# Witbalans

Gilles
Caulier

    caulier dot gilles at free.fr

Gerhard
Kulzer

    gerhard at kulzer dot net

De digiKam-plugin Witbalans is een automatisch hulpmiddel voor het aanpassen van de witbalans van een foto.

KDE
Digikam

# Inleiding

De witbalansinstelling is een bekend probleem bij digitale camera's. In de goeie oude tijd van filmrolletjes werd de witbalans door het fotolab geregeld. Maar hedentendage moeten die arme kleine camera's zelf raden wat wit is en wat zwart. In de meeste gevallen is de camera's witpuntkeuze niet de juiste kleur of tint. Met deze plugin kunt op eenvoudige wijze dit probleem verhelpen. Het biedt een variatie aan parameters die u kunt aanpassen om een beter resultaat te krijgen.

Deze plugin is gebaseerd op het kleurbalansalgoritme van Pawel T. Jochym. U kunt de plugin starten via menuoptie Aanpassen Kleuren Witbalans in de Afbeeldingenbewerker.

## De plugin gebruiken

### De dialoog Witbalans

Rechts ziet u de oorspronkelijke afbeelding en het resultaat. Het resultaat wordt automatisch aangepast aan de wijzigingen die u aanbrengt in de instellingen.

Op het resultaatvoorbeeld ziet u een rode markering. Als u deze markering op een gebied in de afbeelding plaatst, dan zal een corresponderende lijn worden getekend op de histogram. Deze lijn geeft de kleurniveauwaarde in de geselecteerde kanaal weer.

Linksboven ziet u de histogrammen die dynamisch worden bijgewerkt als de parameters worden gewijzigd. De histogram geeft een goed beeld omdat het laat zien dat zelfs in goedbelichte foto's, de meeste pixels een zeer kleine lichtheid hebben. Met een knop kunt u een van de drie kleuren om te weergeven selecteren.

Met Belichting kunt u op digitale wijze de oorspronkelijke fotobelichting wijzigen. Het verhogen van de belichting is vrij eenvoudig, het enige nadeel is dat u tegelijkertijd ook de ruis in de afbeelding verhoogt. Het verlagen van de belichting is lastiger omdat het onmogelijk is om uitgeblazen oplichtingen te herstellen. Zwartpunt kunt u gebruiken om de rauwe histogram vanaf links af te snijden. Als uw foto er mistig uitziet (histogram heeft een lege plek aan de linker kant, zwarte zijde), dan hebt u deze optie nodig. De belichting en het zwartpunt kunnen automatisch worden bepaald met de knop Autobelichtingsaanpassingen. Deze stelt het zwartpunt vrij accuraat in, maar het algoritme voor het instellen van de belichting heeft nog enkele verbeteringen nodig.

Het contrast van uw uitvoer is afhankelijk van de parameters voor Schaduwen, Verzadiging en Gamma. Hiermee kunt u de schaduwdetails in uw foto versterken of verminderen.

Het verhogen van het contrast van uw foto kan als bijeffect het reduceren van de schijnbare verzadiging van de foto. Gebruik een waarde groter dan 1 om de verzadiging te versterken en kleiner dan 1 om de verzadiging van de foto te verminderen. Een waarde van 0 geeft u een zwart-witfoto. Schroom niet om de verzadiging van uw foto's een klein beetje te verhogen. De algemene regel is hoe hoger de het contrast (lagere gamma), des te meer verzadiging u dient toe te passen.

De volgende set opties is de steunpilaar van de witbalansinstellingen, welke de verhouding tussen de drie kleurkanalen bestuurt. Hier kunt u de kleurtemperatuur instellen, waarmee u de afbeelding warmer of kouder kunt maken. Een hogere temperatuur resulteert in een warmere tint. Het instellen van de verhouding tussen de drie kleurkanalen vereist twee aanpassingen. De kleurtemperatuur-aanpassing bestuurt voornamelijk de verhouding tussen de rood- en blauwkanalen, zodat de tweede aanpassing alleen de intensiteit van het groenkanaal betreft.

In plaats van te spelen met bovenstaande opties kunt u ook gebruik maken van de knop Temperatuurtoon-kleurenkiezer. Klik op deze knop en klik ergens in het afbeeldingsvoorbeeld om de uitvoerkleur van dat gebied te krijgen voor het berekenen van de temperatuur van de witkleurbalans. Op die manier worden de temperatuur- en groenwaarden automatisch berekend.

U kunt ook de witbalans instellen met behulp van een vooringestelde lijst. Dit zijn de beschikbare wit kleurbalanstemperaturen:

Kleurtemperatuur | Beschrijving | Kelvin
--- | --- | ---
40W | 40 Watt gloeilamp. | 2680
200W | 200 Watt gloeilamp, studiolicht. | 3000
Zonsopgang | Zonsopgang- of zonsonderganglicht. | 3200
Tungsten | Tungsten-lamp of ligt om 1 uur vanaf dageraad/schemering | 3400
Neutraal | Neutrale kleurtemperatuur. | 4750
Xenon | Xenon-lamp of lichtboog. | 5000
Zon | Zonnig daglicht rond het middaguur. | 5500
Flits | Elektronische fotoflits. | 5600
Lucht | Hemellicht. | 6500

Kleurtemperatuur is een vereenvoudige manier voor het karakteriseren van de spectrale eigenschappen van een lichtbron. Terwijl in werkelijkheid de kleur van het licht wordt bepaald door hoeveel elk punt op de spectrale kromme bijdraagt in diens uitvoer kan het resultaat nog steeds worden samengevat op een lineaire schaal. Deze waarde is bruikbaar voor bijvoorbeeld het bepalen van de juiste witbalans bij digitale foto's en voor het speficiëren van de juiste lichtbrontypes in architectuurlijk lichtontwerp. Bedenk echter dat lichtbronnen van dezelfde kleur (metamers) vrij fors kunnen variëren in de kwaliteit van het uitgezonden licht.

Een lage kleurtemperatuur impliceert meer geelrood licht, terwijl een hoge kleurtemperatuur meer blauw licht impliceert. Daglicht heeft een vrij lage kleurtemperatuur bij dageraat en een hogere temperatuur in de middag. Daarom kan het handig zijn om een elektrisch belichtingssysteem te installeren dat koeler licht kan aanleveren om wanneer nodig het daglicht aan te vullen en het licht 'snachts warmer kan maken. Dit correleert bovendien met het gevoel van warme kleuren van licht afkomstig van kaarsen of een open vuur 'snachts. De standaardeenheid voor kleurtemperatuur is Kelvin (K).

De optie Overbelichtingsindicator versterkt de kleuren als meer dan één kanaal in een pixel is overbelicht. U ziet dan het gecombineerde kleurresultaat van de instellingen van de witbalans. Deze optie heeft alleen effect op het resultaatvoorbeeld, niet op de uiteindelijke afbeelding.

Met de knoppen Opslaan en Laden kunt u elke wijziging in de witbalansinstellingen die u maakt opslaan in een tekstbestand en later weer laden.

De knop Waarden terugzetten zet alle filterinstellingen terug op de standaardwaarden, overeenkomend met een neutrale witbalanskleur. (Let op, de neutrale instellingen kunnen anders zijn dan die van uw originele afbeelding. Als u het opslaat, dan wordt de witbalans gewijzigd.)

## De plugin in actie

Hieronder ziet u een voorbeeld waarbij de witbalans-correctie is toegepast op een kleurenfoto die is genomen met een Olympus® C3000Z in de middag. Het lijkt of de kleurtemperatuur is getint op lichtblauw. De camera is ingesteld met de standaardparameter in de modus automatische belichting. De gebruikte witbalans is zonlicht-kleurtemperatuur. De instellingen voor Belichting zijn ongewijzigd. De originele afbeelding is (1), de gecorrigeerde afbeelding is (2).

### De plugin Witbalans in actie