
     <!DOCTYPE article PUBLIC "-//GNOME//DTD DocBook PNG Variant
      V1.1//EN"[<!ENTITY version "1.4.0"> ]>  <article id="index">  <artheader> 
      

     <title>Gnome-ren Kontrol Zentroa</title> <copyright> <year>2000, 2001</year> <holder>Red Hat, Inc. eta Alexander Kirillov</holder></copyright>  <legalnotice> 

   <para>Baimena ematen da dokumentu hau kopiatu, banatu eta/edo aldatzeko Free Software Foundation-ek argitaratutako <ulink type="help"        
      url="gnome-help:fdl"><citetitle>GNU Dokumentazio Librearen Lizentzia</citetitle></ulink>ren 1.1 bertsioan edo berriago batean ezarritako baldintzak betetzen badira; Atal Aldaezinik, Aurreko azaleko testurik eta Atzeko azaleko testurik gabe. <citetitle>GNU Dokumentazio Librearen Lizentzia</citetitle>ren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu <ulink type="http" url="http://www.fsf.org">haren web gunea</ulink> bisitatuz edo hona idatziz: Free Software Foundation, Inc., 59 Temple Place - Suite 330, Boston, MA 02111-1307, USA.</para> 
 

   <para>Enpresek euren produktu eta zerbitzuak bereizteko erabiltzen dituzten izen asko marka erregistratu moduan hartu behar dira. Izen horiek Gnome-ren edozein agiritan agertzen direnean, Gnome-ren dokumentazio-proiektuko kideak marka erregistratuak direla konturatu badira, izen horiek osorik maiuskulaz edo hasierako letra maiuskulaz idatzi dituzte.</para></legalnotice>  <releaseinfo>Eskuliburu honek GNOMEren Kontrol Zentroaren &version; bertsioa azaltzen du. Azken eguneratzea 2001eko maiatzaren 16an egin zitzaion.</releaseinfo> </artheader>  

<sect1 id="gnomecc-intro"> 

<title>Gnome-ren Kontrol Zentroa</title> 

   <para><application>Gnome-ren Kontrol Zentroa</application>n sistemako hainbat zati konfiguratu ahal izango dituzu <quote>capplet-ak</quote> izeneko tresna-multzo baten bidez. Capplet horiek Gnome aplikazioen multzo nagusiarekin asoziatuta egon daitezke, edo beste aplikazio batzuekin, programa-garatzaileek haientzako capplet-ak idatzi badituzte.</para> 
 

   <para>Zure <application>Kontrol Zentroa</application>k dokumentu honetan ageri diren capplet-ak eta gehiago izan ditzake, sisteman instalatuta dituzun aplikazioen arabera.</para> 
 

   <para><application>Kontrol Zentroa</application> Gnome mahaigaineko ingurunearen zatia da eta <filename>control center</filename> izeneko paketean aurkituko duzu. Eskuliburu honek <application>Kontrol Zentroa</application>ren 1.4.0 bertsioa azaltzen du.</para> 
    

   <para>Hiru bide dituzu <application>Kontrol Zentroa</application> abiarazteko. <application>Kontrol Zentroa</application> inolako capplet berezirik hautatu gabe abiarazteko, hautatu <guimenuitem>Kontrol Zentroa</guimenuitem> <guimenu>Menu Nagusi</guimenu>ko <guisubmenu>Ezarpenak</guisubmenu> azpimenuan, edo bestela, idatzi <command>gnomecc</command> komandoa komando-lerroaren gonbitean.</para> 
 

   <para>Zein capplet editatu nahi duzun baldin badakizu, capplet hori <guimenu>Ezarpenak</guimenu> menuan dagokion menu-elementua hautatuz abiaraz dezakezu.</para></sect1>   

<!-- ############ Usage ################ --> 

<sect1 id="usage"> 

<title>Kontrol Zentroaren erabilera</title> 

   <para><application>Kontrol Zentroa</application>k bi atal nagusi ditu: capplet konfiguragarrien menua ezkerrean, eta lan-eremu nagusia eskuinean. Menuko capplet-ak taldeka sailkatuta daude, hala nola, <guilabel>Mahaigaina</guilabel>, <guilabel>Multimedia</guilabel> eta abar. Sail horiek guztiak aurreraxeago aztertuko ditugu. Era honetako menu guztiekin bezalaxe, atal oso bat <quote>tolestu</quote> dezakezu atalaren izenburuaren ezkerrean duzun beheranzko triangelu txikian klik eginda. Tolestutako atala zabaltzeko, egin klik berriro triangeluan.</para> 
 

   <para><application>Kontrol-zentroa</application> erabiltzeko, nahikoa duzu ezkerreko menuan capplet bat hautatu eta bertan klik egitea. Hori egin ondoren, laneko area aldatu egingo da eta elementua konfiguratu ahal izango duzu.</para> 
 

   <para>Konfigurazio-aldaketak egin ondoren, egin klik <guibutton>Ados</guibutton> botoian aldaketak finkatzeko, edo bestela, <guibutton>Utzi</guibutton> botoian konfigurazio zaharrera itzultzeko. Erabaki aurretik ezarpen berriak probatu nahi badituzu, egin klik <guibutton>Saiatu</guibutton> botoian. Konfigurazio-ezarpen berriak aplikatuko ditu nola geratuko diren ikus dezazun, baina zaharrak ere gogoan izango ditu. Ezarpen berriak ikusi ondoren, sakatu <guibutton>Ados</guibutton> botoia ezarpen horiek finkatzeko, edo <guibutton>Itzuli</guibutton> botoia lehengo konfiguraziora itzultzeko.</para></sect1>  

<!-- #########  Desktop ############## --> 

<sect1 id="Desktop-intro"> 

<title>Mahaigaina</title>  

   <para>Mahaigainaren atalak Gnome inguruneko ezarpen orokorrik bistakoenak kontrolatzen ditu.</para> 
 
<sect2 id="gccback">  

<title>Atzeko planoaren propietateen capplet-a</title>  

   <para><indexterm id="idx-a72">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Mahaigaina</secondary> </indexterm>  Hemen konfigura ditzakezu atzeko planoko irudiaren propietateak, horretarako kolore bat edo irudi bat aukeratuz. Kolore bat hautatzen baduzu, aukera hauek izango dituzu: <guilabel>Solidoa</guilabel>, <guilabel>Gradiente horizontala</guilabel> (kolorea leunki aldatuko da ezkerretik eskuinera) <guilabel>Gradiente bertikala</guilabel> (kolorea goitik beherantz aldatuko da).  Gradientedun atzeko planoentzat, bi kolore hautatu behar dira:  hastekoa (lehen mailakoa) eta bukatzekoa (bigarren mailakoa).</para> 
 

   <para>Horma-paper gisa irudi bat jarri nahi baduzu, erabili nahi duzun irudia bila dezakezu arakatuz. Irudia aurkitutakoan, pantailan nola agertzea nahi duzun erabaki behar duzu: mosaiko moduan, erdiratuta, eskala handiagoan baina itxura gordez edo pantaila bete arteko eskalan besterik gabe. Atzeko planoaren propietateak aldatu dituzunean, sakatu <application>Kontrol Zentroa</application>ren beheko aldean dagoen <guibutton>Saiatu</guibutton> botoia, aldaketa egiteko.</para> 
 

   <para>Atzeko planoa beste tresna batzuen bidez konfiguratu nahi baduzu, desgaitu capplet hau <guilabel>GNOME erabili atzeko planoa konfiguratzeko</guilabel> kontrol-laukiari hauta-marka kenduz.  <figure> 
      

<title>Atzeko planoaren propietateen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Atzeko planoaren propietateen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/bg-capplet" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot>  </figure></para></sect2> <sect2 id="gccpanel"> 

<title>Panelaren hobespen orokorrak</title> 

   <para>Capplet hau Gnome-ren panelean dago, eta dokumentazioa <ulink
      type="gnome-help"	url="gnome-help:panel">Panelaren eskuliburuan</ulink></para></sect2>. <sect2 id="gccscreen">  

<title>Pantaila-babeslearen capplet-a</title>  

   <para><indexterm id="idx-a73">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Pantaila-babeslea</secondary> </indexterm> Capplet honen bidez zure pantaila-babeslearen propietateak aldatu ahal izango dituzu. Aukeran dituzun pantaila-babesleen zerrenda eta demo-pantaila ditu capplet-ak. Pantaila-babeslearen propietate orokorren ezarpenak aldatzeko tresnak aurkituko dituzu bi elkarrizketa-koadro horietan. Aukeratu duzun pantaila-babesleak ezarpen bereziak baditu eta aldatu egin nahi badituzu, egin klik pantaila-babesleen zerrendaren azpian agertzen den <guibutton>Ezarpenak</guibutton> botoian.</para> 
  

   <para><guilabel>Pantaila-babeslearen ezarpen orokorrak</guilabel> &mdash; Capplet-aren atal honetan denbora, pasahitza eta energia kudeatzeko propietateak aldatu ahal izango dituzu. Pantaila-babeslea agertu aurretik zenbat denbora igaro behar den zehaztu nahi baduzu, horretarako minutu-kopurua idatzi beharko duzu <guilabel>Hasi __ minutu igaro ondoren</guilabel> testu-koadroan. Mahaigainera itzultzeko pasahitza erabili nahi baduzu, egin klik <guibutton>Eskatu pasahitza</guibutton> botoian. Zure kontuan sartzeko erabiltzen duzun pasahitz bera izango da pantaila-babeslearen pasahitza.</para> 
  

   <para>Energia-kudeaketa erabiltzeko aukera ere izango duzu &mdash; zure monitorea horretarako gai baldin bada. Monitorea itzali aurretik zenbat denbora igaro behar den ezar dezakezu, <guilabel>Itzali monitorea</guilabel> minutuak zehaztuta.  <figure>  

<title>Pantaila-babeslearen propietateen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Pantaila-babeslearen propietateen capplet-a</screeninfo> <graphic format="png"	         fileref="figures/screensave-capplet"
      srccredit="dcm">   </graphic>  </screenshot>  </figure></para> <note> 

<title>ERABILTZAILE AURRERATUENTZAKO OHARRA</title>  

   <para>Gnome-k (edo hobeto esanda, Gnome-k erabiltzen duen <application>xscreensaver</application> programak) ez dio jaramonik egingo beste bideren batez (esate baterako, <command>xset</command> komandoaren bidez) ezarri dituzun energi kudeaketaren ezarpenei (DPMS). Adibidez, <guilabel>Erabili energia-kudeaketa</guilabel> aukera desautatu baduzu, energia-kudeaketa desaktibatuta egongo da, baita lehenago <command>xset +dpms</command> komandoa bidali baduzu ere.</para></note>  </sect2> <sect2 id="gcctheme">  

<title>Gai-hautatzailea</title>  

   <para><indexterm id="idx-a74">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Gai-hautatzailea</secondary> </indexterm>  Gaia hautatzeko capplet-ak zein GTK gai exekutatu nahi duzun hautatzeko aukera emango dizu.</para> 
  

   <para>Erabiltzaile-interfaze grafikoaren elementuen itxura definitzen duten ezarpen koordinatuak dira GTK gaiak, hau da, Gnome-ren aplikazio guztietako (orokorrago esanda, GIMP tresna-kita (GTK) erabiltzen duten aplikazio guztietako) botoien, menuen, korritze-barren eta antzekoen itxura definitzen dutenak.</para> 
  

   <para>GTK gaia aldatu nahi baduzu, hautatu gai bat laneko area nagusiaren ezkerraldean ageri den <guilabel>Gai erabilgarriak</guilabel> zerrendatik. <guibutton>Aurrebista automatikoa</guibutton> hautatuta baldin badaukazu, gaia nola azalduko den ikusi ahal izango duzu aurrebistaren leihoan. Kontuan hartu aurrebistaren leihoa <quote>aktiboa</quote> dela: botoi batean klik egin dezakezu, testu-koadroan testua idatzi, etab. Gaia gustatzen bazaizu, egin klik <application>Gnome-ren Kontrol Zentroa</application>ren behealdeko <guibutton>Saiatu</guibutton> botoian, instalatuta gera dadin.</para> 
  

   <para>Gnome-k berak hainbat GTK gai kargatzen ditu instalatzen duzunean. Gai gehiago nahi izanez gero, Interneten begira dezakezu, <ulink	 
      url="http://gtk.themes.org" type="http">GTK gaien gunea</ulink>n adibidez. Gustuko gaia aurkitu eta hartu ondoren, egin klik. <guibutton>Instalatu gai berria</guibutton> botoian. Fitxategi-arakatzaile bat abiaraziko da deskargatu berri duzun gai hori aurkitzen laguntzeko. Gai-fitxategiak <filename>tar.gz</filename> edo <filename>.tgz</filename> formatuan egongo dira (<quote>tarball</quote> ere esaten zaie). Fitxategia aurkitutakoan, sakatu <guibutton>Ados</guibutton> eta Gnome-k automatikoki instalatuko du gaia dagokion direktorioan (<filename>~/.themes</filename>). Orain <guilabel>Gai erabilgarrien</guilabel> zerrendan aurkituko ahal izango duzu instalatutako gaia.</para> 
  

   <para><figure>  

<title>Gai-hautatzailearen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Gai-hautatzailearen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/theme-select"	        srccredit="dcm"></graphic>  </screenshot>  </figure></para> 
  

   <para>Uneko gaiaren letra-tipoa aldatu nahi baduzu, hautatu <guilabel>Erabili letra-tipo pertsonalizatua</guilabel> kontrol-laukia eta egin klik behean dagoen letra-tipoaren botoian. Letra-tipoa aukeratzeko elkarrizketa-koadroa azalduko da, bertan tipoa, estiloa eta tamaina hauta ditzazun.</para></sect2> <sect2 id="gccwm">  

<title>Leiho-kudeatzailearen capplet-a</title>  

   <para><indexterm id="idx-a75">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Leiho-kudeatzailea</secondary><seealso>&quot;Leiho-kudeatzailea&quot;</seealso> </indexterm> Gnome leiho-kudeatzaile jakin bati lotua ez denez, capplet honek zein leiho-kudeatzaile erabili nahi duzun hautatzeko aukera emango dizu. Leiho-kudeatzailearen capplet-ak Gnome-rekin batearagarriak diren leiho-kudeatzaileak baino ez ditu erakutsiko; besterik erabili nahi izanez gero, leiho-kudeatzailearen capplet-ari jakinarazi beharko diozu.</para> <figure>  

<title>Leiho-kudeatzailearen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Leiho-kudeatzailearen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/wm-main" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot>  </figure>  

   <para>Leiho-kudeatzailearen capplet-ak une horretan aukeran dituzun leiho-kudeatzaileen zerrenda orokor bat du. Uneko leiho-kudeatzaileak <guilabel>Unekoa</guilabel> etiketa izango du.</para> 
  

   <para>Zerrenda orokorrari beste leiho-kudeatzaile bat gehitu nahi badiozu, sakatu <guibutton>Gehitu</guibutton> botoia. <guilabel>Gehitu leiho-kudeatzaile berria</guilabel> elkarrizketa-koadroa irekiko da.</para> <figure>  

<title>Gehitu leiho-kudeatzaile berria</title>  
<screenshot><screeninfo>Gehitu leiho-kudeatzaile berria</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/wm-add" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot>  </figure>  

   <para><guilabel>Gehitu leiho-kudeatzaile berria</guilabel> elkarrizketa-koadroan honakoak zehaztu ahal izango dituzu: leiho-kudeatzaileari eman nahi diozun izena, leiho-kudeatzailea abiarazteko komandoa eta leiho-kudeatzaile horrentzat erabilgarri izan daitekeen edozein konfigurazio-tresna abiarazteko komandoa.</para> 
  

   <para>Ziur bazaude leiho-kudeatzailea Gnome-rekin erabat bateragarria dela eta saio-kudeaketa onartzen duela, <guilabel>Leiho-kudeatzailea saioak kudeatzen du</guilabel> botoia hauta dezakezu. Ziur ez bazaude, leiho-kudeatzailearen dokumentazioa aztertu beharko duzu.</para> 
  

   <para>Amaitutakoan, sakatu <guibutton>Ados</guibutton> botoia.</para> 
  

   <para>Leiho-kudeatzaile berria gehitutakoan, leiho-kudeatzaileen zerrenda orokorrean agertzen dela ikusiko duzu. <guilabel>Gehitu leiho-kudeatzaile berria</guilabel> elkarrizketa-koadroan ezarri dituzun propietateetakoren bat aldatu behar baduzu, hautatu leiho-kudeatzailea zerrenda orokorrean saguaren biez eta sakatu <guilabel>Editatu</guilabel> botoia.</para> 
  

   <para>Zerrenda nagusiko edozein leiho-kudeatzaile ezaba dezakezu. Hautatu saguaz ezabatu nahi duzun leiho-kudeatzailea eta sakatu <guibutton>Ezabatu</guibutton> botoia.</para> 
  

   <para>Uneko leiho-kudeatzailea aldatzeko prest baldin bazaude, aukera ezazu zerrenda orokorrean erabili nahi duzun kudeatzailea eta sakatu <guibutton>Saiatu</guibutton> botoia. Konfigurazio-tresna exekutatu nahi baduzu, egiaztatu konfiguratu nahi duzun kudeatzailea hautatuta dagoela eta sakatu <guibutton>Exekutatu konfigurazio-tresna hau: [leiho-kudeatzailearen izena]</guibutton> botoia.</para></sect2> </sect1>   

<!-- #########  Document Handlers ############## --> 

<sect1 id="doc-handlers"> 

<title>Dokumentu-maneiatzaileak</title> 

   <para><application>Gnome-ren Kontrol Zentroa</application>ren dokumentu-maneiatzaileen atalak fitxategi-mota eta funtzio batzuk bistaratzeko, editatzeko edo manipulatzeko modua aldatzeko aukera emango dizu.</para> 
 
<sect2 id="gccedit">  

<title>Editore lehenetsia</title>  

   <para><indexterm id="idx-a76">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Editore lehenetsia</secondary> </indexterm> Editorea lehenesteko capplet-aren bidez, Gnome-rekin erabili nahi duzun editore lehenetsia hauta dezakezu. Horrela, Gnome-ren fitxategi-kudeatzailea bezalako aplikazioek editore egokia abiaraziko dute edizioarekin lotutako fitxategiak irekitzen saiatzen zarenean. Erabilgarri dituzun editore ezagunenak zerrendan dauzkazu.</para> <figure>  

<title>Editore lehenetsiaren capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Gnome-ren edizio-propietateak</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccedit" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot>  </figure> </sect2> 

<!-- #########  File Types ############## --> <sect2 id="filetypes"> 

<title>Fitxategi-motak eta programak</title> 

   <para>Atal honen bidez mota desberdinetako fitxategiak nola maneiatu behar diren konfigura dezakezu. Fitxategi-motak (formalki MIME mota deritzanak) deskribatzen du fitxategiak zein datu-mota duen eta zein formatutan. Fitxategi-mota bakoitzarentzat, Fitxategi-kudeatzaileak erabiliko duen ikonoa, mota horretako fitxategiak irekitzeko aplikazio lehenetsia eta abar ezar ditzakezu. Esate baterako, <systemitem>image/jpeg</systemitem> fitxategi-mota <filename>JPEG</filename> formatuko irudi-fitxategietarako erabili ohi da, eta lehenespenez, fitxategi-kudeatzailean inkorporatutako grafiko-ikustaileak irekitzen du.</para> 
  
<sect3 id="filetypeviewing"> 

<title>Fitxategi-mota erabilgarriak ikusi</title>  

   <para>Fitxategi-motaren capplet-ak Gnome-k unean ezagutzen dituen fitxategi-mota guztiak erakutsiko dizkizu. Fitxategi-mota bakoitzaren azalpen laburra (adib. <literal>PDF dokumentua</literal>), fitxategi-motaren izena (adib. <literal>application/pdf</literal>), etab. erakutsiko dizkizu. Zerrendako mota batean klik eginez gero, informazio gehiago erakutsiko dizu. Esate baterako:</para> 
 

<itemizedlist>  

<listitem>  

   <para>Azalpen laburra (adib., <guilabel>PDF dokumentua</guilabel>)</para></listitem>  

<listitem>  

   <para>Fitxategi-motaren izen <quote>ofiziala</quote> edo MIME mota (adib., <systemitem>application/pdf</systemitem>). Izen horiek <systemitem>mota/azpimota</systemitem> erakoak izango dira. <systemitem>Mota</systemitem>k datu-motaren deskribapen orokorra emango du (irudia, testua, audioa, bideoa, edo aplikazioa) eta <systemitem>azpimota</systemitem>k zehaztapen osoa emango du.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para>Fitxategi-kudeatzaileak mota honetako fitxategiekin erabiliko duen ikonoa. 
       
   </para></listitem>  

<listitem>  

   <para>Fitxategi-kudeatzailearen leihoan klik egiten duzunean burutuko den ekintza lehenetsia. Bi aukera dituzu ekintza lehenetsia zehazteko: fitxategia ikusi fitxategi-kudeatzailearen <quote>ikustaile</quote> inkorporatuetako baten bidez, edo fitxategia ireki kanpoko aplikazioren baten bidez. Izan ere, fitxategia irekitzeko erabil ditzakezun aplikazioen zerrenda luze bat izango duzu. Horietako bat erabiliko da lehenespenez fitxategian klik egindakoan; gainerako aplikazioak era horretako fitxategien laster-menuan agertuko dira (laster-menua irekitzeko, fitxategi-kudeatzailearen leihoan egin klik saguaren eskuineko botoiaz fitxategiaren gainean eta aukeratu <guimenuitem>Ireki honekin</guimenuitem>).</para></listitem>  

<listitem>  

   <para>Luzapenak: fitxategi-kudeatzaileak eta Gnome-ren beste aplikazio batzuek erabiltzen dituzte fitxategia zein motatakoa den zehazteko. Horretarako modurik arruntena eta errazena, fitxategi-izenaren luzapenari begiratzea da: adibidez, <filename>pdf</filename> luzapena erabiltzen da <systemitem>application/pdf</systemitem> motatako fitxategientzat.</para></listitem> </itemizedlist> <note>  

<title>ERABILTZAILE AURRERATUENTZAKO OHARRA</title>  

   <para>Gnome-ren fitxategi-kudeatzaileak hasiera batean fitxategiaren edukiari begiratzen dio mota erabakitzeko; eta edukiagatik fitxategia zein motatakoa den asmatu ezin badu, orduan erabiliko du luzapena. Hala ere, zure fitxategiak JPEG irudi bat baldin badu, Gnome-ren fitxategi-kudeatzaileak berehala identifikatuko du fitxategia <systemitem>image/jpeg</systemitem> motakoa dela nahiz eta izenak luzapenik ez izan edo <filename>pdf</filename> luzapena izan.</para></note> </sect3> <sect3 id="filetypeedit"> 

<title>Fitxategi-mota editatu</title> 

   <para>Fitxategi-mota bat editatzeko modurik ohikoena, mota horrekin asoziatutako ekintza lehenetsia aldatzea izaten da. Horretarako:</para> <orderedlist>  

<listitem>

   <para>Egin klik zerrendako fitxategi-mota batean.</para></listitem>  

<listitem>

   <para>Hautatu ekintza-mota lehenetsia (<guilabel>Erabili ikustailea</guilabel> edo <guilabel>Ireki aplikazioarekin</guilabel>)</para></listitem>  

<listitem>

   <para>Hautatu aplikazioa edo ikustailea goitibeherako zerrendan. Nahi duzun aplikazioa ez badago zerrendan, egin klik <guibutton>Editatu zerrenda</guibutton> botoian. Fitxategi-mota horrentzat laster-menuan dauden aplikazio guztien zerrenda azalduko zaizu. Ondoren, egin klik <guibutton>Gehitu aplikazioa</guibutton> botoian eta idatzi aplikazioaren izena (adib., <application>Gnome PS ikustailea</application>) eta aplikazio hori abiaraziko duen den komandoa (adib., <command>ggv</command>).</para></listitem> </orderedlist>  

   <para>Fitxategi-motaren beste propietate batzuk ere alda daitezke:</para> 
 

<itemizedlist>  

<listitem>

   <para>Fitxategi-motak erabiltzen duen ikonoa aldatzeko, egin klik <guibutton>Aldatu ikonoa</guibutton> botoian.</para></listitem>  

<listitem>

   <para>Fitxategi-motaren azalpena aldatzeko, egin klik azalpena duen testu-eremuaren barruan eta editatu.</para></listitem>  

<listitem>

   <para>Fitxategi-mota bati asoziatutako luzapenen zerrenda editatzeko, egin klik <guibutton>Aldatu fitxategi-luzapenak</guibutton> botoian. Fitxategi-mota horrekin asoziatuta dauden luzapenen zerrenda agertuko zaizu leiho batean. Zerrendako luzapen bat kentzeko, hautatu saguaz eta egin klik <guibutton>Kendu</guibutton> botoian. Beste luzapen bat gehitzeko, egin klik <guibutton>Gehitu</guibutton> botoian eta idatzi luzapena pantailan agertuko den elkarrizketa-koadroan. Ez idatzi hasierako puntua: <filename>pdf</filename> luzapena gehitu nahi baduzu, <literal>pdf</literal> idatzi behar duzu, eta ez <literal>.pdf</literal>. 
       
   </para></listitem>  

<listitem>  

   <para>Fitxategi-mota horrekin asoziatutako aplikazioen zerrenda editatzeko (fitxategi-kudeatzailean mota horretako fitxategian eskuineko botoiaz klik egin eta <guimenuitem>Ireki honekin</guimenuitem> aukeratzen duzunean agertuko zaizkizu aplikazio horiek menuan), sakatu <guibutton>Editatu zerrenda</guibutton> botoia. Fitxategi-mota honi asoziatutako aplikazio guztien zerrenda agertuko zaizu. Zerrendako edozein aplikazio kendu, ez dagoenen bat gehitu edo dagoenen bat editatu ahal izango duzu (hau da, aplikazio horrek menuan izango duen izena eta aplikazioa abiarazteko erabiliko den komandoa aldatu ahal izango duzu). Zerrendako aplikazio bat erabat ezabatu beharrean, aldi baterako desgaitu dezakezu zerrendan desaktibatuz. Desgaitutako aplikazio hori ez da mota horretako fitxategien menuan agertuko.</para></listitem> </itemizedlist> </sect3> <sect3 id="filetypeadd"> 

<title>Fitxategi-motak gehitu eta kendu</title> 

   <para>Fitxategi-mota bat ezabatzeko, hautatu fitxategi-moten zerrendan eta egin klik <guibutton>Ezabatu MIME mota hau</guibutton> botoian. Beste fitxategi-mota bat gehitzeko, sakatu <guibutton>Gehitu Mime mota hau</guibutton> botoia. Fitxategi-motaren izena eta azalpena eskatuko dizkizu. MIME estandarra erabiltzea oso gomendagarria da: fitxategi-motaren izenak <systemitem>mota/azpimota</systemitem> formakoa izan behar du eta <systemitem>mota</systemitem> bost mota estandar hauetakoren bat izan daiteke: <systemitem>text</systemitem>, <systemitem>audio</systemitem>,<systemitem>image</systemitem>, <systemitem>video</systemitem>, edo  <systemitem>application</systemitem> (azken hau erabiliko da aurreko lauretako bat ere egokia ez denean).</para> 
 

   <para>Fitxategi-motaren izena eta azalpena idatzitakoan, fitxategi-mota berria zerrendan agertuko da. Hortik aurrera, zerrendan hautatu ahal izango duzu eta fitxategi-mota horrentzako ikonoa, fitxategi-luzapenak eta ekintza lehenetsia aukeratu ahal izango dituzu <xref	linkend="filetypeedit">puntuan azaltzen den bezala.</para></sect3> <sect3 id="filetyperestore"> 

<title>  Sistemaren lehenespenak berrezarri</title> 

   <para>Zuk (edo besteren batek) capplet honekin okerren bat egin baduzu, aldaketa guztiak desegin ahal izango dituzu eta capplet honek kontrolatzen dituen ezarpen guztien (fitxategi-mota, ekintza lehenetsi, ikono, etab.) sistemako balio lehenetsiak berrezarri ahal izango dituzu. Horretarako, egin klik <guibutton>Itzuli sistema-lehenespenetara</guibutton> botoian. Kontuan izan zuk egindako aldaketa guztiak ezabatu egingo direla eta ezingo duzula ekintza hori &quot;desegin&quot;.</para></sect3> </sect2>     

<!-- This section is obsolete!      <sect2 id="gccmime">  

<title>Gnome-ren Mime motak</title>  

   <para> 
       <indexterm id="idx-a77">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> 
      <secondary>Gnome-ren Mime motak</secondary>  </indexterm>  Gnome-ren Mime
      moten capplet-ak mota jakin bateko fitxategiak (Mime motakoak) nola
      maneiatu nahi dituzun zehazteko aukera emango dizu. 'Multipurpose Internet
      Mail Extensions'en laburtzapena da Mime eta hasiera batean era
      desberdinetako datuak posta elektronikoaren bidez garraiatzeko garatu zen.
      Gnome-n Mime mota batzuk defini ditzakezu zuk nahi duzun eran maneiatzeko.
      Adibidez, .sgml fitxategiak askotan erabiltzen badituzu eta Emacs-ekin
      editatu nahi badituzu, .sgml Mime mota konfigura dezakezu beti Emacs-ek
      maneia dezan. Horrek esan nahi du, mime mota abiarazi nahi duten programa
      guztiek Emacs hartuko dutela. Hor sartzen da Gnome
      fitxategi-kudeatzailearen fitxategi-ikonoan klik bikoitza egitea ere.  
   </para> 
  <figure>  

<title>Gnome-ren Mime motak</title>  
<screenshot>  
     <screeninfo>Gnome-ren Mime motak</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gccmime" srccredit="dcm">  </graphic>  </screenshot> 
      </figure>  

   <para> 
       Mime mota berri bat gehitzeko, sakatu <guibutton>Gehitu</guibutton>
      botoia. <guilabel>Gehitu Mime mota berria</guilabel> elkarrizketa-koadroa
      irekiko da Mime mota berria defini dezazun.  
   </para> 
  

   <para> 
      Lehendik dagoen Mime mota bat aldatzeko, saguaren bidez hautatu behar duzu
      eta Editatu botoia sakatu. Ekintzak ezartzeko elkarrizketa-koadroa irekiko
      da. Mime motarentzat erabiliko den ikonoa definitu beharko duzu, eta baita
      <guilabel>Irekitzeko</guilabel>, <guilabel>Ikusteko</guilabel> eta
      <guilabel>Editatzeko</guilabel> ekintzak ere.  
   </para> 
  </sect2> --> <sect2 id="gccURL"> 

<title>URL Maneiatzaileak</title> 

   <para>URL Maneiatzaileen capplet-ak aukera ematen dizu URL mota bakoitzarentzat arakatzaile bat zehazteko. URLak (Uniform Resource Locator-ak) dokumentu edo fitxategi jakin batzuk aurkitzeko erabiltzen diren <quote>helbideak</quote> dira. Arakatzaile batean web helbide bat idazten duzunean, URL bat idazten ari zara. Hona hemen URL mota lehenetsiak:</para> <variablelist id="url-types">  <varlistentry><term><guilabel>Lehenetsia</guilabel> </term>   

<listitem>  

   <para><guilabel>Lehenetsia</guilabel> &mdash; bereziki zehaztuta ez dagoen edozein URL da. Adibidez, web orri bat.</para></listitem>  </varlistentry>   <varlistentry><term><guilabel>ghelp</guilabel> </term> 

<listitem>  

   <para>URL mota hau Gnome-ko dokumentu guztiek erabiltzen dute. Nautilus-ek maneiatzen du lehenespenez (Gnome-ren fitxategi-kudeatzailea eta laguntza-arakatzailea baita), baina, nahi izanez gero, beste arakatzaile batekin ere ikus ditzakezu fitxategiok.</para></listitem>  </varlistentry>   <varlistentry><term><guilabel>info</guilabel> </term> 

<listitem>  

   <para><quote>Info</quote> formatuko fitxategien dokumentazio-sisteman erabiltzen da URL mota hori. Nautilus-ek erakuts ditzake horrelako dokumentuak, baina baliteke zuk beste aplikazioren bat erabili nahi izatea.</para></listitem>  </varlistentry>   <varlistentry><term><guilabel>man</guilabel> </term> 

<listitem>  

   <para><quote>eskuliburuko orriekin</quote> URL mota hori erabiltzen da (komando-lerroko tresnentzako dokumentazio-formatu estandarra da). Nautilus-ek erakuts ditzake horrelako dokumentuak, baina baliteke zuk beste aplikazioren bat erabili nahi izatea.</para></listitem>  </varlistentry> </variablelist> 

   <para>URL mota horietako edozeinen arakatzaile lehenetsia aldatzeko, aldatu arakatzailea capplet-aren goialdean dagoen <guilabel>maneiatzailea</guilabel> testu-koadroan  eta sakatu <guibutton>Ezarri</guibutton> botoia. URL maneiatzailea kendu nahi baduzu, sakatu <guibutton>Kendu</guibutton> botoia.</para> <figure>  

<title>URL maneiatzaileen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>URL maneiatzailea</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gccurl" srccredit="dcm">  </graphic>  </screenshot></figure> </sect2>  </sect1>   

<!-- #########  Application Launch Feedback ############## --> 

<sect1 id="alf"> 

<title>Abiaraztearen informazioa</title> 

   <para>Capplet honen bidez aplikazio-abiaraztearen informazioa konfiguratu ahal izango duzu, hau da, programa kargatzen ari dela ohartaraziko dizuten adierazleak zehaztu ahal izango dituzu. Adierazle horiek itxura askotakoak izan daitezke (adib., harea-erlojuaren ikonoa saguaren erakuslearen aldamenean, izar keinukaria...) eta aplikazioa abiarazteko botoia sakatzen duzun unean edo menuan aukeratzen duzun unean azaltzen dira; aplikazioa benetan hasi arte edo zehaztutako denbora igaro arte iraungo dute. Adierazle horiek oso erabilgarriak izaten dira aplikazio batek denbora asko behar duenean abiarazteko: adierazlerik gabe, ez zenuke sekula jakingo aplikazioak denbora asko behar duen abiarazteko edo zerbait gertatu den (irekitzean huts egin duen, edo botoian klik egitea ahaztu zaizun).</para> <figure>  

<title>Abiaraztearen informazioaren capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Abiaraztearen informazioaren capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccalf" srccredit="sasha">  </graphic></screenshot> </figure> <sect2 id="alf-ind"> 

<title>Gaitutako adierazleak</title>  

   <para>Atal honetan abiaraztearen zein adierazle gaitu behar diren aukeratu ahal izango duzu. Bat baino gehiago hauta daitezke; desgaitu ere egin ditzakezu nahi izanez gero.</para> <variablelist> <varlistentry>  <term><guilabel>Ataza-zerrenda (leiho ikusezina)</guilabel>  </term>  

<listitem>

   <para>Hau da aukera lehenetsia. Ataza-barrako leiho-zerrendari beste leiho bat gehitzen dio abiarazitako aplikazioaren izena eta aldamenean harea-erlojua dituena. (Ataza-barra aplikazio normalak, hau da, ikonotu gabeak erakusteko konfiguratuta dagoenean bakarrik funtzionatzen du.)</para></listitem> </varlistentry> <varlistentry><term><guilabel>Harea-erlojudun sagu-erakuslea</guilabel>  </term>  

<listitem>

   <para>Aukera honek harea-erlojuaren ikonoa jarriko du saguaren kurtsorearen aldamenean. Ez du eraginik saguaren eragiketetan: sagua erabiltzen jarrai dezakezu klik egiteko eta arrastatzeko.</para></listitem> </varlistentry> <varlistentry>  <term><guilabel>Splash pantaila</guilabel>  </term>  

<listitem>

   <para>Aukera honek <guilabel>(aplikazioaren izena) abiarazten</guilabel> dioen leiho txiki bat bistaratzen du pantailaren erdialdean</para></listitem> </varlistentry> <varlistentry>  <term><guilabel>Izar animatua</guilabel>  </term>  

<listitem>

   <para>Aukera honek izar hori keinukari bat bistaratzen du pantailaren ezkerraldeko goiko izkinan.</para></listitem> </varlistentry> </variablelist> </sect2> <sect2 id="alf-misc"> 

     <title>Hainbat</title> <variablelist> <varlistentry><term><guilabel>Denbora-muga</guilabel>  </term>  

<listitem>

   <para>Adierazlea gehienez ere zenbat denboran bistaratu behar den zehazten du parametro honek; denbora hori igarotakoan adierazleak desagertu egingo dira, aplikazioa oraindik abiarazi ez bada ere.</para></listitem> </varlistentry> <varlistentry>  <term><guilabel>Ez bereizi leihorik (bateragarritasun modua)</guilabel 	  </term>  

<listitem>

   <para>Aplikazio bat baino gehiago aldi berean (edo elkarren segidan) abiarazten ari zarenean adierazleek izango duten portaera kontrolatzen du aukera honek. Egoera hau ohikoa ez denez, erabiltzaile berrientzat ez du interes handirik.</para> 
  

   <para>Atal hau desgaituta badago (eta horrela dago lehenespenez), adierazleek banan-banan egingo dute abiarazten ari zaren aplikazio bakoitzaren jarraipena, eta bertan jarraituko dute aplikazio guztiak hasita egon arte. Hori da <quote>egitea komeni dena</quote>. Hala ere, kasu (berezi eta ez-ohiko) batzuetan arazoak sor litezke, eta sistema erortzea ere gerta liteke. Horrelakoetan, aukera hori gaitzea komeni da.</para> 
  

   <para>Aukera gaituta baldin badago, adierazleek modu primitiboan (baina seguruagoan) jokatuko dute. Hau da, abiarazten ari zaren aplikazioetako lehena hasi orduko desagertu egingo dira.</para></listitem> </varlistentry> </variablelist> </sect2> </sect1>  

<!-- #########  User Interface  ############## --> 

<sect1 id="gccui"> 

<title>Itxura eta Izaera</title> 

   <para><indexterm id="idx-a85">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Itxura eta Izaera aukerak</secondary> </indexterm> Itxura eta Izaera capplet-aren bidez Gnome-ren araberakoak diren aplikazioen itxura aldatu ahal izango duzu. Aplikazio horiek Gnome-rekin aurreinstalatu direnak edo GTKrekin (GIMP tresna-kitarekin) inkorporatuta daudela diotenak dira.</para> 
 
<sect2 id="gccappdefaults">  

<title>Aplikazioak</title>  

   <para><indexterm id="idx-a86">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Aplikazioen lehenespenak</secondary> </indexterm> Aplikazioen lehenespenen capplet-aren bidez Gnome-ren araberako aplikazioen erabiltzaile-interfazearen hainbat alderdi aldatu ahal izango dituzu.</para> <important>  

<title>GARRANTZIZKOA</title>  

   <para>Capplet honek aplikazioen itxuraren eta izaeraren gainean kontrol handia ematen duen arren, erabiltzaile aurreratuek soilik erabiltzea gomendatzen da.</para></important> <itemizedlist mark="bullet">  

<listitem>  

   <para><guilabel>Menuak mugitu eta desuztartu ditzake</guilabel> &mdash; Lehenespenez Gnome aplikazioetan menu-barrak ohiko lekutik arrasta daitezke eta aplikazio edo mahaigaineko edozein lekutara eraman. Eginbide hau erabili nahi ez baduzu, desaktiba ezazu.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Menuek erliebedun ertza dute</guilabel> &mdash; Menu-barrek erliebedun ertzak dituzte lehenespenez. Itxura hori gustukoa ez baduzu, desaktibatu eginbide hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Azpimenuak mugi daitezke</guilabel> &mdash; Hautatuta badago, azpimenuek lerro zulatua izango dute, dauden lekutik &quot;ebaki&quot; eta leiho txiki mugikor gisa erabiltzeko.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Menuko elementuek ikonoak dituzte</guilabel> &mdash; Menuko elementu batzuek ikonoak izango dituzte. Aplikazioetan ikono horiek ikusi nahi ez badituzu, desaktibatu eginbide hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Egoera-barra interaktiboa da aukera dagoenean</guilabel> &mdash; Aplikazio batzuek behealdeko egoera-barra beren leihoan bereizita izan dezakete. Aplikazio horietan egoera-barra beste leiho batean bereizita egotea nahi baduzu, aktibatu aukera hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Egoera-barraren jardunaren neurgarlua eskuinean dago</guilabel> &mdash; Aplikazio batzuek jardunaren neurgailuak izaten dituzte egoera-barretan. Jardunaren neurgailu horiek egoera-barraren eskuinaldean egoten dira lehenespenez. Ezkerraldean egotea nahi baduzu, desaktibatu eginbide hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Tresna-barrak mugitu eta desuztartu ditzake</guilabel> &mdash; Gnome aplikazioetan, tresna-barra lehenetsiak ohiko lekutik arrasta daitezke eta aplikazio edo mahaigaineko edozein lekutara eraman. Eginbide hau erabili nahi ez baduzu, desaktiba ezazu.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Tresna-barrek erliebedun ertza dute</guilabel> &mdash; Tresna-barrek ertz erliebedunak izaten dituzte lehenespenez. Itxura hori gustukoa ez baduzu, desaktibatu eginbide hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Tresna-barrako botoiek erliebedun ertza dute</guilabel> &mdash; Lehenespenez, tresna-barrako botoiek ez dute erliebedun ertzik izaten ohiko egoeran. Hala ere, aldatu egiten dira sagua gainean jartzean. Erliebea beti izan dezaten nahi baduzu, aktibatu eginbide hau.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Tresna-barrek marra bereizgarriak dituzte</guilabel> &mdash; Tresna-barrako botoiek marra bereizgarriak izaten dituzte lehenespenez elkarren artean. Marra bereizgarri horiek izatea nahi ez baduzu, eginbide hau desaktibatu.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Tresna-barrek testu-etiketak dituzte</guilabel> &mdash; Tresna-barrako botoiek identifikatzeko irudiak eta testua izaten dute lehenespenez. Botoietara ohituta bazaude eta testua behar ez baduzu, erabili eginbide hau.</para></listitem>  </itemizedlist>  <figure>  

<title>Aplikazioen lehenespenen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Elkarrizketa-koadroen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccappdef" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot> </figure> </sect2> <sect2 id="gccdialogs"	
><title>Elkarrizketa-koadroak</title>  

   <para><indexterm id="idx-a87">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Elkarrizketak</secondary> </indexterm> Elkarrizketen capplet-aren bidez elkarrizketa-koadroen ezarpen lehenetsiak aldatu ahal izango dituzu Gnome-ren araberako aplikazioetan. Aplikazio batek ataza bat burutu behar duenean laguntzeko pantailaratzen duen leihoa da elkarrizketa-koadroa. Inprimatzeko botoia sakatzen duzunean agertzen den Inprimatzeko elkarrizketa-koadroa adibidez. Koadro horri esker, inprimatzeko aukerak ezarri eta inprimatzeari ekiten diozu. Elkarrizketen capplet-arekin ondoko aukerak aldatu ahal izango dituzu.</para> <important>  

<title>GARRANTZIZKOA</title>  

   <para>Capplet honek aplikazioen itxuraren eta izaeraren gainean kontrol handia ematen duen arren, erabiltzaile aurreratuek soilik erabiltzea gomendatzen da.</para></important>  

   <para><guilabel>Elkarrizketa-koadroetako botoiak</guilabel> &mdash; Aukera hauek dituzu: botoi lehenetsiak edo botoi zabalagoak erabiltzea, botoiak ertzetan jartzea, botoiak ezkerrean justifikatuta jartzea eta botoiak eskuinean justifikatuta jartzea.</para> 
  

   <para><guilabel>Elkarrizketa-koadroetako botoiek ikonoak dituzte</guilabel> &mdash; Botoi batzuek ikonoak izan ditzakete (adibidez, <guilabel>Ados</guilabel> botoiak). Aukera hau duten aplikazioek ikonoak aktibatuta izaten dituzte lehenespenez. Ikonorik nahi ez baduzu, desaktibatu eginbide hau.</para> 
  

   <para><guilabel>Erabili egoera-barra elkarrizketa-koadroen ordez, aukera dagoenean</guilabel> &mdash; Aplikazioari elkarrizketa-koadroen ordez egoera-barra erabiltzeko esan diezaiokezu aplikazioak gaitasun hori badu. Baina informazioa ematen duten elkarrizketa-koadroekin bakarrik balio du, eta ez zure esku-hartzea behar dutenekin.</para> 
  

   <para><guilabel>Elkarrizketa-koadroaren kokapena</guilabel> &mdash; Honen bitartez, koadroa irekitzen denean nola agertuko den aukeratu ahal izango duzu. Leiho-kudeatzaileari laga diezaiokezu erabakitzen (edo leiho-kudeatzailearen konfigurazioan defini dezakezu), elkarrizketa-koadroak pantailaren erdian azaltzea erabaki dezakezu, edo irekitzen diren unean saguaren erakuslea dagoen lekuan agertzea.</para> 
  

   <para><guilabel>Elkarrizketa-aholkuak</guilabel> &mdash; Horiei esker elkarrizketa-aholkuen jokabidea aldatu ahal izango duzu, hau da, sagua koadroaren zati edo botoi baten gainetik pasatzen duzunean agertzen diren argibideen jokabidea. Argibide horiek beste edozein leihoren moduan maneiatu ahal izatea edo leiho-kudeatzaileari nola erakutsi erabakitzen lagatzea aukeratu ahal izango duzu.</para> 
  

   <para><guilabel>Elkarrizketa-koadroak aplikazio-leihoaren gainean jarri, aukera dagoenean</guilabel> &mdash; Ahal den guztietan koadroa aplikazioen gainean jar dadin erabaki ahal izango duzu, eta horrek zure leihoak pantailan ondo antolatuta edukitzen lagunduko dizu. Beste sistema eragile batzuekin ohituta baldin bazaude, aukera hau hautatuko duzu seguru asko, horrela maneiatzen baitituzte elkarrizketa-koadroak sistema eragile gehienek.</para> <figure>  

<title>Elkarrizketa-koadroen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Elkarrizketa-koadroen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccdialog" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot> </figure> </sect2> <sect2 id="gccmdi">  

<title>MDI</title>  

   <para><indexterm id="idx-a88">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>MDI</secondary> </indexterm>  MDI capplet-ari esker Gnome aplikazioen Multiple Document Interface (MDI, Dokumentu Anitzen Interfazea) modua, hau da, dokumentu bat baino gehiago erakusteko modua,  aldatu ahal izango duzu.</para> 
  

   <para>MDI estilo hauek daude:</para> <variablelist id="mdi-modes">  <varlistentry><term><guilabel>Goi-maila</guilabel> </term>   

<listitem>

   <para>Dokumentu bakoitza aplikazio-leiho bereizi batean agertuko da; beste dokumentu bat irekitzen baduzu, leiho berria sortuko da.</para></listitem>  </varlistentry>     <varlistentry><term><guilabel>Ohar-koadernoa</guilabel> </term>  

<listitem>

   <para>Modu honetan aplikazio-leiho bakarra egongo da irekita dokumentu guztiak bertan dituela, paperezko koaderno batek orri asko dituen bezalaxe: orri bakoitzak fitxa bat izango du eta bertan klik eginez orri hori aurrealdera etorriko da. Hau da lehenetsita dagoen modua.</para></listitem>  </varlistentry>  <varlistentry><term><guilabel>Modala</guilabel> </term>  

<listitem>

   <para>Modu honetan aplikazio-leiho bakarra izango duzu irekita eta dokumentu bakarra ikusiko duzu aldiko. Dokumentu batetik bestera igarotzeko, menu-komando bat edo teklatuko laster-tekla bat erabili behar da. Inoiz <application>Emacs</application> erabili baduzu lagungarri izango zaizu, <guilabel>Modala</guilabel> Emacs-en oso antzekoa baita bufferrak maneiatzeko.</para></listitem>  </varlistentry> </variablelist> 

   <para>MDI estilo gisa <guilabel>Ohar-koadernoa</guilabel> aukeratu baduzu, <guilabel>MDI ohar-koadernoaren fitxaren kokapena</guilabel> ere finkatu ahal izango duzu. Aplikazioaren goialdean, ezkerrean, eskuinean edo behealdean jarri ahal izango duzu.</para> <note>

<title>OHARRA</title>  

   <para>Kontuan izan aldaketa horiek Gnome-ren araberako aplikazioei (edo zehatzago esanda GTKri) baino ez dietela eragiten. Horrez gain, Gnome aplikazio askok euren MDI modua ezartzen dute capplet honetan zehaztutako modua erabili beharrean. Adibidez, <application>Gnumeric</application>-ek beti erabiltzen du <guilabel>Goi-maila</guilabel> modua, <application>gedit</application>-ek aldiz, aukera ematen dizu modu <guilabel>Lehenetsia</guilabel> hautatzeko (eta orduan capplet honetan ezarritako modua erabiliko du) edo modu horri jaramonik egin gabe goiko hiru modu horietako bat hautatzeko.</para></note>    <figure>  

<title>MDI Capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>MDI capplet-a</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gccmdi" srccredit="dcm">  </graphic>  </screenshot></figure> </sect2> </sect1>   

<!-- #########  Multimedia ############## --> 

<sect1 id="multimedia-intro"> 

<title>Multimedia</title> 

   <para>Multimediaren capplet-ak soinua eta Gnome-ren beste multimedia funtzio batzuk kontrolatzen ditu.</para> 
 
<sect2 id="multimedia-sound">  

<title>Soinua</title>  

   <para>Soinuaren capplet-aren bidez, Gnome saiorako sistemaren soinuak ezarri ahal izango dituzu. Bi fitxa ditu, <guilabel>Orokorra</guilabel> eta <guilabel>Soinu-gertaerak</guilabel>.</para> 
  

   <para><guilabel>Orokorra fitxa</guilabel> - Bi aukera dituzu <guilabel>Orokorra</guilabel> fitxan, soinua Gnome-rentzat eta gertaerentzat gaitzea. <guilabel>Gaitu soinu-zerbitzariaren abiaraztea</guilabel> hautatzen baduzu, Gnome-ren soinu-gailua (ESD) Gnome abiarazi orduko jarriko da martxan. Soinua sortzen duten Gnome aplikazio guztiek ESD erabiltzen dute, beraz, Gnome aplikazioetan soinurik entzun nahi baduzu, aukera hau gaitu beharko duzu.</para> <note>  

<title>OHARRA</title>  

   <para>Gnome-ren araberakoak ez diren aplikazio batzuk ez dabiltza ondo ESDrekin. Hortaz, hain gogokoa duzun <application>xgalaga</application> jokoan soinurik entzuten ez baduzu edo <literal>Device /dev/dsp busy</literal> eta antzeko errore-mezuak jasotzen badituzu, aldi baterako behintzat ESD eten egin beharko zenuke. <application>Soinu-monitorea</application>ren applet-aren bidez egin dezakezu.</para></note>  

   <para><guilabel>Gertaeren soinua</guilabel> aukerak hainbat &quot;gertaerarekin&quot; batera entzungo diren soinuak gaituko ditu, adibidez, leihoa ixtearekin edo errore-mezu batekin entzungo direnak. Gertaera desberdinei asoziatutako soinuak <guilabel>Soinu-gertaerak</guilabel> fitxan aukera ditzakezu. Elementu biak gaitzen badituzu, Gnome-k soinu-ezarpenak gogoraraziko dizkizu saioa hasten eta amaitzen duzun guztietan.</para> <figure>  

<title>Gnome-ren soinuaren capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Gnome-ren soinuaren capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccsound1" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot> </figure>  

   <para><guilabel>Soinu-gertaeren fitxa</guilabel> - Fitxa honek aukera emango dizu Gnome-ren hainbat programak eta gertaerak sortutako soinuak kontrolatzeko.</para> 
  

   <para>Gnome-ren gertaera batekin asoziatutako soinu bat aldatzeko, hautatu gertaera ezkerrean ageri den zerrenda hierarkikoan eta sakatu <guilabel>Arakatu</guilabel> botoia soinu-fitxategia bilatzeko sisteman (fitxategiak <filename>wav</filename> formatua izan behar du). Sakatu <guilabel>Jo</guilabel> botoia soinua entzuteko.</para> <figure>  

<title>Gnome-ren soinuaren capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Gnome-ren soinuaren capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/gccsound2" srccredit="dcm">  </graphic></screenshot>  </figure> </sect2>  </sect1>  

<!-- #########  Peripherals ############## --> 

<sect1 id="peripherals"> 

<title>Periferikoak</title>  

   <para><indexterm id="idx-a81">  <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Periferikoak</secondary> </indexterm>  Kontrol Zentroaren atal honetako capplet-ei esker teklatua, sagua eta horrelakoak konfiguratu ahal izango dituzu. Beste gailu periferiko batzuek ere Gnome-ren Kontrol Zentroaren capplet-ak izan ditzakete. Periferikoentzako beste capplet-ik baldin baduzu, kontsultatu capplet-aren dokumentazioa.</para> 
 
<sect2 id="gcckey"> 

<title>Teklatuaren propietateen capplet-a</title> 

   <para><indexterm id="idx-a82"> <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Teklatua</secondary> </indexterm> Capplet honek hiru ezarpen ditu gaur egun teklatuarentzat. <guilabel>Auto-errepikapena</guilabel>, <guilabel>Teklatu-klika</guilabel> eta <guilabel>Teklatu-kanpaia</guilabel>ren propietateak alda ditzakezu.</para> 
 

   <para><guilabel>Auto errepikapena</guilabel>ren bidez, tekla bat sakatuta mantentzen baduzu, karakterea errepikatuz joango da capplet-ean ezarritako abiaduraz eta maiztasunaz.</para> 
 

   <para><guilabel>Teklatu-klika</guilabel>ren bidez, klik txiki bat entzungo da tekla bat sakatzen duzun bakoitzean. Gaituta baldin badago, klikaren bolumena aldatu ahal izango duzu.</para> 
 

   <para><guilabel>Teklatu-kanpaia</guilabel>ren bidez, teklatu-errore bat edo mezu bat jasotzean zure PUZ bozgorailuak egingo duen kanpai-soinua aldatu ahal izango duzu.</para> 
 

   <para><guilabel>Bolumena</guilabel>k kanpaiaren uneko bolumena aldatuko du.</para> 
 

   <para>Graduatzaileak entzun den notaren intentsitatea aldatuko du. Lehenespenez, 440 Hz-tan ezarrita dauka, edo DO notan.</para> 


   <para><guilabel>Iraupena</guilabel> soinuaren denbora luzatu edo laburtzen du.
      
   </para> 
 

   <para><guibutton>Probatu</guibutton> botoiaren bidez, une honetan dituzun ezarpenen soinu-emaitza entzun ahal izango duzu.</para> <figure>  

<title>Teklatuaren propietateen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Teklatuaren propietateen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/keyboard-capplet"	    srccredit="dcm"></graphic>  </screenshot> </figure> </sect2> <sect2 id="gccmouse" > 

<title>Saguaren propietateen capplet-a</title> 

   <para><indexterm id="idx-a83"> <primary>Gnome-ren Kontrol Zentroa</primary> <secondary>Sagua</secondary> </indexterm> Saguaren propietateen capplet-aren bidez sagu-botoiak ezkerrentzako eta eskuinentzako egokitu eta <guilabel>Azelerazioa</guilabel> eta <guilabel>Muga</guilabel> propietateak definitu ahal izango dituzu.</para> 
 

   <para><guilabel>Azelerazioa</guilabel> ezarpenaren bidez, sagua mahaigainean mugitzen den abiaduraren arabera pantailan zein abiaduratan mugituko den aldatu ahal izango duzu. <guilabel>Muga</guilabel>n ezar dezakezu sagua zein abiaduratan mugitu behar duzun <guilabel>Azelerazioa</guilabel> ezarpenean definitu duzun azelerazio-abiadura has dadin.  <figure>  

<title>Saguaren propietateen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Saguaren propietateen capplet-a</screeninfo>  <graphic
      format="png" fileref="figures/mouse-capplet"	    srccredit="dcm"></graphic>  </screenshot>  </figure></para></sect2>  </sect1>   

<!-- #########  Session Group ############# --> 

<sect1 id="session"> 

<title>Saioa</title> 

   <para>Gnome-n saioa hasten duzunean gertatzen diren hainbat gauza kontrolatzeko metodoak eskainiko dizkizu Saioaren multzoak. Horien artean saio-aukerak, abioko programak eta abioko aholkuak dituzu.</para> 
 
<sect2 id="startup-hints"> 

<title>Abioko aholkuak</title> 

   <para>Saioa hasten duzunean agertzen diren mezu laburrak dira Abioko aholkuak; Gnome erabiltzeko iradokizunak eta bestelako argibide erabilgarriak eman ohi dituzte. Capplet honen bidez aholku horiek konfiguratu ahal izango dituzu.</para> 
 

   <para><guilabel>Gaitu saio-hasierako aholkuak</guilabel> kontrol-laukiaren bidez eginbide hori aktiba edo desaktiba dezakezu.</para> 
 

   <para><guilabel>Bistaratu aholku normalak</guilabel> kontrol-laukiak Gnome-ren erabilerari buruzko hainbat aholku erakutsiko dizkizu. Oso aukera egokia da Gnome-ren erabiltzaile berrientzat.</para> 
 

   <para><guilabel>Bistaratu fortunes aholkuen ordez</guilabel> kontrol-laukiaren bidez <application>fortune</application> aplikazioa erabili ahal izango duzu hainbat <quote>fortune</quote> eta esaera pantailaratzeko. Ikus <application>fortune</application>ren <ulink
      type="man"	url="man:fortune">dokumentazioa</ulink> nola konfiguratu behar den jakiteko.</para> 
 

   <para><guilabel>Bistaratu eguneko mezua aholkuen ordez</guilabel> aukeraren bidez, eguneko iradokizuna aterako zaizu aholku edo esaeren ordez. <guilabel>Eguneko mezurako erabiliko den fitxategia</guilabel> testu-koadroaren bidez aukeratu ahal izango duzu mezua zein fitxategitatik hartuko den. Aukera egokia da erabiltzaile askori eguneko berriak jakinarazi nahi dizkien sistema-administratzailearentzat.</para> <figure>  

<title>Abioko aholkuen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Abioko aholkuen capplet-a</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gcchints" srccredit="dcm">  </graphic>  </screenshot></figure> </sect2> <sect2 id="startup-progs"> 

<title>Saio-aukerak eta abioko programak</title> 

   <para>Saio-aukeren eta abioko programen capplet-aren bidez, saioa hasten denean zein programa abiaraziko diren kontrolatuko duzu. Gnome saioak kudeatzeko prestatuta dago. Modu errazagoan adierazita, esan bahi duena da, edozein unetan gorde dezakezula uneko <quote>saioa</quote> (hau da, unean martxan dauden aplikazioei buruzko informazioa, egoera eta pantailako kokalekua) eta berriro saioa hasten duzunean aplikazio horiek berak agertuko zaizkizula pantailako kokaleku berean, eta ondorioz, lanarekin jarraitu ahal izango duzula. Kontuan izan, hala ere, Gnome-ren araberako aplikazioetarako bakarrik balio duela horrek. 

     <!--By        default, Gnome starts some default programs, such as File    
         Manager (necessary for functioning of the desktop), Panel and       
      all applets in it, and some other supporting programs. But it        can
      do much more than that.--></para> 
 

   <para>Saio hasten denean aplikazioak abiarazteko beste modu bat ere badu Gnome-k. Exekutatu nahi dituzun komandoak zehatz ditzakezu, eta saioa hastean Gnome-k exekutatu egingo ditu gordetako saioko aplikazioekin batera. Aukera honek era guztietako aplikazioentzat balio du, Gnome-ren araberakoak izan ala ez.</para> 
 

   <para>Saio-aukeren eta abioko programen capplet-aren bidez aukera hauek denak konfiguratu ahal izango dituzu behean azaltzen den bezala.</para> <figure>  

<title>Saio-aukeren capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Saio-aukeren capplet-a</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gccsessopt" srccredit="sasha">  </graphic>  </screenshot></figure>  <variablelist>  <varlistentry>  <term><guilabel>Erakutsi splash pantaila saio-hasieran</guilabel>  </term>  

<listitem>  

   <para>Aukera honekin kontrolatuko duzu abioan splash pantaila agertuko den ala ez. Ez da batere erabilgarria, baina ikusteko polita, ezta?</para></listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term><guilabel>Galdetu saioa amaitzean</guilabel> </term>

<listitem>  

   <para>Aukera hau gaituta baldin badago, saioa amaitu aurretik berrespena eskatuko du. Besteak beste, <guibutton>Gorde uneko konfigurazioa</guibutton> kontrol-laukia agertuko da elkarrizketa-koadro horretan (<guilabel>Gorde saioa automatikoki</guilabel> kontrol-laukia hautatuta ez badaukazu behintzat, behean azaltzen den bezala). Lauki hori hautatzen baduzu, uneko saioa gorde egingo da eta hurrengo saioa hasten duzunean leheneratu egingo da. Bestela, azkeneko aldiz gordetako saioa erabiliko du.</para></listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term><guilabel>Gorde saioa automatikoki</guilabel>  </term>  

<listitem>  

   <para>Aukera honek zehazten du saiotik irtetean uneko saio hori automatikoki gordeko den ala ez. Kontuan izan nahi duzunean gorde dezakezula saioa eskuz ere <guimenu>Menu nagusia</guimenu>n <menuchoice><guisubmenu>Ezarpenak</guisubmenu> <guisubmenu>Saioa</guisubmenu> <guimenuitem>Gorde uneko saioa</guimenuitem> </menuchoice> hautatuta.</para></listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term><guilabel>Aukeratu uneko saioa</guilabel> </term>

<listitem> 

   <para>Honen bidez saioa kudeatzeko eginbide konplexuagoak konfiguratu ahal izango dituzu. Eginbide horiek garatze bidean dauzkagu eta erabiltzaile aurreratuentzat dira soilik.</para> 
  

   <para>Saio bat baino gehiago definitzeko aukera ematen dizu Gnome-k. Adibidez, <guilabel>Lanekoa</guilabel> izeneko saio bat izan dezakezu bulego-lanetako hainbat aplikaziorekin (<application>Gnumeric</application> kalkulu-orria esaterako), eta aldi berean <guilabel>Sarekoa</guilabel> izeneko saio bat izan dezakezu <application>Netscape</application>, <application>X-Chat</application> (IRC berriketako bezeroa) eta <application>Evolution</application> posta-bezeroa irekita dituzula. Era horretan, lanerako eta sarean nabigatzeko konfigurazioak bereizita izan ditzakezu (adibidez, irekitako aplikazioei buruzko informazioa eta pantailan duten kokalekua), eta horrela erraza izango da batetik bestera aldatzea. Tamalez, oraingoz saio batetik bestera aldatzeko modu bakarra komando hau erabiltzea da: <command>gnome-session 
      <option>--choose-session=<replaceable>SESSIONNAME</replaceable></option>&lt;/     command&gt;.  Aldatzeko modu errazagoren bat prestatuko dugu aurrerago.</para> 
  

   <para>Saio-propietateen capplet-aren zati honetan, uneko konfigurazioa zein saio-izenekin gorde nahi duzun zehaztu ahal izango duzu, baina ez da ezer gordeko zuk gordetzeko agindua eman arte. Saio berriak sortu eta lehendik daudenak editatu eta ezabatu ere egin ditzakezu.</para> 
 

   <para>Beste saio bat gehitzeko, egin klik <guibutton>Gehitu</guibutton> botoian eta idatzi saioaren izena. Izen hori lehendik dauden saio-izenen desberdina izango da.</para> 
 

   <para>Lehendik dagoen saio-izen bat editatzeko, nabarmendu saio-izena, sakatu <guibutton>Editatu</guibutton> botoia eta editatu saioaren izena. Izen hori lehendik dauden saio-izenen desberdina izango da.</para> 
 

   <para>Lehendik dagoen saio-izen bat ezabatzeko, nabarmendu izena eta sakatu <guibutton>Ezabatu</guibutton> botoia.</para></listitem>   </varlistentry> </variablelist> <figure>  

<title>Abioko programen capplet-a</title>  
<screenshot><screeninfo>Abioko programen capplet-a</screeninfo>  <graphic format="png"
      fileref="figures/gccstartup" srccredit="sasha">  </graphic>  </screenshot></figure> <itemizedlist mark="opencircle">  

<listitem>  

   <para><guilabel>Saio-kudeaketarik gabeko abioko programak</guilabel>  &mdash; Atal honetan, saioa hastean exekutatu beharreko komandoak zehaztu ahal izango dituzu. Gnome-rekin bateragarriak ez diren programetan erabiltzen da gehienbat. Gnome aplikazioetan errazagoa da exekutatzen lagatzea eta saioa irtetean gordetzea &mdash; horrela, berriro sartzean berrabiaraziko direla ziurtatuko duzu.</para> 
  

   <para>Beste komando bat gehitzeko, sakatu <guibutton>Gehitu</guibutton> botoia eta idatzi komandoa azalduko zaizun elkarrizketa-koadroan. Adibidez, saioa hasten duzun bakoitzean <application>Netscape</application> abiaraztea nahi baduzu, idatzi <userinput>netscape</userinput> <guilabel>Abioko komandoa</guilabel>ren eremuan.</para> 
  

   <para>Programak zein ordenatan abiaraztea nahi duzun finkatzeko lehentasuna ere zehatz dezakezu: balio txikiak dituzten programak lehenago abiarazten dira balio handiak dituztenak baino. Lehenetsita dagoen balioa 50 da; balio horrekin, Gnome-ren nukleo-osagai guztien ondoren abiaraziko da programa. Egiten ari zarenaz oso ziur ez bazaude, hobe duzu lehenetsitako balio hori erabiltzea.</para> 
  

   <para>Lehendik sartutako programak editatu edo kendu ahal izango dituzu <guibutton>Editatu...</guibutton> eta <guibutton>Kendu...</guibutton> botoien bidez.</para></listitem>  

<listitem>  

   <para><guilabel>Arakatu exekutatzen ari diren programak</guilabel> &mdash; Botoi hau sakatuta <application>Saio-propietateen</application> elkarrizketa-koadroa irekiko da Gnome-ren uneko saioaren egoera ikusteko &mdash; hau da, zein programa ari diren une horretan exekutatzen, zein egoeratan dauden, lehentasunak eta abar ikusteko. Gnome-ren nukleo-programetako bat,Panela adibidez, zure saiotik kentzeko ere erabil dezakezu, eta ondorioz, hurrengo saioa hasten duzunen ez da abiaraziko.  
      
   </para></listitem> </itemizedlist> <figure>  

<title>Saio-propietateen kudeatzailea</title>  
<screenshot><screeninfo>Saio-propietateen kudeatzailearen pantaila-argazkia.</screeninfo>  <graphic format="png" fileref="figures/gccsession-props"	  
       srccredit="dcm">   </graphic>  </screenshot> </figure> </sect2> </sect1> 
        

<!-- ============= Authors ================================ -->  

<sect1 id="authors"> 

<title>Egileak</title> 

   <para><application>Gnome-ren Kontrol Zentroa</application> Jonathan Blandford-ek idatzi du (<email>jrb@redhat.com</email>). Bidali zuen iruzkin, iradokizun eta akatsen berri-emateak <ulink     url="http://bugs.gnome.org"
      type="http">GNOMEren akatsen segimendurako datu-basera</ulink>. (Akatsei buruzko berriak bidaltzeko argibideak <ulink    
      url="http://bugs.gnome.org/Reporting.html" type="http">linean</ulink> aurkituko dituzu.) Akatsen berri emateko, <application>akatsen berri emateko tresna</application> (<command>bug-buddy</command>) ere erabil dezakezu. Tresna hori <guimenu>Menu nagusi</guimenu>ko <guisubmenu>Utilitateak</guisubmenu> azpimenuan duzu eskuragarri.</para> 
  

   <para>Eskuliburu hau Dave Mason-ek (<email>dcm@redhat.com</email>) eta Alexander Kirillov-ek (<email>kirillov@math.sunysb.edu</email>) idatzi dute Gnome-ren dokumentazio-proiektuko beste kide batzuen laguntzaz. Eskuliburuari dagozkion iruzkinak eta iradokizunak <ulink type="http"  
      url="http://developer.gnome.org/projects/gdp/">GNOMEren dokumentazio-proiektura</ulink> bidal ditzakezue: <email>docs@gnome.org</email>. Iruzkinak linean ere egin ditzakezue <ulink
      type="http"  
      url="http://developer.gnome.org/projects/gdp/doctable/">Gnome-ren dokumentazio-egoeraren taula</ulink> erabiliz.</para></sect1>   

<!-- ============= Application License ============================= -->  

<sect1 id="license"> 

<title>Lizentzia</title> 

   <para>Programa hau software librea da; birbana eta/edo alda dezakezu, Free Software Foundation-ek argitaratutako <ulink type="help"
      url="gnome-help:gpl"> <citetitle>GNU Lizentzia Publiko Orokorra</citetitle></ulink>ren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzak betez gero.</para> 
 

   <para>Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO BERMERIK GABE; era berean, ez da bermatzen beraren EGOKITASUNA MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus <citetitle>GNU Lizentzia Publiko Orokorra</citetitle>.</para> 
 

   <para><citetitle>GNU Lizentzia Publiko Orokorra</citetitle>ren kopia bat <citetitle>Gnome-ren erabiltzailearen gida</citetitle>ren eranskinean daukazu. <citetitle>GNU Lizentzia Publiko Orokorra</citetitle>ren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu <ulink type="http"  
      url="http://www.fsf.org">haren Web gunea</ulink> bisitatuz edo hona idatziz: <address> Free Software Foundation, Inc. <street>59 Temple Place</street> - Suite 330 <city>Boston</city>, <state>MA</state> <postcode>02111-1307</postcode> <country>USA</country> </address> 
   </para></sect1> </article>
