty tłumaczeń. Dla każdego projektu OmegaT tworzy katalogi do przechowywania dokumentów źródłowych, słowników i pamięci tłumaczeń których chcesz używać. Program tworzy również katalog docelowy, który będzie zawierał ostateczne wersje tłumaczonych dokumentów.

## II. Jak się tłumaczy przy użyciu OmegaT

### a. Utwórz nowy projekt i wczytaj go

Wybierz Projekt → Nowy... na pasku menu.

Przejdź do katalogu w którym chciałbyś zapisać swoje pliki i wpisz nazwę którą nadasz projektowi. Nazwa ta nadana będzie głównemu folderowi projektu, a wszystkie pliki projektu będą się znajdowały w tym katalogu lub jego podkatalogach.

OmegaT poprosi o potwierdzenie lub zmianę katalogów projektu wyświetlając poniższe okienko.

Możesz spokojnie przyjąć proponowane miejsce dla podkatalogów, ale sprawdź czy języki dokumentów źródłowych i docelowych są wybrane poprawnie. Wybierz kod języka (2 literowy) lub języka-i-regionu (2+2) z rozwijanych menu, lub wpisz je ręcznie. (ale zachowaj formę 2 liter). Zapamiętaj też miejsce katalogu docelowego (zawierającego przetłumaczone dokumenty).

Jeśli chcesz aby OmegaT wyznaczył segmenty ze zdań a nie z akapitów, zaznacz to pole i kliknij na zasady segmentacji.

Po zaakceptowaniu ustawień i kliknięciu OK, OmegaT poprosi cię o wskazanie plików, które chcesz przetłumaczyć. Możesz w ten sposób importować pojedyncze pliki, a także całe katalogi z podkatalogami i ich zawartością. Jeśli przez przypadek zaimportowałeś niewłaściwy dokument, lub wczytałeś ich zbyt wiele, możesz je po prostu usunąć z projektu używając dowolnego menadżera plików (będą w podkatalogu "Source" twojego projektu).

Aby sprawdzić listę plików, które będziesz tłumaczył, otwórz okienko Pliki projektu (Menu: Projekt → Pliki projektu..., ale zwykle otwiera się automatycznie). Jeśli musiałeś zmienić zawartość katalogu źródłowego, pamiętaj aby najpierw wczytać projekt ponownie (Menu: Projekt → Wczytaj ponownie). Domyślnie OmegaT otwiera pierwszy plik z listy.

Pamiętaj! OmegaT będzie otwierać wyłącznie poniższe formaty. Każdy plik innego rodzaju zostanie pominięty.

- Open Document Format (ODF ISO/IEC 26300)
- OpenOffice.org
- XHTML, HTML
- HTML Help Compiler (HCC)
- DocBook
- zwykły plik tekstowy
- bundle.properties Java
- pliki .po
- INI (pliki formatu "klucz=wartość")

### b. Tłumacz segmenty jeden po drugim

Kiedy już utworzyłeś projekt i wiadomo które pliki będziesz tłumaczył, OmegaT otworzy pierwszy z nich w Edytorze. Pierwszy segment jest podświetlany na zielono, a jego kopia wyświetlana jest niżej w "polu wpisywania" (w tym momencie cała reszta dokumentu jest chroniona i nie można jej zmieniać) Swoje tłumaczenie wstukujesz pomiędzy znaczniki <segment 0001> i <koniec segmentu>, nadpisując tekst źródłowy.

Naciskając "ENTER" przechodzisz do następnego segmentu.

Uwagi:
- Aby przenieść się do innej części tekstu, wyżej czy niżej, kliknij dwukrotnie zdanie lub akapit, który chcesz otworzyć..
- jeśli wolisz wpisywać tłumaczenie "na czysto" a nie na tekście źródłowym, zmień to ustawienie w Opcje → Parametry edytora....

Kiedy naciskasz "ENTER", klika rzeczy których nie widać dzieje się jednocześnie.<br1> OmegaT dodaje parę segmentów (segment źródłowy i jego tłumaczenie) do pamięci tłumaczeń, i automatycznie tłumaczy pozostałe segmenty identyczne ze źródłowym, znalezione w plikach projektu. Przeszukuje również pamięć tłumaczeń i słownik pod kątem następnego segmentu.

### c. Używanie pamięci tłumaczeń i słownika.

#### 1. Pamięć tłumaczeń

Jeżeli OmegaT znajdzie w pamięci tłumaczeń elementy pasujące (30% zgodności lub więcej – patrz podręcznik) do następnego segmentu, wyświetla je w oknie dopasowań. Pierwszy element tego okna jest wstępnie wybrany.

Aby wstawić propozycję z okienka dopasowań do tłumaczonego tekstu możesz użyć skrótów klawiaturowych.

- Naciśnij `Ctrl+I` aby wkleić wybraną propozycję w miejscu kursora, lub...
- Naciśnij `Ctrl+R` aby zastąpić cały segment proponowanym tekstem.

Jeśli znaleziono kilka dopasowań, a chcesz wstawić inną propozycję niż pierwsza (domyślna):

- Wybierz inną propozycję w okienku dopasowań: naciśnij `Ctrl+2` dla drugiej wyświetlonej propozycji, `Ctrl+3` dla trzeciej, itd.
- Potem użyj kombinacji `Ctrl+I` lub `Ctrl+R` aby wstawić, lub zastąpić j.w.

(Możesz ustawić w programie, aby za każdym razetm sam wstawiał dopasowany fragment o zgodności wyższej niż zadany procent, do pola wpisywania ilekroć zaczynasz nowy segment. Funkcję tę znajdziesz w Opcje → Parametry edytora...)

#### 2. Słownik

Jeśli OmegaT napotka termin pasujący w 100% do znajdującego się w słowniku, wyświetli go w okienku słownika. tych dopasowań nie można przenosić przy użyciu skrótów.

### Tworzenie dokumentów docelowych:

Przetłumaczywszy wszystkie segmenty (albo w dowolnym momencie jeśli tego zechcesz), OmegaT uzupełni dokumenty docelowe używając segmentów przechowywanych w pamięci tłumaczeń.

Aby zrobić to ręcznie, wybierz Projekt → Utwórz dokumenty docelowe z paska menu.

OmegaT utworzy przetłumaczone wersje wszystkich dostępnych tłumaczeniu dokumentów, znajdujących się w katalogu źródłowym. Również w przypadku, gdy nie zostały one przetłumaczone w całości. Utworzone pliki zapisane zostaną w katalogu docelowych.

Aby zakończyć tłumaczenie, otwórz pliki docelowe używając ich domyślnych aplikacji (procesorze tekstu, przeglądarce internetowej...), aby sprawdzić zawartość i format tłumaczenia. Możesz później wrócić do OmegaT i nanieść niezbędne poprawki. Nie zapomnij utworzyć dokumentów docelowych ponownie.

## III. Zmagania ze znacznikami

OmegaT zapewnia nienaruszalność formatowania dokumentów źródłowych (pogrubienie, kursywa etc.), poprzez wstawianie specjalnych znaczników. Znaczniki OmegaT składają się z przynajmniej jednej litery, po której następuje przynajmniej jedna cyfra i czasem znak "/" (na przykład:<f0>, <br10/>, </s2> itp.).

Musisz uważać na te znaczniki, i upewnić się że są one właściwie stosowane w segmentach docelowych (zaawansowaną edycję znaczników opisano w Instrukcji Użytkownika).

### a. Przykład...

W tych przykładach podświetliliśmy czerwone znaczniki, aby łatwiej było je dostrzec, ale podczas edycji w OmegaT nie będą podświetlone.

A oto przykład segmentu w pliku HTML:

`<p> Inna czcionka wyświetlania może być wybrana w okienku <b>Czcionki </b>. Otwiera się je klikając na <i>Opcje</i> &gt; <i>Czcionki...</i> w pasku menu. W okienku możesz dobrać rozmiar i krój czcionki.</p>`

Oto jak wyświetli je OmegaT (podświetlone na czerwono):

`Inna czcionka wyświetlana może być wybrana w okienku <b0>Czcionki</b0>. Otwiera się je klikając na <i1>Opcje</i1> > <i2>Czcionki</i2> w pasku menu. W okienku możesz dobrać rozmiar i krój czcionki.`

A tu jest przykład jak należy to przetłumaczyć(przykład w języku afrykanerskim):

`'n Mens kan 'n ander vertoonfont kies met die <b0>Vertoonfont</b0>-dialoogkassie. Kies <i1>Opstelling</i1> > <i2>Vertoonfont...</i2> op die kieslys. Die lettertipe én die lettergrootte kan met dié dialoogkassie verander word.`

Kiedy OmegaT tworzy dokument docelowy, plik HTML będzie wyglądał tak:

`<p>'n Mens kan 'n ander vertoonfont kies met die <b>Vertoonfont</b>-dialoogkassie. Kies <i>Opstelling</i> &gt; <i>Vertoonfont...</i> op die kieslys. Die lettertipe én die lettergrootte kan met dié dialoogkassie verander word.</p>`

### b. Kontrola znaczników

OmegaT nie wykrywa nieprawidłowego użycia znaczników w dokumencie docelowym automatycznie. Zanim dostarczysz przetłumaczone dokumenty do klienta zalecane jest sprawdzenie znaczników pod kątem błędów.

Wybierz Narzędzia → Popraw znaczniki na pasku menu. Wyświetli się tabela przedstawiająca pary segmentów (źródłowy i docelowy) w których znaczniki sobie nie odpowiadają. Wybierz numer segmentu.

Przeniesiesz się do segmentu w którym znaleziono błąd, i będziesz mógł go naprawić .

W niektórych przypadkach błędne stosowanie znaczników może nie pozwolić na wczytanie dokumentu. Należy być pewnym co do poprawy wszystkich nieprawidłowych znaczników przed utworzeniem dokumentów docelowych.

Na zakończenie, należy również sprawdzić poprawność i formatowanie w domyślnej dla danego dokumentu aplikacji.

uwagi prawne