# Podręcznik programu &kleopatra;

Marc
Mutz

    marc@kdab.net

David
Faure
Programista
Steffen
Hansen

    &Steffen.Hansen.mail;

Programista
Matthias Kalle
Dalheimer
Programista
Jesper
Pedersen

    &Jesper.Pedersen.mail;

Programista
Daniel
Molkentin

    &Daniel.Molkentin.mail;

Programista
Krzysztof
Woźniak

    wozniakk@ceti.pl

Polskie tłumaczenie
&GPLNotice;
2009-02-19
2.0.5

&kleopatra; jest narzędziem do zarządzania certyfikatami X.509 oraz OpenPGP.

KDE
Kapp
X509
LDAP
gpg
gpgsm

## Wprowadzenie

Program &kleopatra; jest narzędziem do zarządzania certyfikatami X.509 i OpenPGP w środowisku &kde; przechowywanymi w lokalnej składnicy kluczy &gpgsm; oraz do pobierania certyfikatów z serwerów LDAP.

Program &kleopatra; może być uruchomione w programie &kmail; za pomocą menu Narzędzia Menedżer certyfikatów, jak również z wiersza poleceń. Plik wykonywalny programu &kleopatra; nazywa się:``kleopatra``.

Nazwa programu pochodzi od Kleopatry, Egipskiego faraona - kobiety, która żyła w czasach Juliusza Cezara, i z którym podobno miała intymne powiązania.

Ta nazwa została wybrana, ponieważ pierwowzorem programu jest Projekt Ägypten (Ägypten jest niemieckim słowem określającym Egipt). &kleopatra; zaś, jest niemieckim zapisem słowa Cleopatra.

## Główne funkcje

### Przeglądanie lokalnej składnicy kluczy

Główną funkcją programu &kleopatra; jest wyświetlanie i zmiana zawartości lokalnej składnicy kluczy, której rola jest podobna do koncepcji pliku kluczy programu &gpg;, ale analogia nie powinna być zbyt daleko poprowadzona.

Główne okno podzielone jest na duży obszar wyświetlający klucz składający się z kilku zakładek, paska menu, paska wyszukiwania na górze i paska stanu na dole.

Każdy wiersz na liście kluczy odpowiada jednemu certyfikatowi, określanemu przez tak zwaną Nazwę &dn;. &dn; jest skrótem od Distinguished Name, jest to hierarchiczny identyfikator, podobny do ścieżki dostępu do pliku w nietypowym formacie, który służy do globalnej i unikalnej identyfikacji danego certyfikatu.

Aby były ważne i nadające się do wykorzystania, (publiczne) klucze muszą być podpisane przez tzw. Urząd certyfikacji &ca; (Certification Authority). Te podpisy są nazywane certyfikatami, ale terminy certyfikat oraz klucz (publiczny) są używane zamiennie, i w tym podręczniku również nie będą rozróżniane, chyba że będzie to wyraźnie wskazane.

Certyfikaty urzędu certyfikacji &ca;, aby były ważne, muszą być podpisane przez certyfikat innego urzędu certyfikacji &ca;. Oczywiście, kiedyś musi się to skończyć, dlatego też podstawowe urzędy certyfikacji (root-&ca;) podpisują swoje certyfikaty samodzielnie. Certyfikaty podstawowe muszą więc mieć ręcznie przypisaną ważność (nazywaną powszechnie zaufaniem), przykładowo po porównaniu odcisku klucza z odciskiem widocznym na stronie internetowej podstawowego urzędu certyfikacji &ca;. Jest to zwykle robione przez administratora systemu lub przez dostawcę produktu wykorzystującego certyfikaty, ale może też być zrobione za pomocą interfejsu wiersza poleceń programu &gpgsm;.

Aby sprawdzić, które certyfikaty są certyfikatami podstawowymi, należy przełączyć widok na tryb hierarchiczny za pomocą menu: Widok Hierarchiczna lista certyfikatów.

Użytkownik może oglądać szczegółowe informacje o każdym certyfikacie poprzez dwukrotne kliknięcie na nim myszką, lub wybranie opcji: Widok Szczegóły certyfikatu. Spowoduje to otwarcie okna dialogowego, wyświetlającego najważniejsze właściwości certyfikatu, łańcuch certyfikatów (tzn. listę wszystkich wystawców, aż do podstawowego urzędu certyfikacji root-&ca;), oraz zrzut wszystkich informacji, które program pomocniczy uzyskał z certyfikatu.

Jeżeli użytkownik zmieni składnicę kluczy nie korzystając z programu kleopatra; (&eg; za pomocą wiersza poleceń i programu &gpgsm;), może odświeżyć widok za pomocą F5 Widok Wyświetl ponownie.

### Wyszykowanie i importowanie certyfikatów

W większości przypadków, nowe certyfikaty użytkownik będzie dodawał poprzez weryfikację podpisów w wiadomościach poczty elektronicznej, ponieważ zawierają się one w podpisanych za ich pomocą wiadomościach. Jednakże, jeżeli użytkownik chce wysłać email do kogoś z kim jeszcze się nie kontaktować, to powinien pobrać jego certyfikat z serwera LDAP (&gpgsm; może to zrobić automatycznie), lub z pliku. Konieczne jest także zaimportowanie własnego certyfikatu, po otrzymaniu potwierdzenia z urzędu certyfikacji &ca; w odpowiedzi na żądanie certyfikacji.

Aby wyszukać certyfikat w katalogu LDAP, należy wybrać Plik Szukaj certyfikatów na serwerze i wprowadzić poszukiwany tekst (np. nazwisko osoby, której certyfikatu poszukujemy) do pola edycji okna dialogowego Pobieranie certyfikatu serwera kluczy, a następnie kliknąć przycisk Szukaj. Wynik poszukiwania będzie wyświetlony w liście kluczy, znajdującej się poniżej paska wyszukiwania. Można wyświetlać szczegółowe informacje o certyfikacie z listy klikając na przycisk Szczegóły lub pobrać certyfikat do lokalnej składnicy kluczy za pomocą przycisku Importuj.

Można skonfigurować listę serwerów LDAP do wyszukiwania w sekcji Usługi katalogowe okna konfiguracji programu &kleopatra;.

Jeżeli użytkownik otrzymał certyfikat w pliku, powinien wybrać Plik Importuj certyfikaty.... Program &gpgsm; musi obsługiwać format pliku certyfikatu; więcej informacji o obsługiwanych formatach znajduje się w dokumentacji programu &gpgsm;.

Jeżeli użytkownik nie utworzył pary kluczy za pomocą&gpgsm;, musi ręcznie zaimportować klucz publiczny (oraz tajny) z pliku PKCS#12 otrzymanego z urzędu certyfikacji &ca;. Może to zrobić w wierszu poleceń za pomocą ``kleopatra `--import-certificate` `nazwa_pliku``` lub w programie &kleopatra; za pomocą Plik Importuj certyfikaty..., podobnie jak robi się to dla normalnych certyfikatów.

### Generowanie nowej pary kluczy

Pozycja menu Plik Nowy certyfikat... uruchamia Asystenta tworzenia certyfikatu, który poprowadzi użytkownika przez kilka kroków niezbędnych do utworzenia żądania certyfikatu.

Dla każdej kroku działania asystenta, naciśnięcie przycisku Następny powoduje przejście do kolejnego kroku (lub Poprzedni do sprawdzenia poprzednich kroków). Tworzenie żądania certyfikatu może być anulowane w dowolnym momencie za pomocą przycisku Anuluj.

Na pierwszej stronie asystenta należy wybrać jaki rodzaj certyfikatu ma być utworzony:

Utwórz parę osobistych kluczy OpenPGP

  Pary klucz OpenPGP są tworzone lokalnie, i mogą być certyfikowane przez przyjaciół i współpracowników użytkownika. Nie ma dla nich centralnego urzędu certyfikującego, zamiast tego, każdy użytkownik tworzy osobistą sieć zaufania, poprzez certyfikowanie par kluczy innych użytkowników, swoim własnym kluczem.

  Należy wprowadzić Nazwę, Adres Email i opcjonalnie Komentarz.

Utwórz parę osobistych kluczy X.509 i żądanie certyfikacji

  Pary kluczy X.509 są tworzone lokalnie, ale certyfikowane centralnie przez urząd certyfikacji (&ca;)). Jeden CA może certyfikować inne CA tworząc hierarchiczny łańcuch zaufania.

  W następnym kroku działania asystenta, należy wpisać dane osobiste dotyczące certyfikatu. Do wypełnienia są następujące pola:

  - Nazwa publiczna (CN): Nazwa użytkownika;

  - Adres email (EMAIL): Adres email użytkownika; należy upewnić się czy został poprawnie wpisany, będzie to adres, na który inni ludzie będą wysyłali email z wykorzystaniem certyfikatu użytkownika.

  - Lokalizacja (L): Miejscowość zamieszkania użytkownika;

  - Jednostka organizacyjna (OU): Nazwa jednostki organizacyjnej, w której pracuje użytkownik (na przykład: "Dział logistyki");

  - Organizacja (O): Organizacja reprezentowana przez użytkownika (np. firma w której jest zatrudniony);

  - Kod kraju (C): Dwuznakowy kod kraju, z którego pochodzi użytkownik (na przykład, "PL");

  W następnym kroku asystenta należy wybrać czy certyfikat ma być zapisany do pliku lub bezpośrednio przesłany do urzędu certyfikacji &ca;. Należy podać nazwę pliku lub adres email do wysłania żądania certyfikacji.

### Zarządzanie kluczami

Oprócz funkcji wyświetlania i potwierdzania, wyszukiwania i importowania certyfikatów oraz tworzenia nowych program&kleopatra; oferuje również kilka rzadziej używanych funkcji ułatwiających zarządzanie lokalną składnicą kluczy.

Są to między innymi funkcje usuwania certyfikatu z lokalnej składnicy klucz za pomocą: Del Certyfikaty Usuń, oraz funkcje ręcznej obsługi list CRL ( Narzędzia Odśwież certyfikaty , Narzędzia Wyczyść pamięć podręczną list CRL, Narzędzia Zrzuć pamięć podręczną list CRL).

## Opis menu

### Menu Plik

&Ctrl;N Plik Nowy certyfikat...

  Tworzy nową parę kluczy (klucz publiczny i prywatny) i pozwala na wysłanie klucza publicznego do urzędu certyfikacji (&ca;) do podpisania. Podpisany certyfikat jest następnie wysyłany z powrotem, lub przechowywany na serwerze LDAP skąd można go pobrać do lokalnej składnicy kluczy, a następnie wykorzystywać do podpisywania i odszyfrowywania wiadomości email.

  Ten tryb pracy nazywany jest zdecentralizowaną generacją kluczy, gdyż wszystkie klucze są tworzone lokalnie. Program &kleopatra; (oraz &gpgsm;) nie obsługują bezpośrednio zcentralizowanego generowania kluczy, można jednak zaimportować parą kluczy (publiczny/prywatny) otrzymaną z urzędu certyfikacji &ca; w formacie PKCS#12 za pomocą Plik Importuj certyfikaty.

&Ctrl;I Plik Importuj Certyfikaty...

  Importuje certyfikaty i/lub klucze tajne z plików do lokalnej składnicy kluczy.

  Format pliku z certyfikatem musi być obsługiwany przez program &gpgsm;. Lista obsługiwanych formatów dostępna jest w podręczniku programu &gpgsm;.

&Ctrl;E File Eksportuj Certyfikaty...

  Eksportuje wybrane certyfikaty do pliku.

  Ta funkcja eksportuje tylko klucze publiczne, nawet jeżeli klucz tajny jest dostępny. Aby wyeksportować do pliku klucz tajny i publiczny należy użyćPlik Eksportuj klucz tajny, jednak prawie zawsze jest to zły pomysł.

Plik Eksportuj klucz tajny...

  Eksportuje klucz publiczny i tajny do pliku PKCS#12.

  Ta funkcja będzie bardzo rzadko wykorzystywana, a jeżeli jest, to należy to ostrożnie zaplanować. Planowanie migracji klucza tajnego obejmuje (oprócz innych rzeczy) wybór medium do przeniesienia klucza i metodę bezpiecznego usunięcia danych klucza ze starego komputera i z medium użytego do transportu.

&Ctrl;Q Plik Zakończ

  Kończy pracę w programie &kleopatra;.

### Menu Widok

F5 Widok Wyświetla ponownie

  Wyświetla ponownie wybrane certyfikaty lub odświeża listę certyfikatów.

  Jeżeli na liście są wybrane certyfikaty, to operacja odświeżenia będzie ograniczona tylko do tych wybranych certyfikatów.

  Jeżeli na liście wyświetlane są wyniki wyszukiwania (zdalnego lub lokalnego), to zapytanie jest wykonywane ponownie i jego rezultat jest wyświetlany zamiast poprzedniego.

  Jeżeli nie było wcześniej żadnego zapytania, to cała zawartość składnicy kluczy jest pobierana ponownie i wyświetlana.

  Funkcji najlepiej używać wtedy gdy zmieniono zawartość składnicy kluczy za pomocą innych niż &kleopatra; programów (np. za pomocą wiersza poleceń programu &gpgsm;).

Esc Widok Zatrzymaj operację

  Przerywa (anuluje) wszystkie wykonywane działania, np. wyszukiwanie lub pobieranie.

  W zależności od rodzaju używanego serwera, anulowanie zdalnego wyszukiwania może zablokować działanie programu &kleopatra; na kilka sekund, tak aby program pomocniczy mógł zakończyć procedurę. Jest to zachowanie normalne i oczekiwane.

Widok Szczegóły certyfikatu

  Wyświetla szczegóły wybranego certyfikatu.

  Ta funkcja jest również dostępna za pomocą dwukrotnego kliknięcia myszki bezpośrednio na wybranym elemencie listy.

Widok Hierarchiczna lista certyfikatów

  Przełącza między trybem listy hierarchicznej lub płaskiej.

  W trybie hierarchiczny, certyfikatu są ułożone w relacji wystawca/nazwa, dlatego też łatwo jest się zorientować, do jakiej hierarchii certyfikatów należy dany kluch, jednak odszukanie konkretnego certyfikatu na liście może być początkowo trudne (chociaż oczywiście zawsze można skorzystać z paska wyszukiwania).

  W trybie prostym, wszystkie certyfikaty wyświetlane są w jednej liście, posortowanej alfabetycznie. W tym trybie, łatwiej jest znaleźć konkretny certyfikat, ale nie jest jasne do jakiej grupy certyfikatów nadrzędnych on należy.

&Ctrl;. Widok Rozwiń wszystko

  (Opcja jest dostępna tylko jeżeli jest włączona opcja Widok Hierarchiczna lista certyfikatów.)

  Rozwija wszystkie grupy elementów na liście certyfikatów, tzn. wszystkie stają się widoczne.

  Jest to domyślne ustawienie przy otwarciu listy w trybie hierarchicznym.

  Można również oczywiście samodzielnie zwijać i rozwijać pojedyncze elementy.

&Ctrl;, Widok Zwiń wszystko

  (Opcja jest dostępna tylko jeżeli jest włączona opcja Widok Hierarchiczna lista certyfikatów.)

  Zwija wszystkie grupy elementów na liście certyfikatów, tzn. wszystkie (oprócz elementów najwyższego poziomu) stają się ukryte.

  Można również oczywiście samodzielnie zwijać i rozwijać pojedyncze elementy.

### Menu Certyfikaty

Del Certyfikatu Usuń

  Usuwa wybrany(-e) certyfikat(-y) z lokalnej składnicy kluczy.

  Za pomocą tej funkcji można używać nie używane certyfikaty z lokalnej składnicy kluczy. Ponieważ jednak certyfikaty są zwykle dołączane do podpisywanych wiadomości email, odczyt wiadomości może spowodować, iż klucz który został usunięty pojawi się znowu w lokalnej składnicy kluczy. Najlepiej więc unikać stosowania tej funkcji jeżeli to tylko możliwe. Jeżeli użytkownik nie może znaleźć jakiegoś certyfikatu, to powinien użyć paska wyszukiwania lub opcji Widok Hierarchiczna lista kluczy aby ogarnąć i zarządzać dużą liczbą certyfikatów.

Certyfikaty Wyświetl dane certyfikatu

  Pokazuje szczegółową zawartość pamięci podręcznej kluczy CRL &gpgsm;.

### Menu Narzędzia

Narzędzia Przeglądarka dziennika GnuPG

  Uruchamia &kwatchgnupg;, narzędzie przedstawiające wyjście diagnostyczne GnuPG. Jeśli podpisywanie, szyfrowanie lub weryfikacja nagle przestaje działać, możesz uzyskać informacje, zaglądając do tego dziennika.

Narzędzia Odśwież certyfikaty X.509 lub OpenPGP

  Odświeżanie certyfikatów X.509 lub OpenPGP wymaga pobrania wszystkich certyfikatów i list CRL, celem sprawdzenia czy jakiś nie został unieważniony w między czasie.

  Może to wywoływać duże obciążenia połączenia sieciowego (użytkownika i innych osób), i może trwać godzinę lub dłużej, w zależności od rodzaju połączenia i liczby certyfikatów do sprawdzenia.

Narzędzia Wyczyść pamięć podręczną list CRL

  Czyści pamięć podręczną list CRL &gpgsm;.

  Zapewne funkcja ta nigdy nie będzie potrzebna. Aby zamiast tej funkcji wymusić odświeżenie pamięci podręcznej list CRL należy wybrać wszystkie klucze na liście i wybrać Narzędzia Odśwież certyfikaty.

Narzędzia Zrzuć pamięć podręczną list CRL

  Pokazuje szczegółową zawartość pamięci podręcznej kluczy CRL &gpgsm;.

Narzędzia Konfiguracja obsługi GnuPG

  Otwiera okno dialogowe, które pozwala na skonfigurowanie wszystkich parametrów związanych z modułem &gpgsm; i innymi modułami pomocniczymi.

  Zawartość togo okna dialogowego jest tworzona dynamicznie na podstawie wyników działania polecenia &gpgconf; i w związku z tym może się zmieniać jeżeli moduły pomocnicze zostaną zaktualizowane.

### Menu Ustawienia

Ustawienia Pokaż pasek stanu

  Włącza lub wyłącza wyświetlanie paska stanu.

Ustawienia Konfiguracja skrótów...

  Otwiera standardowe okno konfiguracji skrótów klawiszowych &kde;, gdzie można zmieniać przypisania skrótów do wszystkich elementów menu.

Ustawienia Konfiguracja &kleopatra;

  Otwiera okno konfiguracyjne programu &kleopatra;.

  Więcej na ten temat w części: .

### Menu Okno

Menu Okno pozwala na zarządzanie zakładkami. Za pomocą funkcji w tym menu, można zmieniać nazwę zakładki, dodawać nową zakładkę, powielać bieżącą zakładkę, zamykać bieżącą zakładkę lub przesuwać bieżącą zakładkę w lewo lub prawo.

Kliknięcie prawym przyciskiem myszki na zakładce otwiera menu kontekstowe, w którym dostępne są te same polecenia.

### Menu Pomoc

Standardowe pozycje Pomocy środowiska &kde;.

&help.menu.documentation;

## Opcje wiersza poleceń

Prezentowane są tutaj jedynie opcje związane z programem &kleopatra;. Podobnie jak dla innych programów &kde;, kompletna lista opcji jest dostępna za pomocą polecenia: ``kleopatra `--help```.

`--external`

  Uruchom tylko serwer interfejsu użytkownika, ukryj główne okno

`-p` `--openpgp`

  Używaj OpenPGP do następującej operacji

`-c` `--cms`

  Użyj CMS (X.509, S/MIME) do następującej operacji

`-i` `--import-certificate`

  Określa pliku lub adres &URL;, z którego mają zostać zaimportowane certyfikaty (lub klucze tajne).

  Jest to odpowiednik dla wiersza poleceń, funkcji Plik Importuj certyfikaty.

`-e` `--encrypt`

  Szyfrowanie pliku (plików)

`-s` `--sign`

  Podpisywanie pliku (plików)

`-E` `--encrypt-sign`

  Szyfrowanie i/lub podpisywanie pliku (plików)

`-d` `--decrypt`

  Odszyfrowanie pliku(plików)

`-V` `--verify`

  Weryfikacja pliku/podpisu

`-D` `--decrypt-verify`

  Odszyfruj i/lub weryfikuj plik(i)

## Konfigurowanie programu &kleopatra;

Okno konfiguracji programu &kleopatra; może być otwarte za pomocą Ustawienia Konfiguruj &kleopatra;....

Szczegółowy opis poszczególnych sekcji znajduje się poniżej.

### Konfiguracja Usług katalogowych

W tej sekcji, można skonfigurować serwery LDAP, które będą wykorzystywane do wyszukiwania certyfikatów. Można także ustalić ich kolejność, oraz inne wybrane ustawienia związane z LDAP w dynamicznym oknie konfiguracyjnym systemu pomocniczego, dostępnym w Narzędzia Konfiguracja systemu GnuPG.

Aby dodać nowy serwer należy nacisnąć przycisk Nowy. Następnie należy podać Nazwę serwera, Port serwera (ustawiony wstępnie na domyślny port usługi LDAP), Podstawową &dn; (nazywaną czasem jako baza wyszukiwania)oraz Nazwę użytkownika oraz Hasło, wtedy gdy serwer wymaga autoryzacji.

Aby usunąć serwer z listy wyszukiwania, należy wybrać go na liście i nacisnąć przycisk Usuń.

Aby ustawić limit czasu oczekiwania LDAP, tzn. maksymalny czas przez jaki moduł pomocniczy będzie oczekiwał na odpowiedź serwera, należy po prostu wprowadzić odpowiednią wartość do pola Limit czasu oczekiwania LDAP (minuty:sekundy).

Jeżeli któryś z serwerów posiada dużą bazę danych, tak że nawet na rozsądne pytanie typu `Nowak` osiąga się maksymalną liczbę elementów zwracanych przez zapytanie, użytkownik może zwiększyć ten limit. Użytkownik będzie wiedział o sytuacji osiągnięcia limitu podczas wyszukiwania, gdyż w takim wypadku pojawi się okno wyskakujące, informujące że liczba rezultatów została obcięta.

Niektóre serwery mogą wymuszać własne limity na liczbę zwracanych elementów wyszukiwania. W takim wypadku, zmiana wartości limitu, nie wpłynie na zwiększenie liczby zwracanych elementów.

### Konfiguracja Wyglądu

Program &kleopatra; umożliwia dostosowanie wyglądu (sprawdzonych) kluczy na liście. Można zmieniać kolor tekstu, kolor tła, jak również używaną czcionkę.

Każda Kategoria klucza wyświetlona po lewej posiada przypisany zestaw kolorów i czcionkę, za pomocą których ta kategoria będzie wyświetlana. Lista kategorii funkcjonuje także jak podgląd ustawień. Nowe kategorie mogą być dowolnie definiowane przez administratora lub zaawansowanego użytkownika. Więcej na ten temat znajduje się w sekcji w części .

Aby zmienić kolor tekstu dla danej kategorii, należy ją wybrać na liście i kliknąć przycisk Ustaw kolor tekstu.... Wyświetli się wtedy standardowe okno dialogowe wyboru kolorów &kde;, gdzie można wybrać lub utworzyć nowy kolor.

Zmiana koloru tła odbywa się w taki sam sposób, wystarczy kliknąć przycisk Ustaw kolor tła....

Przy zmianie czcionki, dostępne są dwie podstawowe możliwości:

1. Zmiana standardowej czcionki, używanej we wszystkich widokach list w środowisku &kde;

2. Użycie własnej czcionki.

Pierwsza opcja posiada tę zaletę, że czcionka będzie się zmieniała jeżeli zmieni się ogólny styl wyświetlania w &kde;, druga opcja pozwala na pełną kontrolę nad wyglądem czcionki. Wybór należy do użytkownika.

Aby użyć zmodyfikowanej standardowej czcionki, należy wybrać wybrać jedną z kategorii na liście i włączyć albo wyłączyć opcje modyfikujące wygląd czcionki:Kursywa, Pogrubiona, i/lub Przekreślona. Efekt zmian jest natychmiast widoczny w liście kategorii.

Aby użyć własnej czcionki, należy kliknąć przycisk Ustaw czcionkę.... Otworzy się standardowe okno dialogowe wyboru czcionki &kde;, w którym można wybrać nową czcionkę. Uwaga, można dalej używać modyfikatorów wyglądu czcionki aby zmienić własną czcionkę, tak jak do modyfikacji standardowej czcionki.

Aby powrócić do standardowej czcionki, trzeba nacisnąć przycisk Domyślny wygląd.

### Konfiguracja Porządku atrybutów DN

Chociaż nazwy &dn; są hierarchiczne, to kolejność ustawienia poszczególnych elementów (nazywanych względnymi nazwami lub atrybutami) nie jest określona. Kolejność w jakiej pojawiają się poszczególne atrybuty jest więc sprawą użytkownika lub polityki firmy, i dlatego można ją ustawić w programie &kleopatra;.

To ustawienie nie dotyczy jedynie programu &kleopatra;, ale wszystkich programów wykorzystujących jego technologię. W chwili pisania tej dokumentacji są to: &kmail;, &kaddressbook;, i oczywiście &kleopatra;.

Ta strona składa się z dwóch list, na jednej widoczne są wszystkie możliwe atrybuty (Dostępne atrybuty), a na drugiej widoczny jestObecny porządek atrybutów.

Obie listy zawierają elementy opisane poprzez krótką formę atrybutu (np: CN) oraz formę rozwiniętą (Nazwa publiczna).

Lista Dostępne atrybuty zawsze jest uporządkowana alfabetyczni, natomiast lista Obecny porządek atrybutów wyświetla atrybuty w skonfigurowanej kolejności: pierwszy atrybut na liście będzie wyświetlany jako pierwszy.

Jedynie atrybuty wyraźnie podane w liście Obecny porządek atrybutóworder będą wyświetlane. Pozostałe są ukryte.

Jednak, jeżeli na liście obecnego porządku atrybutów pojawi się element _X_ (Wszystkie inne), to wszystkie nie wprowadzona na liście atrybuty (znane lub nie znane) są wstawiane w miejscu elementu _X_, w swojej domyślnej względnej kolejności.

Krótki przykład, pomoże to wszystko lepiej zrozumieć:

Przyjmując następującą nazwę &dn;

> O=&kde;, C=US, CN=Dave Devel, X-BAR=foo, OU=&kleopatra;, X-FOO=bar,

domyślna kolejność atrybutów: CN, L, _X_, OU, O, C wyświetli następującą sformatowaną nazwę &dn;:

> CN=Dave Devel, X-BAR=foo, X-FOO=bar, OU=&kleopatra;, O=&kde;, C=US

natomiast kolejność: CN, L, OU, O, C da w wyniku

> CN=Dave Devel, OU=&kleopatra;, O=&kde;, C=US

Aby dodać atrybut do listy porządku atrybutów, należy wybrać go na liście Dostępne atrybuty i nacisnąć przycisk Dodaj do obecnego porządku atrybutów.

Aby usunąć atrybut z listy porządku atrybutów, należy wybrać go na liście Obecny porządek atrybutów i nacisnąć przycisk Usuń z obecnego porządku atrybutów.

Aby przesunąć atrybut na początek (koniec) listy, należy wybrać go na liście Obecny porządek atrybutów i nacisnąć przycisk Przenieś na szczyt (Przenieś na dół).

Aby przesunąć atrybut na o jedną pozycję w górę (dół) listy, należy wybrać go na liście Obecny porządek atrybutów i nacisnąć przycisk Przenieś na wyżej (Przenieś niżej).

## Podręcznik administratora

Podręcznik administratora opisuje sposoby dostosowywania programu &kleopatra;, które nie są dostępne za pomocą interfejsu graficznego, a jedynie za pomocą plików konfiguracyjnych.

Zakłada się, iż czytelnik jest zaznajomiony z technologią używaną dla konfiguracji programów w środowisku &kde;, włączając w to układ katalogów i plików systemowych, kaskadowanie plików konfiguracyjnych &kde; oraz szkieletem dla usługi KIOSK.

### Dostosowanie asystenta tworzenia certyfikatu

Program &kleopatra; pozwala na dostosowanie pól, które użytkownik może wypełnić podczas tworzenia swojego certyfikatu.

Należy utworzyć grupę `CertificateCreationWizard` w systemowym pliku konfiguracyjnym `kleopatrarc`. Jeżeli wymagany jest określony porządek atrybutów, lub mają pojawiać się tylko wybrane elementy, należy utworzyć wpis:`DNAttributeOrder`. Parametrami wpisu jest jedna lub więcej wartości ze zbioru:`CN,SN,GN,L,T,OU,O,PC,C,SP,DC,BC,EMAIL` Jeżeli, trzeba określić wartości domyślna dla pewnych pól, to należy użyć wpisu postaci: Attribute=wartość. Jeżeli tany atrybut ma być wymagany, to należy dodać znak wykrzyknika do niego (np.:`CN!,L,OU,O!,C!,EMAIL!`, wpis ten jest domyślną konfiguracją asystenta).

Ustawienie znacznika przełączenia w tryb KIOSK: `$e` pozwala na pobieranie wartości zmiennych środowiskowych lub wyników działania skryptu lub programu. Jeżeli użytkownik chce zablokować możliwość dalszej edycji tych wartości, powinien użyć znacznika `$i`. Jeżeli, chce wyłączyć możliwość korzystania z przycisku Wstaw mój adres, powinien ustawić wartość parametru `ShowSetWhoAmI` na 'false'.

Ze względu na charakterystykę i strukturę podsystemu KIOSK w środowisku &kde;, wykorzystanie stałego znacznika (`$i`) powoduje że użytkownik nie może go zmienić. Jest to zamierzone działanie. Znaczniki `$i` i `$e` mogą być również wykorzystane w innych parametrach konfiguracyjnych środowiska &kde;.

Poniższy przykład przedstawia możliwe sposoby dostosowania:

    [CertificateCreationWizard]
    ;wyłączenie kopiowania danych osobistych z książki adresowej i wyłączenie lokalnych zmian
    ShowSetWhoAmI[$i]=false

    ;ustawienie nazwy użytkownika na: $USER
    CN[$e]=$USER

    ;ustawia nazwę firmy na "Moja firma" i wyłącza możliwość jej zmiany
    O[$i]=Moja firma

    ;ustawia nazwę jednostki organizacyjnej na wartość zwróconą przez skrypt
    OU[$ei]=$(lookup_dept_from_ip)

    ; ustawia kod kraju na PL, ale umożliwia zmianę wartości przez użytkownika
    C=PL

### Tworzenie i zmiana kategorii kluczy

Program &kleopatra; pozwala użytkownikowi na zmianę wyglądu kluczy na liście, opartą na koncepcji Kategorii kluczy. Kategorie kluczy są także wykorzystywane do filtrowania listy certyfikatów. W tej sekcji, opisano jak można zmieniać dostępne kategorie i dodawać nowe.

Podczas określania do jakiej kategorii należy dany klucz, program &kleopatra; próbuje dopasować certyfikat do listy filtrów kluczy, która znajduje się w pliku `libkleopatrarc`. Pierwszy dopasowany filtr, określa kategorię, co oparte jest o koncepcję precyzji dopasowania. Wyjaśnione to zostało poniżej.

Każdy filtr określony jest w grupie parametrów konfiguracyjnych nazwanej: `Key Filter #n`, gdzie n jest liczbą rozpoczynającą się od `0`.

Jedynymi wymaganymi parametrami w grupie filtrów `Key Filter #n` są `Name`, zawierający nazwę kategorii, która będzie wyświetlana w oknie konfiguracji, oraz `id`, który jest wykorzystywany jako odnośnik do danego filtra w innych sekcjach pliku konfiguracyjnego (jak np. `View #n`).

Znajduje się tu lista wszystkich parametrów konfiguracji odnoszących się do ustawień wyświetlania klucza należącego do danej kategorii (tzn. są to parametry, które mogą być zmienione w oknie konfiguracji), natomiast w części opisano wszystkie parametry definiujące kryteria dopasowania klucza do danego filtra.

#### Parametry konfiguracji filtra kluczy związane z wyświetlaniem.

Parametr | Typ | Opis
--- | --- | ---
`background-color` | color | Kolor tła. Jeżeli nie podany, to przyjmowany jest domyślny kolor zdefiniowany globalnie dla widoków listy.
`foreground-color` | color | Kolor czcionki. Jeżeli nie podany, to przyjmowany jest domyślny kolor zdefiniowany globalnie dla widoków listy.
`font` | font | Nazwa czcionki użytkownika. Wielkość czcionki będzie dostosowana, do rozmiaru ustawionego dla widoków listy, zastosowane zostaną również wszelkie dodatkowe atrybuty czcionki (zobacz niżej).
`font-bold` | boolean | Jeżeli wartość ustawiona na `true` a parametr `font` nie jest ustawiony, to użyta zostanie domyślna czcionka widoku listy z dodanym pogrubieniem (jeżeli jest możliwe). Wartość jest ignorowana, jeżeli podany jest parametr `font`.
`font-italic` | boolean | Działanie analogicznie jak `font-bold`, lecz dotyczy pochyłego stylu czcionki, a nie pogrubionego.
`font-strikeout` | boolean | Jeżeli wartością jest `true`, to rysowana jest linia w środku znaku. Styl jest stosowany także jeżeli ustawiona jest wartość `font`.
`icon` | text | Nazwa ikony do wyświetlenia w pierwszej kolumnie. Ta funkcja jeszcze nie jest dostępna.

#### Parametry konfiguracji filtra kluczy definiujące filtrowanie

Parametr | Typ | Jeżeli podana, filtr zostaje dopasowany jeżeli ...
--- | --- | ---
`is-revoked` | boolean | klucz został unieważniony.
`match-context` | context Context jest to lista, która może zawierać następujące wartości: `appearance`, `filtering` i `any`. | kontekst dla jakiego działa filtr.
`is-expired` | boolean | klucz wygasł.
`is-disabled` | boolean | klucz został wyłączony (zaznaczony jako nieużywany) przez użytkownika. Wartość ignorowana dla kluczy &smime;.
`is-root-certificate` | boolean | klucz jest certyfikatem podstawowym. Wartość ignorowana dla kluczy OpenPGP.
`can-encrypt` | boolean | klucz może być używany do szyfrowania.
`can-sign` | boolean | klucz może być używany do podpisywania.
`can-certify` | boolean | klucz może być używany do podpisywania (certyfikowania) innych kluczy.
`can-authenticate` | boolean | klucz może być używany do uwierzytelniania (&eg; jako certyfikat klienta TLS).
`is-qualified` | boolean | klucz może być używane do wykonywania kwalifikowanych podpisów cyfrowych (określonych przez niemieckie prawo dot. podpisu cyfrowego).
`is-cardkey` | boolean | zawartość klucza jest przechowywana na karcie inteligentnej (a nie na komputerze).
`has-secret-key` | boolean | dostępny jest klucz tajny dla tej pary kluczy.
`is-openpgp-key` | boolean | klucz jest kluczem OpenPGP (wartość `true`), lub kluczem &smime; (wartość `false`).
`was-validated` | boolean | ważność klucza została potwierdzona.

`prefix-ownertrust`

validity Ważność (validity) jest uporządkowaną listą wartości z następującymi dopuszczalnymi wartościami: `unknown`, `undefined`, `never`, `marginal`, `full`, `ultimate`. Więcej na temat znaczenia poszczególnych pozycji znajduje się w podręcznikach programów: &gpg; oraz &gpgsm;.

klucz ma dokładnie (prefix = `is`), klucz nie ma (prefix = `is-not`), klucz ma co najmniej (prefix = `is-at-least`), lub klucz ma co najwyżej (prefix = `is-at-most`) wartość zaufania użytkownika podaną w wartości parametru. Jeżeli w danej grupie parametrów występuje więcej niż jeden wpis `prefix-ownertrust` (dla różnych wartości prefix) to zachowanie będzie nieokreślone.

`prefix-validity` | validity | Działanie analogiczne do `prefix-ownertrust`, dotyczy ważności klucza.

Niektóre interesujące kryteria filtrowania, jak np. `is-revoked` lub `is-expired` będą działać tylko dla potwierdzonych validated kluczy. Dlatego też domyślnie, tylko potwierdzone klucze są sprawdzane czy zostały wycofane lub straciły ważność, możne więc zrezygnować z tych dodatkowych sprawdzeń.

Oprócz wpisów konfiguracyjnych omówiony powyżej, filtr kluczy może także zawierać wpisy:`id` i `match-contexts`.

Wykorzystując nazwę `id` filtra, którą domyślnie jest nazwa grupy parametrów (jeżeli id jest puste lub nie podane jawnie), można odnosić się do danego filtra w innych miejscach konfiguracji, np. w konfiguracji wyświetlania programu &kleopatra;. Wartość `id` nie jest przetwarzana przez program &kleopatra;, tak więc może być użyty dowolny napis, pod warunkiem że jest on unikalny.

Wpis `match-contexts` zawęża obszar stosowania filtra. W chwili obecnej zdefiniowane są dwa konteksty: `appearance` kontekst używany do definiowania kolorów i wyglądu czcionki, oraz`filtering` kontekst używany do selektywnego włączania (lub wyłączania) danego rodzaju certyfikatu do listy. Kontekst `any` może być używany dla określenia wszystkich aktualnie dostępnych kontekstów, i jest wartością domyślną, jeżeli w konfiguracji nie podano wpisu`match-contexts`, lub podano wartość nieprawidłową. Dzięki temu żaden z filtrów nie stanie się martwy, tzn. nie pasujący do żadnego kontekstu.

Formatem wpisy jest lista elementów, rozdzielona znakami nie alfanumerycznymi. Każdy element może być poprzedzony wykrzyknikiem (`!`), dla oznaczenia negacji. Elementy działają w kolejności wewnętrznej listy kontekstów, która jest na początku pusta. Najlepiej to wyjaśnić na przykładzie: wpis`any !appearance` da w wyniku kontekst `filtering`, zaś `appearance !appearance` daje w wyniku zbiór pusty, tak jak dla `!any`. Jednak ostatnie dwie wartości zostaną wewnętrznie zamienione na kontekst `any`, ponieważ nie dają w efekcie żadnego kontekstu.

Ogólną zasadą jest, że nie podane kryteria (tzn. kryteria dla których nie ma wpisów w konfiguracji) nie są sprawdzane. Jeżeli kryterium jest podane, to jest sprawdzane i musi być dopasowane wraz z innymi kryteriami, aby cały filtr dał w wyniku dopasowanie. Oznacza to, iż wszystkie kryteria są powiązane logicznym 'AND'.

Każdy filtr ma przypisaną ogólność, używaną do ustalenia rankingu wszystkich filtrów. Bardziej szczegółowe filtry 'wygrywają' z bardziej ogólnymi filtrami. Jeżeli dwa filtry mają taki sam poziom szczegółowości, to wybrany zostanie ten, który jest wcześniej zdefiniowany w pliku konfiguracyjnym. Szczegółowość filtr jest proporcjonalna do liczby kryteriów, które zawarte są w filtrze.

#### Przykładowe filtry kluczy

Aby wybrać wszystkie wygasłe, ale nie wycofane certyfikaty podstawowe, należy użyć następującego filtra:

     [Key Filter #n]
    Name=wygasły, ale nie unieważniony
    was-validated=true
    is-expired=true
    is-revoked=false
    is-root-certificate=true
    ; ( specificity 4 )

Aby dopasować wszystkie wyłączone klucze OpenPGP (operacja jeszcze nie obsługiwana w programie &kleopatra;) z poziomem zaufania użytkownika o wartości co najmniej marginal, należy użyć:

    [Key Filter #n]
    Name=wyłączone klucze OpenPGP, o poziomie zaufania 'marginal' lub większym
    is-openpgp=true
    is-disabled=true
    is-at-least-ownertrust=marginal
    ; ( specificity 3 )

## Zasługi i licencje

Prawa autorskie do programu &kleopatra; (c) 2002 &Steffen.Hansen;, &Matthias.Kalle.Dalheimer; i&Jesper.Pedersen;., (c) 2004 &Daniel.Molkentin;, (c) 2004 Klarälvdalens Datakonsult AB

Prawa autorskie do dokumentacji (c) 2002 &Steffen.Hansen;, (c) 2004 &Daniel.Molkentin;, (c) 2004 Klarälvdalens Datakonsult AB

### Twórcy

- &Marc.Mutz; &Marc.Mutz.mail;

- &David.Faure; &David.Faure.mail;

- &Steffen.Hansen; hansen@kde.org

- &Matthias.Kalle.Dalheimer; &Matthias.Kalle.Dalheimer.mail;

- &Jesper.Pedersen; &Jesper.Pedersen.mail;

- &Daniel.Molkentin; &Daniel.Molkentin.mail;

Polskie tłumaczenie: Krzysztof Woźniak wozniakk@ceti.pl

&underFDL; &underGPL;

&documentation.index;