&Pamela.Roberts;
(c) 2005 Mandriva
Poland

    biuro@mandriva.pl

Polskie tłumaczenie
2006-03-08
3.5

# &konqueror; - Menedżer plików

## Katalogi i ścieżki

W systemach &UNIX; i &Linux; wszystkie katalogi są ułożone w odwróconej strukturze drzewa, malejąco, rozgałęziając się w dół z głównego katalogu na szczycie hierarchii. Oznacza to, że możesz przejść z każdego katalogu do każdego innego idąc w górę, aż do momentu punktu wspólnego, a następnie w dół poprzez odpowiednie podkatalogi, aż dojdzie się do celu.

Położenie każdego pliku oraz katalogu w drzewie może być opisane za pomocą jego ścieżki, która jest prostą listą nazw katalogów, przez które musisz przejść, aby dojść do danego katalogu lub pliku. Na przykład `/home/pam` jest podkatalogiem `pam` podkatalogu `home`, należącego do katalogu najwyższego poziomu, a `/home/pam/words.txt` jest plikiem `words.txt` w tym podkatalogu. Pierwszy znak / w tych ścieżkach reprezentuje katalog najwyższego poziomu.

Każdy katalog dostępny w Twoim systemie — włączając te na partycjach dysku twardego, dyskietkach i napędach &CD-ROM; — pojawi się w którymś poddrzewie katalogu ' / ', ich pełna ścieżka zależy od tego, jak został skonfigurowany Twój system (zobacz także dział Dyskietki i napędy &CD-ROM;).

Każdy użytkownik systemu &UNIX; / &Linux; posiada swój własny katalog domowy, służący do przechowywania osobistych plików i ustawień; na przykład `/home/john` czy `/home/mary`. Symbol ~ jest często używany do reprezentowania katalogu domowego użytkownika, więc `~/letter.txt` odnosi się do pliku `letter.txt` umieszczonego w katalogu domowym.

Zwróć uwagę, że wyrażenie katalog jest czasem używane zamiast wyrażenia katalog.

## Tryby widoku

W trybie menadżera plików &konqueror; wyświetla pliki i katalogi znajdujące się w podanym katalogu i pozwala uzyskać na ich temat nieco informacji. Ścieżka bieżącego katalogu jest wyświetlana w pasku lokalizacji.Sposób, w jaki &konqueror; wyświetla pliki i katalogi zależy głównie od wyboru trybu widoku. Może być on wybrany z podmenu Widok Tryb widoku, które daje Ci następujące możliwości:

Widok ikon

  Wyświetla nazwę i odpowiednią ikonę dla każdego pliku lub katalogu.

  Dla plików niektórych typów może być pokazywany podgląd ich zawartości zamiast domyślnej ikony. Te typy plików i katalogów konfiguruje się w ustawieniach podmenu Widok Podgląd. Więcej szczegółów można znaleźć w sekcji Podgląd plików tego podręcznika.

Widok wielokolumnowy

  Jest podobne do Widoku ikon z wyjątkiem tego, że zawartość katalogów jest pokazywana w kolumnach, a nie rzędach. Podgląd plików występuje w Widoku wielokolumnowym, jako że są one w Widoku ikon.

Widok drzewa

  Może być użyte do nawigacji w drzewie katalogów od bieżącego katalogu. Każdy plik i podkatalog jest pokazywany w oddzielnym wierszu. Katalogi mogą być rozwijane, aby zobaczyć ich treść. Robi się to klikając lewym przyciskiem myszy znak + znajdujący się przed nazwą katalogu. Podobnie, rozwiniętą zawartość katalogu można ukryć klikając lewym przyciskiem myszy znak -.

  Poza nazwą pliku, w każdym wierszu są pokazywane pewne dodatkowe informacje. Ilość informacji jest ustawiana w ustawieniach podmenu Widok Pokaż szczegóły.

Widok listy informacyjnej

  Każdy plik znajduje się w oddzielnym wierszu, tak jak w Trybie ze szczegółową listą, poza tym, że szczegółowe informacje są zależne od typu pliku. Tą właściwością można sterować w podmenu Widok Pokaż jako.

  Przykład: jeśli typem pliku jest katalog, to będzie wyświetlona informacja o zawartości. Przeglądanie w jako obrazy JPEG pokazuje rozmiary w pikselach i dane EXIF (jeśli są dostępne), a przeglądanie jako zwykły tekst wyświetla liczbę wierszy, słów, znaków i format.

Widok ze szczegółową listą

  Wyświetla każdy plik i katalog w oddzielnym wierszu, jako niewielką ikonę, po której znajduje się nazwa pliku lub katalogu oraz informacja o nim. Ilość informacji jest ustawiana w ustawieniach podmenu Widok Pokaż szczegóły.

Widok tekstowy

  Podobny do Widoku ze szczegółową listą poza tym, że nie są pokazane ikony, a pierwszym znakiem w każdym wierszu będzie /, jeśli jest to katalog.

Album

  Przełącza &konqueror-dopelniacz; w tryb prostej przeglądarki bieżącego katalogu. Większość głównego okna zajmuje wybrany obraz, a po bokach znajdują się miniatury dużych plików obrazów z tego katalogu.

Widok rozmiaru pliku

  Pokazuje wizualną reprezentację drzewa plików, gdzie są zaznaczone wielkości plików znajdujących się w katalogach. Obszar okna odpowiada całemu miejscu na dysku zajętemu przez zawartość bieżącego katalogu. Podkatalogi i ich zawartość są reprezentowane za pomocą prostokątnych bloków. Pole bloku jest proporcjonalne do rozmiaru zawartości. Opcje tego trybu wyświetlania są dostępne w menu Widok.

### Informacje o plikach w podpowiedzi

Zaznaczenie pola Pokaż informacje o pliku w podpowiedzi znajdującego się w dziale Zachowanie w oknie konfiguracji &konqueror-dopelniacz; powoduje wyświetlenie okienka informacyjnego, gdy klawisz myszy zostanie przytrzymany nad nazwą pliku lub katalogu, albo nad jego ikoną.

Jeśli pole Pokaż podgląd pliku w podpowiedzi jest zaznaczone, to okienko podpowiedzi pokaże także niewielki obraz zawartości pliku.

### Podgląd pliku

Wybranie z menu Widok Podgląd spowoduje wyświetlenie podmenu, które pozwala Ci włączyć podgląd dla plików określonego typu.

Głównie, oznacza to, że ikony plików zostaną zamienione w mały obrazek przedstawiający zawartość pliku.

Jeżeli podgląd plików jest włączony dla plików dźwiękowych, to plik będzie odtworzony za każdym razem, kiedy kursor myszy zostanie przytrzymany nad nazwą pliku lub jego ikoną.

Pamiętaj, że podgląd plików jest dostępny tylko w Widoku ikon oraz Widoku wielokolumnowym.

Ponieważ &konqueror; musi odczytać zdecydowanie więcej danych niż tylko nazwę pliku, to podgląd pliku może nie działać poprawnie przy plikach znajdujących się na dyskietkach lub zdalnym systemie. Dział Podglądy i metadane okna konfiguracji menedżera plików pozwala wyłączyć podgląd plików dla protokołów takich jak ftp, gdzie odczyt dodatkowych danych mógłby zająć zbyt dużo czasu.

## Nawigacja

Aby dostać się do pliku za pomocą &konqueror-dopelniacz; musisz najpierw odnaleźć w drzewie katalogów katalog zawierający ten plik.

Aby poruszać się między katalogami po prostu przechodź w górę lub w dół drzewa:

- Aby przejść do podkatalogu kliknij lewym przyciskiem myszy na jego nazwę lub ikonę -- lub jeśli jeśli już jest zaznaczony (zobacz poniżej) -- to tylko wciśnij klawisz Enter.

- Aby przejść w górę drzewa katalogów możesz kliknąć na ikonę W górę znajdującą się w pasku narzędzi, wcisnąć kombinację klawiszy&Alt;strzałka w górę, lub skorzystać z opcji menu Idź W górę.

Aby zaznaczyć plik lub katalog w wyświetlanym katalogu bez otwierania go w jakikolwiek sposób, skorzystaj z klawiszy strzałek w górę oraz w dół , aby poruszać się przez poszczególne obiekty. Zaznaczony obiekt zostanie podświetlony, a część informacji o nim wyświetlona na pasku stanu.

Ustawienie Trybu widoku na Widok drzewa może pomóc Ci zlokalizować katalogi w drzewie znajdujące się poniżej katalogu bieżącego. W tym trybie, każdy katalog jest pokazany z niewielkim kwadratem po lewej stronie. Jeśli zawiera on znak +, to klikając na niego lewym przyciskiem myszy (nie na nazwie katalogu, czy jego ikonie) wyświetlisz poddrzewo pokazujące pliki i podkatalogi umieszczone w tym katalogu. Niewielki kwadrat zmieni swój wygląd na znak -. Kliknięcie na niego lewym przyciskiem myszy spowoduje zwinięcie poddrzewa. Kiedy już znalazłeś katalog, którego szukałeś, kliknij lewym przyciskiem myszy na nazwę katalogu lub jego ikonę, aby go otworzyć.

Panel nawigacyjny może także pomóc Ci w poruszaniu się po systemie plików.

Możesz przejść bezpośrednio do każdego katalogu wpisując jego ścieżkę w pasku adresu lub w oknie wywołanym za pomocą polecenia menu Adres Otwórz Adres... lub wciskając kombinację klawiszy &Ctrl;O. Funkcja dopełniania tekstu &konqueror-dopelniacz; może być przydatna podczas tych czynności. Nie zapomnij, że w systemach &Linux; / &UNIX; w nazwach plików i katalogów rozróżniane są małe i wielkie litery.

Kiedy przeszedłeś do nowego katalogu możesz wrócić do katalogu poprzedniego za pomocą przycisku paska narzędzi W tył, polecenia menu Idź W tył lub kombinacji klawiszy &Alt;strzałka w lewo. Kiedy już tam jesteś, to z powrotem możesz jeszcze raz przejść do katalogu dalej, w którym byłeś przed chwilą. Kliknij na przycisk paska narzędzi W przód, użyj polecenia menu Idź W przód albo kombinacji klawiszy &Alt;strzałka w prawo.

Możesz także przejść do katalogu nadrzędnego klikając ikonę paska narzędzi W górę, za pomocą polecenia menu Idź W górę lub kombinacji klawiszy &Alt;strzałka w górę.

Przytrzymanie lewego przycisku myszy podczas, gdy wskaźnik myszy jest nad przyciskami W górę, W tył lub W przód powoduje pojawienie się menu z ostatnio odwiedzanymi miejscami.

### Wyszukiwanie plików i katalogów

Jeśli nie wiesz lub nie pamiętasz, gdzie w Twoim systemie znajdował się interesujący Cię plik lub katalog, to użyj przycisku paska narzędzi Znajdź plik... lub polecenia menu Narzędzia Znajdź plik.... Spowoduje to uruchomienie programu &kfind;, służącego do wyszukiwania plików i katalogów w oknie &konqueror-dopelniacz;. Zajrzyj do podręcznika &kfind;, aby uzyskać pomoc, jak używać tego programu.

Jeśli nazwa pliku lub katalogu rozpoczyna się od kropki, to oznacza to, że plik lub katalog jest ukryty, i zwykle nie będzie pokazany w &konqueror-dopelniacz;. Aby zobaczyć ukryte pliki lub katalogi skorzystaj z polecenia menu Widok Pokaż ukryte pliki .

Innym powodem, dla którego &konqueror; może nie pokazywać pliku lub katalogu, którego szukasz może być włączona wtyczka filtrowania widoku ustawiona na pokazywanie tylko plików określonego typu.

### Napędy dyskietek i &CD-ROM;

Każdy napęd dyskietek, &CD; czy partycja dysku twardego, którą masz zainstalowaną w Twoim systemie, zwykle pojawi się w katalogu `/` , `/media`, `/mnt` lub katalogu `/auto` i otrzyma ścieżkę w rodzaju `/mnt/floppy` lub `/cdrom`. Szczegóły zależą od tego jak był skonfigurowany Twój system.

&UNIX; / &Linux; wymaga zamontowania dyskietki lub płyty &CD-ROM;, kiedy włożysz ją do napędu, a także zamontowania innych partycji dysku twardego, kiedy chcesz uzyskać do nich dostęp. Musisz je także odmontować (dyskietkę lub &CD-ROM;) przed usunięciem, aby zaznaczyć, że nie są one już dostępne.

Wykonywanie tej czynności zależy od konfiguracji Twojego systemu:

- Możesz posiadać narzędzie Automount i w tym przypadku nie będziesz musiał się przejmować montowaniem i odmontowywaniem. Jednakże zdarzają się przypadki, że &CD-ROM; sam się uruchomi bez żadnego konkretnego powodu.

- Jeśli posiadasz ikony Dyskietki, &CD-ROM; oraz twardego dysku na swoim pulpicie to w tym przypadku kliknięcie lewym przyciskiem myszy na ikonie spowoduje zamontowanie dysku. Takie działanie powinno jednocześnie spowodować wyświetlenie okna &konqueror-dopelniacz;, pokazującego zawartość dyskietki, dysku &CD-ROM; lub partycji. Aby odmontować, kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonę i wybierz polecenie Odmontuj. Zobacz dział Utwórz nowy... w niniejszym podręczniku,aby dowiedzieć się jak utworzyć taką ikonę.

- Możesz to zrobić także tradycyjnym sposobem, wpisując w okno terminala polecenie:

  ``mount /mnt/floppy``

  aby zamontować na przykład napęd dyskietek, oraz

  ``umount /mnt/floppy``

  aby go odmontować (`umount` a nie `unmount`).

  Zamiast otwierać konsolę, aby wpisać polecenia `mount`, czy `umount` może Ci być wygodniej skorzystać z menu Narzędzia Wykonaj polecenie powłoki &konqueror-dopelniacz; (&Ctrl;E).

## Usuwanie plików i katalogów

&konqueror; daje Ci dwie możliwości pozbycia się niechcianych plików i katalogów:

- Możesz je przenieść do katalogu `Kosz`, co jest najbezpieczniejszą metodą, ponieważ możesz cofnąć wykonanie tego polecenia, jeśli popełnisz błąd.

- Możesz także po prostu je usunąć, co spowoduje usunięcie wpisu z katalogu i odzyskanie powierzchni dyskowej zajmowanej przez plik(i), w ten sam sposób jak za pomocą polecenia `rm`.

Najprostszym sposobem na usunięcie pliku, czy katalogu, jest kliknięcie na ikonę lub nazwę prawym przyciskiem myszy, co spowoduje wyświetlenie menu, zawierającego polecenia Przenieś do kosza oraz Usuń.

Lub jeśli zaznaczyłeś obiekt, to z menu Edycja możesz wybrać również polecenie Przenieś do kosza lub Usuń.

Wciśnięcie klawisza Del spowoduje przeniesienie zaznaczonych obiektów do Kosza.

Kombinacja klawiszy &Shift;Del spowoduje faktyczne usunięcie (nieodwracalne) zaznaczonych obiektów z dysku.

Nie będziesz miał możliwości usunięcia pliku lub katalogu, jeśli nie posiadasz wymaganych do tego uprawnień. Zajrzyj do działu Tryb administratora, aby poznać szczegóły.

## Przenoszenie i kopiowanie

Aby skopiować plik lub podkatalog między katalogami możesz:

- Zatrzymać wskaźnik myszy nad jego ikoną lub nazwą i kliknąć prawym przyciskiem myszy, następnie z menu podręcznego wybrać polecenie Kopiuj.

  Jeśli obiekt jest zaznaczony, to możesz także skorzystać z przycisku Kopiuj, znajdującego się na pasku narzędzi, wybrać polecenie menu Edycja Kopiuj albo wcisnąć kombinację klawiszy &Ctrl;C. Możesz także wybrać wiele plików lub katalogów do skopiowania/przeniesienia.

- Przejdź do katalogu, do którego chcesz kopiować obiekt, a następnie wklej skopiowane plik(i) lub katalog(i) używając przycisku paska narzędzi Wklej, polecenia menu Edycja Wklej, skrótu klawiszowego &Ctrl;V albo przesuwając wskaźnik myszy na pustą część okna i klikając prawym przyciskiem myszy, a następnie wybierając z podręcznego menu polecenie Wklej.

Przenoszenie pliku lub podkatalogu pomiędzy katalogami może być dokonane w ten sam sposób co kopiowanie, poza tym, że musisz wybrać polecenie Wytnij lub wcisnąć kombinację klawiszy &Ctrl;X. Obiekt, który został wycięty zostanie usunięty z bieżącego katalogu w momencie kiedy wybierzesz polecenie Wklej.

Możesz także kopiować i przenosić zaznaczone obiekty do innego katalogu za pomocą polecenia z menu Edycja Kopiuj pliki (F7) lub Edycja Przenieś pliki (F8), albo wybierając Kopiuj do lub Przenieś do z podręcznego menu, po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na nazwę pliku lub katalogu w oknie menedżera plików.

Możesz nie być w stanie skopiować lub przenieść plików lub katalogów jeśli nie posiadasz odpowiednich uprawnień. Zobacz dział Tryb administratora, aby uzyskać więcej informacji.

### Korzystanie z techniki "przeciągnij i upuść"

&konqueror; obsługuje także kopiowanie i przenoszenie plików lub katalogów za pomocą techniki przeciągnij i upuść.

Możesz to zrobić mając otwarte dwa okna &konqueror-dopelniacz;, jedno pokazujące miejsce z którego chcesz kopiować (przenosić), a drugie pokazujące miejsce docelowe. Ustaw wskaźnik myszy nad obiektem, który chcesz skopiować lub przenieść. Trzymając wciśnięty lewy przycisk myszy przeciągnij obiekt na puste pole w katalogu docelowym. Puść klawisz myszy, a zostanie wyświetlone menu z możliwością wybrania polecenia Kopiuj oraz Przenieś. Pamiętaj, aby puścić obiekt nad pustym obszarem katalogu docelowego - opuszczenie nad innym plikiem lub katalogiem może spowodować problemy.

Możesz także tak ustawić &konqueror-dopelniacz; tak, aby pokazywał więcej niż jeden katalog w swoim oknie i w ten sposób korzystać z funkcji przeciągnij i upuść, wykorzystując tylko jedno okno.

Podział widoku i technika "przeciągnij i upuść"

Ten obrazek przedstawia wykorzystanie polecenia menu Okno Podziel widok w pionie/poziomie, dostępnego także po naciśnięciu klawiszy &Ctrl;&Shift;L , aby podzielić okno &konqueror-dopelniacz; na dwa widoki, każdy pokazujący zawartość różnych katalogów.

Aby pokazywać zawartość różnych katalogów, widoki te nie powinny być połączone — małe kwadraciki w prawym dolnym rogu ekranu powinny być puste.

Widok aktywny, czyli ten, do którego ścieżka pokazana jest w pasku adresu i który odpowiada na polecenia menu oraz nawigacji jest oznaczony za pomocą niewielkiego zielonego znacznika w lewym dolnym rogu widoku. Aby uaktywnić widok, kliknij lewym przyciskiem myszy na pusty obszar widoku lub na jego pasek stanu.

Aby usunąć aktywny widok z okna &konqueror-dopelniacz; użyj klawiszy &Ctrl;&Shift;R , lub polecenia menu Okno Zamknij aktywny widok. Możesz także kliknąć prawym przyciskiem myszy na pasku stanu i wybrać polecenie Zamknij aktywny widok z wyświetlonego menu.

Jeśli korzystasz z kart, możesz je wykorzystać do przeciągania i upuszczania plików pomiędzy kartami. Przeciągnij plik na etykietę karty, poczekaj aż karta się uaktywni, a następnie przeciągnij go na puste pole karty i puść plik.

### Duplikaty nazw plików

Jeśli spróbujesz wkleić plik do katalogu, który zawiera już plik o takiej samej nazwie, to &konqueror; wyświetli komunikat ostrzegawczy informujący o tym, że plik już istnieje. Masz następujące możliwości:

- Zastąp stary plik plikiem kopiowanym. Możesz użyć przycisku Zastąp wszystkie, jeśli kopiujesz wiele obiektów.

- Anuluj operację wklejania klikając na przycisk Pomiń albo Pomiń wszystkie.

- Nadaj kopiowanemu plikowi inną nazwę. Możesz to zrobić wpisując nową nazwę do pola tekstowego, lub wydając polecenie Zasugeruj nową nazwę. Kiedy już wykonałeś jedną z powyższych czynności kliknij przycisk Zmień nazwę.

## Zaznaczanie wielu plików

Czasami chcesz usunąć, skopiować lub przenieść wiele plików, które mają pewne cechy wspólne. Na przykład możesz chcieć przenieść wszystkie pliki graficzne .png z jednego katalogu do drugiego. &konqueror; ułatwia to zadanie pozwalając wybrać wiele plików w oparciu o podobieństwa w ich nazwach.

Wybierz polecenie menu Edycja Zaznaczenie Zaznacz... lub wciśnij skrót klawiszowy &Ctrl;+. To spowoduje otworzenie okna dialogowego, do którego należy wprowadzić nazwę pliku zawierającą znaki wieloznaczne *, który oznacza dowolny ciąg znaków, lub ?, który oznacza pojedynczy znak. Kliknij przycisk OK, a &konqueror; podświetli wszystkie pliki pasujące do wzorca. Na przykład;

- ``flag*.png`` spowoduje zaznaczenie wszystkich nazw plików rozpoczynających się od liter flag i kończących się na `.png`.

- ``memo?.txt`` spowoduje zaznaczenie `memo1.txt` oraz `memo9.txt`, ale nie `memo99.txt`.

Kiedy zaznaczysz pewien zakres plików, to możesz usunąć zaznaczenie części z nich wybierając polecenie menu Edycja Usuń zaznaczenie... lub wciskając klawisze &Ctrl;-, aby określić które z zaznaczonych plików mają nie być zaznaczone.

Za pomocą kombinacji &Ctrl;U lub menu Edycja Usuń całe zaznaczenie, lub po prostu klikając lewym przyciskiem myszy na wolnym obszarze, możesz usunąć całe zaznaczenie.

Możesz nawet odwrócić zaznaczenie: to znaczy, usunąć zaznaczenie plików i zaznaczyć te, które wcześniej nie były zaznaczone. Użyj do tego polecenia menu Edycja Odwróć zaznaczenie lub kombinacji klawiszy &Ctrl;*.

Możesz także zaznaczyć wiele plików i katalogów przytrzymując klawisz &Ctrl; podczas klikania na poszczególnych plikach lub katalogach. Umożliwia Ci to skopiowanie lub przeniesienie wielu plików i katalogów w inne miejsce za jednym razem.

Wiele użytecznych skrótów klawiszowych może być wykorzystanych w widoku listy, drzewa i tekstowym:

Spacja

  Włącza/wyłącza bieżące zaznaczenie.

Insert

  Włącza/wyłącza bieżące zaznaczenie i przechodzi do następnego obiektu.

&Ctrl;strzałka w górę, &Ctrl;strzałka w dół, &Ctrl;Home, &Ctrl;End, &Ctrl;Page Up, &Ctrl;Page Down

  Przesuwa zaznaczenie włączając/wyłączając zaznaczenie wszystkiego, co znajduje się po drodze.

&Shift;Strzałka w górę, &Shift;Strzałka w dół, &Shift;Home, &Shift;End, &Shift;Page Up, &Shift;Page Down

  Usuwa całe zaznaczenie, a następnie przesuwa zaznaczenie, zaznaczając wszystko co jest po drodze.

Kiedy już zaznaczyłeś żądane pliki, to zwykłe polecenia usuwania, kopiowania, czy przenoszenia będą działały na wszystkie te pliki jednocześnie.

W zależności od rodzaju posiadanej przez Ciebie klawiatury, może się okazać, że kombinacje klawiszy &Ctrl;+, &Ctrl;- oraz &Ctrl;* działają tylko ze znakami +, - oraz * klawiatury numerycznej.

## Utwórz nowe

Jeśli &konqueror; działa w trybie menedżera plików, wybranie polecenia Utwórz nowe z menu Edycja lub z podręcznego menu po kliknięciu prawym przyciskiem myszy, powoduje wyświetlenie podmenu pozwalającego utworzyć w bieżącym katalogu:

Plik Skrót do programu...

  Ta opcja jest szczególnie użyteczna, jeżeli chcesz utworzyć ikonę, która otworzy określony program. Otwarte zostanie okno z trzema zakładkami. Pierwsza, Ogólne, to miejsce, w którym wybierasz ikonę oraz tekst, który się przy niej pojawi. W drugiej, Prawa dostępu, możesz wybrać, kto może używać lub zmieniać ikonę. W zakładce Program musisz podać polecenie, które uruchomi program, na przykład `kedit`, aby uruchomić edytor tekstu &kedit;. `kedit /home/pam/todo.txt` spowoduje otworzenie pliku `/home/pam/todo.txt` w programie &kedit;. Opcje zaawansowane, takie jak typy plików, które program może otworzyć, są także dostępne z tego miejsca.

  Aby ikona programu pojawiła się na Twoim pulpicie, utwórz skrót w Twoim katalogu `~/Desktop` (katalog ten może się nasuwać nieco inaczej w zależności od zainstalowanej wersji &kde; w systemie) lub uruchom polecenie Utwórz nowy... klikając prawym przyciskiem myszy na wolnym obszarze, zamiast w oknie &konqueror-dopelniacz;.

  Jeśli posiadasz wiele skrótów do programów, które są umieszczone na Twoim pulpicie, a nie chcesz go zaśmiecać, to możesz je tworzyć w folderze programów. Możesz tam przejść za pomocą &konqueror-dopelniacz; wybierając Idź Programy. Wystarczy wtedy utworzyć pojedynczą ikonę na swoim pulpicie, otwierającą folder programów, który zwykle znajduje się w katalogu `~/.kde/share/applnk`.

  Aby umieścić ikonę skrótu do programu na panelu, najpierw utwórz go w folderze programów, a potem przeciągnij ikonę na puste pole na panelu.

Plik Skrót do adresu (URL)...

  Pozwala na stworzenie ikony służącej do otwierania &konqueror-dopelniacz; w określonym katalogu lub na określonej stronie internetowej. Podobnie jak w przypadku Skrótu do programu... możesz utworzyć skrót na pulpicie tworząc go w katalogu `~/Desktop` lub przechodząc do podmenu Utwórz nowy... klikając prawym przyciskiem myszy na wolne miejsce na pulpicie. Zaraz po utworzeniu, tekst pokazany razem z ikoną będzie pełną ścieżką dostępu lub adresem &URL;. Możesz go zmienić klikając prawym przyciskiem myszy na ikonę i wybierając Właściwości..., a następnie podając odpowiedni tekst w zakładce Ogólne.

Urządzenie Stacja dyskietek...

  Skorzystaj z tego polecenia, aby stworzyć ikonę służącą do montowania stacji dyskietek i jednoczesnego jej otwierania w &konqueror-miejscownik; w celu przeglądania jej zawartości. Aby następnie odmontować dysk, należy kliknąć prawym przyciskiem myszy na ikonę i wybrać polecenie Odmontuj. W praktyce nie musi być to stacja dyskietek, ale może być to każdy twardy dysk lub partycja na Twoim systemie, która nie jest normalnie zamontowana. Jakkolwiek, w większości przypadków będziesz chciał, aby tworzona ikona znajdowała się na pulpicie.

Urządzenie Dysk twardy...

  Ta opcja jest podobna do Stacji dyskietek..., ale jest przeznaczona dla dysków twardych lub partycji.

Napęd CD/DVD-ROM...

  Ta opcja jest podobna do Stacji dyskietek..., ale jest przeznaczona dla napędów CD lub DVD.

Katalog...

  Łatwy sposób na stworzenie nowego katalogu.

Plik tekstowy...

  Użyj tego polecenia do stworzenia zwykłego, pustego pliku tekstowego. Otworzy się okno dialogowe, w którym trzeba podać nazwę nowego pliku.

Plik HTML...

  Tworzy plik źródłowy HTML. Kiedy będziesz wpisywał nową nazwę pliku w odpowiednim polu, to dobrze jest nadać jej rozszerzenie `.html` , aby uniknąć późniejszych pomyłek.

Prezentacja...

  Tworzy pusty dokument programu &kpresenter; (z pakietu &koffice; ). Nadaj nazwie pliku rozszerzenie `.kpr`.

Dokument tekstowy...

  Tworzy pusty dokument programu &kword; (z pakietu &koffice;), używając standardowego szablonu stylu. Nadaj nazwie pliku rozszerzenie `.kwd`.

Arkusz kalkulacyjny...

  Tworzy plik arkusza kalkulacyjnego &kspread; (z pakietu &koffice;). Nadaj mu nazwę z rozszerzeniem `.ksp`.

Rysunek...

  Tworzy nowy dokument programu &kontour; (z pakietu &koffice;). Nadaj mu nazwę z rozszerzeniem `.kil`.

## Zmiana nazw i praw dostępu

Dwa najprostsze sposoby na zmianę nazw plików oraz katalogów to albo kliknięcie prawym przyciskiem myszy i wybranie polecenia Zmień nazwę, albo wybranie pliku lub katalogu i wciśnięcie klawisza F2.

Aby zmienić nazwę lub prawa dostępu pliku albo katalogu kliknij prawym przyciskiem myszy na jego nazwę lub ikonę i wybierz polecenie Właściwości..., lub jeśli już zaznaczyłeś plik lub katalog, to możesz skorzystać z polecenia menu Edycja Właściwości.

Spowoduje to wyświetlenie okna właściwości z dwiema kartami:

- Ogólne, która zawiera część informacji o obiekcie i pozwala zmienić jego nazwę, a w przypadku katalogu również ikonę.

- Prawa dostępu, która pokazuje właściciela obiektu i uprawnienia dostępu oraz pozwala na ich zmianę.

### Kopiowanie i zmiana nazwy

Jeśli chcesz zrobić kopię istniejącego pliku z inną nazwą -- być może jako kopię zapasową -- w tym samym katalogu, co plik oryginalny, to wykonaj normalny proces kopiowania i kliknij Wklej. Wyświetlone zostanie komunikat, że plik o podanej nazwie już istnieje. Po prostu wpisz nową nazwę w pole tekstowe okna i kliknij przycisk Zmień nazwę (lub jeśli nie masz ochoty wymyślać żadnych nazw, to kliknij przycisk Zasugeruj nową nazwę, a program wygeneruje nazwę za Ciebie).

### Tryb administratora

Jeśli używasz systemu jako zwykły użytkownik i próbujesz uzyskać dostęp do plików poza swoim katalogiem domowym, to często będzie to niemożliwe i otrzymasz komunikat Dostęp zabroniony.

Aby uzyskać dostęp do tych plików musisz być zalogowany do systemu jako administrator, często zwany superużytkownikiem albo też root.

Zamiast wylogowywania się i ponownego logowania, możesz uruchomić &konqueror-dopelniacz; w trybie administratora z menu K wybierając System Menedżer plików - tryb administratora . Będziesz poproszony o podanie hasła administratora, i wtedy &konqueror; zostanie uruchomiony z pełnym dostępem do wszystkich plików w Twoim systemie.

Uważaj. Jako administrator (root), masz pełną kontrolę nad systemem i błędne polecenie może spowodować nieodwracalne zniszczenia.

Także podłączanie się do internetu jako użytkownik root jest bardzo złym pomysłem, ponieważ znacznie podwyższa podatność na przeprowadzenie wrogiego ataku.

## Konfiguracja skojarzeń plików

&kde; zawiera wiele programów, które mogą otworzyć różne typy plików. W większości przypadków domyślne ustawienia działają dobrze, ale &konqueror; udostępnia potężny system, pozwalający zmienić program używany do otworzenia każdego typu pliku. Aby uzyskać więcej szczegółów, wybierz polecenie menu Ustawienia Konfiguracja: Konqueror..., następnie wybierz dział Skojarzenia plików i kliknij przycisk Pomoc.

## Wiersz poleceń

Pomimo, że &konqueror; jest potężnym i bardzo elastycznym menedżerem plików pracującym w trybie graficznym, to zdarzają się przypadki, w których doświadczony użytkownik &Linux; / &UNIX; chce pracować z poziomu wiersza poleceń.

Oczywiście możesz uruchomić &konsole-biernik;, na przykład za pomocą menu &konqueror-dopelniacz; Narzędzia Otwórz terminal lub za pomocą kombinacji &Ctrl;T.

Jeśli chcesz tylko uruchomić program lub otworzyć adres &URL;, to użycie polecenia Narzędzia Wykonaj polecenie (&Alt;F2) może być znacznie łatwiejsze.

Narzędzia Wykonaj polecenie powłoki... (&Ctrl; E) otwiera niewielkie okno wiersza poleceń, w którym możesz wpisać polecenie powłoki takie jak `ps -ax | grep kdeinit` . Pamiętaj, że brak jest obsługi wszystkich znaków terminala, więc programy takie jak `top`, czy `less` nie będą działały poprawnie. Uruchomienie tego terminala nie trwa jednak tak długo jak uruchomienie &konsole-dopelniacz;.

Dla bardziej złożonych operacji, &konqueror-mianownik; posiada inną przydatną funkcję: polecenie menu Ustawienia Pokaż emulator terminala otwiera okno terminala jako nowy widok w &konqueror-dopelniacz;. Tak długo, jak ikona połączenia jest widoczna w prawym dolnym rogu ekranu, terminal będzie podążał za wszystkimi zmianami wykonywanymi w zwykłym widoku menedżera plików.

Włączanie emulatora terminala