## Xfce 4 Masaüstü Yöneticisi

### Brian Tarricone

`<kelnos@xfce.org>`

### Jasper Huijsmans

`<jasper@xfce.org>`

### François Le Clainche

`<fleclainche@wanadoo.fr>`

### Jérôme Guelfucci

`<jerome.guelfucci@gmail.com>`

Bu el kitabı xfdesktop paketinin 4.8.3 sürümünü açıklıyor.

Telif Hakkı © 2008 Jérôme Guelfucci

Telif Hakkı © 2004-2007 Brian Tarricone

Telif Hakkı © 2004 Jasper Huijsmans

Telif Hakkı © 2004 François Le Clainche

Telif Hakkı © 2011 Gökmen Görgen (gkmngrgn@gmail.com)

## Bilgi

`xfdesktop` uygulaması masaüstü arkaplanını yönetir. Bu uygulama, bir arkaplan resmi ve/veya rengi rengi ayarlar ve masaüstünde farenin sağ veya orta tuşuna bastığınızda sırasıyla, bir uygulamalar menüsü veya çalışan uygulamalar listesi için, bir açılır ileti açar. Xfce 4.4.`xfdesktop` ayrıca masaüstünde simgeleri de oluşturur.

`xfdesktop` paketi Xfce 4 Yapılandırma Yöneticisi için bir yapılandırma penceresi yükler. Bu pencereden arkaplan resmini, rengini ve ayrıca menü ve pencere listesi ayarlarını değiştirebilirsiniz.

## Arkaplan

`xfdesktop`, arkaplan resmini(bazen "duvarkağıdı" da denir) oluşturmakla sorumludur. Bir arkaplan resmi ayarlarken birden fazla seçenek vardır. Monitörde görülen resmin son hali, tek bir renk veya bir gradyandandan oluşup, üstünde bir resim veya fotoğraf(istenirse belli bir şeffaflıkta) bulunabilir. Bu, farklı renk dizilişlerinin üzerine yarı-şeffaf resimler kullanılarak oluşturulan bazı ilginç efektlere olanak verir.

## Simgeler

Arkaplan resmini oluşturmanın yanı sıra, `xfdesktop` masaüstündeki simgeleri de oluşturabilir.

### Küçültülmüş Pencere Simgeleri

İşlem modlarından biri, simge durumuna küçültülmüş uygulamaları masaüstünde ikonlar(yeniden konumlandırılabilir) olarak gösterir. Ve bu pencereler görünür olduklarında ve tekrar simge durumuna küçültüldüklerinde de konumlarını hatırlayacaklardır. Simgeler ayrıca, pencerenin sol üst köşesindeki simgeye tıklandığında açılan kontrol menüsü'ne benzer bir sağ-tık menüsü de sağlar.

### Dosya/Başlatıcı Simgeleri

`xfdesktop` ayrıca masaüstünde, `$XDG_DESKTOP_DIR` klasörünün içeriğini de gösterebilir. Bu, `$XDG_CONFIG_HOME/user-dirs.dirs` dosyasının(bu dosya mevcut değilse yerine `$HOME/Desktop` kullanılacaktır) içerisinden ayarlanabilir. Dosyalar bir dosya yöneticisi kullanılarak tertiplenebilir, kopyalanabilir, taşınabilir ve kısayolları oluşturulabilir, ve tercih edilen uygulamalarla açılabilir. Uygulamalar ve URL başlatıcılar da ayrıca masaüstünde oluşturulabilir. Dosya simge görünümü, Thunar dosya yöneticisine benzer görüntü ve hissi verecek şekilde kalıplanmıştır.

## Masaüstü Menüsü

Masaüstü arkaplanına bir sağ tıklama, masaüstü klasöründe bir Thunar penceresi açmanıza, başlatıcılar oluşturmanıza ve şablonlar kullanarak URL bağları, klasörler ve dosyalar oluşturmanıza olanak sağlar. Ayrıca bununla masaüstü klasörünün Masaüstü Ayarları ve Özellikler penceresini açmanız ve sisteminizde bulunan birçok uygulamayı başlatmanız mümkündür.

Şekil 1. Masaüstü Menüsü

Menünün yapılandırma dosyası olan `xfce-applications.menu` `$sysconfdir/xdg/menus/xfce-applications.menu` dizininde bulunabilir. İkilik paketler için `$sysconfdir` genellikle `/etc` dizinidir, kaynak koddan kurulanlar için öntanımlı dizin ise `/usr/local/etc`'dir.

Eski menü düzenleyici artık bulunmasa da `xfce-applications.menu` dosyasını `$XDG_CONFIG_HOME/menus` dizinine kopyalayarak `mousepad` ya da `gedit` gibi bir editörle düzenleyerek menüzünü özelleştirebilirsiniz. Dosyanın UTF-8 ile kodlanması gerektiğini unutmayın. Menü düzenlemek hakkında detaylı bilgi Xfce Wikisinde bulunmaktadır.

Menülere girdi ekleme, düzeltme veya saklama yapmak için `$XDG_DATA_HOME/applications`da masaüstü girdileri oluşturularak ileri özelleştirme sağlanabilir.

## Pencere Listesi Menüsü

Masaüstü arkaplanına orta-tıklanınca çalışma-alanlarına göre sıralanmış şekilde tüm açık pencerelerin olduğu bir liste görünür.

Şekil 2. Pencere Listesi Menüsü

## Masaüstü Ayarları

Xfce Ayar Yöneticisi'ndeki "Masaüstü" düğmesine tıklayarak, masaüstü penceresini açabilirsiniz.

### Arkaplan Sekmesi

Arkaplan sekmesi, Masaüstü arkaplan resmini oluşturmakla ilgili birçok seçeneği belirlemenize olanak tanır.

Şekil 3. Masaüstü Ayarları, Arkaplan Sekmesi

Resim

  `xfdesktop`'in arkaplan resmini yok sayıp sadece seçilen renkleri kullanmasını istiyorsanız, "Hiçbiri" seçeneğini işaretleyin.

  `xfdesktop`'in bir arkaplan resmi oluşturmasını istiyorsanız, "Tek resim" seçeneğini işaretleyiniz.

  `xfdesktop`'in bir listeden rastgele resimler seçip arkaplan resmi olarak kullanmasını istiyorsanız, "Resim Listesi" seçeneğini işaretleyin.

Resimler

  Eğer "Tek resim" seçeneğini işaretlediyseniz, ağaç görünümünden bir resim seçebilirsiniz. Resmi güncel arkaplan resmi olarak ayarlamak için üzerine tıklayın. `xfdesktop`, masaüstünüzün arkaplanını otomatik olarak güncelleyecektir.

  Ağaç görünümünde, resimleri "Artı" işaretine tıklayarak ekleyebilirsiniz. Bu işlem, resimleri seçmeniz için bir açılır dosya seçicisi oluşturacaktır. "Eksi" işaretine tıklayarak resimler çıkartılabilir.

  Eğer "Resim listesi" seçeneğini işaretlediyseniz, bir dosya seçicisiyle mevcut bir listeyi seçmek veya yeni bir tane yaratmak için, boş bir sayfa ikonu olan "Yeni" butonunu kullanabilirsiniz. Ayrıca resim eklemek ve çıkarmak için "Artı" ve "Eksi" butonlarını kullanabilirsiniz. Bu durumda `xfdesktop` her başladığında, bu listeden rastgele bir arkaplan seçecektir.

  Arkaplan resminin boyutuna göre ekranla uyumunu sağlamak için beş adet seçenek vardır("Ortalanmış", "Döşeli", "Gergin", "Ölçeklendirilmiş" ve "Büyütülmüş") Eğer `xfdesktop`'in sizin yerinize ayarların icabına bakmasını istiyorsanız "Otomatik" seçeneğini seçebilirsiniz.

  `xfdesktop` uygulaması xinerama ve çoklu ekran modlarını destekler. Çoklu ekran modunda Background sekmesi her ekran için bir sekme gösterir.

Renkler

  Renk sitili dört farklı seçenekten biri olabilir: düz renk, yatay değişim, dikey değişim ve şeffaf.

  Şeffaf seçeneğinde, eğer bir duvar kağıdı olmadan renkli bir masaüstü kullanıyorsanız şeffaf pencerenin altındaki pencereleri görebilrisiniz.

  İki renkli butonlar masaüstünüzün rengini seçmenize olanak tanır. Düz renk seçeneği işaretli olduğunda sadece ilk renk geçerlidir. Gradyan seçeneklerinden biri işaretli olduğunda hem ilk hem de ikinci renk geçerlidir. Her iki renk butonu da bir renk seçici penceresi açar:

  Şekil 4. Arkaplan Rengini Seç

  - Ortasında bir üçgen bulunan renkli halkayı renk seçimi için kullanabilirsiniz. Dıştakı renkli halkadan istenilen rengi, içteki üçgenden de rengin açıklık/koyuluğunu seçebilirsiniz. Pencerenin sağ tarafındaki girdilerde, seçtiğiniz rengin açıklığı, derinliği ve kırmızı, yeşil, mavi miktarı görünecektir.

  - Renk seçmek için önce damlalığa sonra ekran üzerinde herhangi bir yere tıklayınız.

  - HTML sitili bir hexadesimal renk kodu girebileceğiniz gibi basitçe "Renk Adı" da yazabilirsiniz.

  Seçilen renkler baba pencerenin tamamını kaplar, ve şeffaf bir arkaplan resminin üzerinden görünür kalır.

Ayarlamalar

  İki kaydırma çubuğu, arkaplan resmi ve renginin parlaklığı ve doygunluğunu ayarlamanıza olanak tanır.

### Menu Sekmesi

Şekil 5. Masaüstü Ayarları, Menüler Sekmesi

Masaüstü Menüsü

  Eğer "Masaüstüne sağ tıklandığında uygulamalar menüsünü göster" seçeneğini işaretli hale getirirseniz, masaüstüne sağ tıkladığınızda uygulamalar menüsü gösterilecektir.

  "Uygulama simgelerini menüde göster", menüde simgeleri göstermenize veya gizlemenize imkan verir.

Pencere Listesi Menüsü

  Eğer "Masaüstüne orta tıklandığında pencere listesi menüsünü göster" seçeneğini işaretli hale getirdiyseniz, masaüstüne orta tıkladığınızda pencere listesi menüsü gösterilecektir.

  Eğer "Uygulama simgelerini menüde göster" seçeneği menüdeki simgeleri görünür veya gizli hale getirmenize olanak tanır. Bu seçenek sadece "masaüstüne orta tıklanınca pencere listesi menüsünü göster" seçiliyken mevcuttur.

  "Çalışma-alanları isimlerini listede göster" seçeneği, çalışma-alanları isimlerini görünür veya gizli hale getirmenize olanak tanır. Seçili olduğunda, pencereler çalışma-alanları isimlerinin altında görünür. Seçili olmadığında, bütün penceler menünün aynı bölümünde görünür. Bu seçenek sadece "Masaüstüne orta tıklandığında pencere listesini göster" seçiliyken mevcuttur.

  "Her çalışma-alanında pencereler için alt-menüler göster" seçeneği, çalışma-alanı isimleri döşeli alt-menüde gösterilen pencerelere sahip olmanıza olanak tanır. Bu seçenek sadece "Çalışma-alanları isimlerini listede göster" seçiliyken mevcuttur.

  "Yapışkan pencereleri yalnızca aktif çalışma-alanında göster " seçeneği, bütün çalışma-alanları yerine yalnızca aktif çalışma-alanında yapışkan pencerelere sahip olmanıza olanak tanır.

### Simgeler Sekmesi

Şekil 6. Masaüstü Ayarları, Simgeler Sekmesi

Görünüm

  "Simge tipi" açılır penceresi, masaüstü simgelerinin davranışlarını belirlemenize olanak tanır. "Hiçbiri", masaüstü simgelerini tümüyle devredışı bırakmak için; "Küçültülmüş" uygulama simgeleri, simge durumuna küçültülmüş veya gizlenmiş pencerelerin simgelerini gostermek için; ve "Dosya/başlatıcı" simgeleri, `$XDG_DESKTOP_DIR` klasörünüzün içeriğini masaüstü klasöründe göstermek için şeklinde olmak üzere üç seçenek vardır.

  Masaüstü simgeleri etkinse, "Simge boyutu" seçeneği ile, simgenin boyutunu(pixel cinsinden) ayarlayabilir, ve yazıtipi boyutu "Özel yazıtipi boyutu kullan" seçeneği ile simge metninin boyutunu göstermede kullanılır. Eğer bu son seçeneği seçili hale getirmezseniz, öntanımlılar kullanılacaktır.

Varsayılan Simgeler

  `xfdesktop` simgeleri oluşturmaya ayarlandığında, işaret kutusu, masaüstündeki özel simgeleri görünür veya gizli hale getirmenize olanak tanır. Bu simgelere çift tıklamak, belirli bir dosya yolunun içeriğini gösteren bir Thunar penceresi açacaktır.

  Ev, sizin ev klasörünüzdür, yani `$HOME` anlamına gelmektedir. Dosyasistemi `/` olarak da bilinir ve dosya sisteminizin kökü anlamına gelir. Çöp çöp klasörü anlamına gelir, Çıkarılabilir aygıtlar floppy sürücüker, USB sürücüler ve anahtarlar, harici sabit disk sürücüleri, optik diskler, ...vb temsil eder.

## Gizlenmiş Seçenekler

Xfce Ayar Yöneticisi tarafından ayarlanamayacak bazı gizli seçenekler var. Bunlar için metin düzenleyici gereklidir.

Simge Görünümü modu Metin Görüntüsü

  Simge metni ve simge metni arkaplanı rengi, gibi simge metni arkaplanı şeffaflığı da, `~/.gtkrc-2.0` dosyanıza aşağıdakilere benzer direktifler koyarak ayarlanabilir:

      style "xfdesktop-icon-view" {
          XfdesktopIconView::label-alpha = 75

          base[NORMAL] = "#00ff00"
          base[SELECTED] = "#5050ff"
          base[ACTIVE] = "#0000ff"

          fg[NORMAL] = "#ff0000"
          fg[SELECTED] = "#ff0000"
          fg[ACTIVE] = "#ff0000"
      }
      widget_class "*XfdesktopIconView*" style "xfdesktop-icon-view"

  Ilk girdi, yuvarlanmış metnin arkaplan şeffaflığını ayarlar. Üç "taban" girdi, arkaplan rengini, ve üç "ön plan" girdi metnin rengini ayarlar.

  "NORMAL" girdiler düzgün, seçilmemiş durum için rengi belirler. "SEÇİLMİŞ" girdiler ikon seçildiğindeki ve klavye odağının masaüstünde olduğu durumda rengi belirler. "ACTIVE" girdiler, ikon seçildiğindeki fakat klave odağının masaüstünde olmadığı durumda rengi belirler.

## Çeşitli

Menüyü veya pencere listesini de komut satırından açabilirsiniz. Bu, klavye kısayolları için kullanışlı olabilir. Menüyü açmak için şu komutu girin `xfdesktop``--menu`, ve pencere listesi için şunu `xfdesktop``--windowlist`. şu anda çalışan kopyayı sonlandırmak için, `xfdesktop``--quit`.

## `xfdesktop` Hakkında

`xfdesktop` Brian Tarricone (`<kelnos@xfce.org>`), Jasper Huijsmans (`<jasper@xfce.org>`), and Benedikt Meurer (`<benny@xfce.org>`) tarafından yazılmıştır. Daha fazla bilgi için, lütfen Xfce internet sitesini ziyaret edin.

Bir hata bildirmek veya bu uygulama veya bu el kitabı hakkında bir öneride bulunmak için http://bugzilla.xfce.org/ adresindeki hata takip sistemini kullanın.

Bu paketin kullanımı ya da kurulumu hakkında sorularınız varsa lütfen xfce mail listesine sorun. Geliştirme tartışmaları xfce4-dev mail listesinde sürmektedir.

Bu program Özgür Yazılım Vakfı tarafından yayımlanan GNU Genel Kamu Lisansı şartları altında dağıtılmaktadır; bu lisansın 2. veya (sizin tercihinize göre) daha sonraki bir sürümü kullanılabilir.

GNU Genel Kamu Lisansı'nın bir kopyasını bu program ile birlikte almış olmanız gerekir; eğer böyle değilse Özgür Yazılım Vakfı'na, 51 Franklin St, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301, USA adresini kullanarak yazın.