# Antivignetting

Gilles
Caulier

    caulier dot gilles at free.fr

Gerhard
Kulzer

    gerhard at kulzer.net

De digiKam-plugin Antivignetting is een hulpmiddel voor het corrigeren van afbeeldingvignetting (onderbelichting in de hoeken).

KDE
Digikam

# Inleiding

Bij breedhoeklenzen, in het bijzonder die gebruikt worden bij middelgroot- en groot-formaat-fotografie, belichten over het algemeen niet het volledige filmgebied op een uniforme wijze. In plaats daarvan laten ze de hoeken en randen van de afbeelding wegvloeien, waardoor het licht dat de film aldaar bereikt wordt gereduceerd. Telelenzen kunnen ook vignetting veroorzaken.

De traditionele oplossing voor dit is om een "centrumfilter" op de lens te bevestigen. Dit is een neutrale dichtheidsfilter met maximale dichtheid op de optische assen van de lens, en helder bij de buitenrand, waarbij de dichtheid afloopt in de tegenovergestelde richting van de vignetting van de lens. Een centrumfilter biedt veel voordelen: niet alleen zorgt het voor de correctie van volledig-frame-foto's, maar, omdat het voor de lens wordt geplaatst, compenseert het filter ook de uit-cenrum-vignetting die ontstaat als de camera wordt bewogen voor perspectief- of focusaanpassing.

Maar er kleven ook nadelen aan. Veel centrumfilters vereisen een 1,5 of 2 f-stop filterfactor-aanpassing, wat de shuttersnelheid zo traag kan maken (omdat breedhoeklenzen, ook met centrumfilters, het best gebruikt kunnen worden bij apertures van f/16 of kleiner) dat het in de hand houden van de camera bijna onmogelijk is en bewegingsvervaging een probleem wordt bij het fotograferen van bewegende objecten.

Vanwege de hoge kwaliteit van de hedendaagse film en de kleur- (of grijswaarde-) diepte van de digitale camera's of filmscanners is het mogelijk om het effect van een centrumfilter na te bootsen, door het toepassen van een vergelijkbare transformatie op een rauwe afbeelding die zonder filter is genomen. Deze plugin voert een centrumfiltertransformatie uit op een afbeelding. Het maakt gebruik van een algoritme, waarvan het auteursrecht in handen is van John Walker.

## De plugin gebruiken

### De dialoog Antivignetting

Met de eerste drie schuifregelaars kunt u het vignettingcorrectiefilter besturen, en met drie andere de belichting van de doelafbeelding aanpassen:

Dichtheid: deze optie bepaalt de mate van intensiteit van het filter op het punt van maximale dichtheid. De standaarddichtheid is 20, wat overeenkomt met een optisch filter met een 1 f-stop filterfactor. Vergroot de dichtheid om een hogere mate van vignetting te compenseren, verlaag de waarde voor het compenseren van een lagere mate van vignetting.

Kracht: deze optie bepaalt de snelheid waarmee de filterdichtheid afneemt vanaf het punt van maximale dichtheid naar de randen toe, uitgedrukt in een krachtfactor. De standaardwaarde 1 reduceert een lineaire reductie in filterdichtheid met de afstand vanaf het midden. Krachtfactoren die groter zijn dan 10 veroorzaken een snellere terugval (bijvoorbeeld, een kracht van 20 zorgt ervoor dat de dichtheid afneemt als het kwadraat van van de afstand vanaf het midden) en zorgen dat het effect van het filter zich concentreert rond het midden. Krachten minder dan 10 verspreiden de dichtheid van het filter naar de randen, een kracht van 5 zorgt ervoor dat de dichtheid afneemt als de vierkantswortel van de afstand vanuit het midden.

Straal: deze optie bepaalt de straal, als een meervoud van de halfdiagonale afmeting van de afbeelding, waarbij de dichtheid van het filter terugvalt naar null (of in andere woorden, transparant wordt). De standaardwaarde (10) specificeert een filter dat, indien gecentreerd op de afbeelding, transparant is in de hoeken ervan. Een straal groter dan 10 breidt het effect van het centrumfilter uit tot voorbij de hoeken van de afbeelding, terwijl een straal minder dan 1 de werking van het filter beperkt tot een gebied kleiner dan de afbeelding. Bij het compenseren van vignetting door lenzen gebruikt met een groot formaat en sommige middelgroot formaat camera's is de standaardstraal van 10 vrijwel nooit goed. Deze lenzen "bedekken" een afbeeldingscirkel die substantieel groter is dan de film om camerabewegingen voor het instellen van het perspectief en focus toe te laten, met als gevolg dat het vignettingpatroon voorbij de randen van de film gaat. Dit vereist dus een straal die groter is dan 10 om het centrumfilter de volledige afbeeldingscirkel te laten bedekken.

### Instellingen voor de belichtingsaanpassing

De enige manier waarop u zeker kunt zijn hoe u de dichtheid, kracht en radius moet instelen om de beste compensatie van de voor de optische karakteristieken van de gebruikte lens te krijgen is door een uniform belichte scène (zoals een grijze kaart, belicht door diffuus licht) te fotograferen en densitometry op de foto uit te voeren. Als dat mislukt, of als de specificaties van de lensfabrikant de niet precieze graad van vignetting bij één of meer werkende apertures bevatten, dan moet u experimenteren de verschillende instellingen om uit te vogelen welke het beste zijn voor uw lenzen. Om u hierbij te helpen biedt de plugindialoog een miniatuurmasker die op de afbeelding wordt gerenderd. Gelukkig is de response van het menselijk oog logaritmisch in plaats van lineair, zoals bij de meeste digitale imaging-sensoren, zodat u de vignetting niet geheel hoeft te compenseren om een gelijkmatig belichte foto te krijgen.

Helderheid, Contrast, en Gamma: het bewerken van de afbeelding met deze plugin zorgt ervoor dat de intensiteit van de pixels wordt verminderd. U dient de belichting van de resulterende afbeelding daarom bij te stellen met deze opties. Deze schuifregelaars hebben alleen positieve waarden, omdat u bij deze plugin alleen de instellingen hoeft te verhogen.

Als u op een verfijndere manier de belichting van de resultaatafbeelding wilt aanpassen, laat dan de waarden voor helderheid/contrast/gamma ongewijzigd en gebruik het hulpmiddel Krommen aanpassen. Deze kunt u vanuit de Afbeeldingsbewerker openen via menuoptie Aanpassen Kleuren Krommen aanpassen.

## De plugin in actie

Dit is een voorbeeld van antivignetting-correctie toegepast op een afbeelding. De originele afbeelding (1) toont een kustlijn die overgaat in een strand, met daarboven een prachtige wolkenhemel. De gecorrigeerde afbeelding is (2). Op deze afbeelding is ook de helderheid- en contrastcorrectie van deze plugin toegepast.

De voor dit voorbeeld gebruikte waarden zijn:

- Dichtheid = 50.

- Kracht = 10.

- Straal = 10.

- Lichtkracht = 10.

- Contrast = 40.

- Gamma = 40.

### De plugin Antivignetting in actie