# GNOMEren teklatuaren applet-a

Copyright © 2000 by Szabolcs (Shooby) BAN eta Dan Mueth

Copyright © 2001 by Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza (euskarazko itzulpena)

# GNOMEren teklatuaren applet-a

`GNOMEren teklatuaren applet-ak` (Figure 1n agertzen da konfigurazio lehenetsiarekin) teklatu-mapa erraz eta azkar aldatu eta beste herrialde batean erabiltzen dena jartzeko aukera ematen dizu. Applet hau Panel bati gehitzeko, egin klik eskuineko botoiaz Panelean eta aukeratu Panela->Gehitu panelari->Applet-a->Utilitatea->GKB teklatu-aldatzailea.

Figure 1. GNOMEren teklatuaren applet-a

## Erabilera

Konfiguratu ondoren, `GNOMEren teklatua`ren applet-ak aukera ematen dizu teklatu-mapaketa aldatzeko erabilgarri duzun beste edozein diseinurengatik. Ezkerreko botoiaz egin klik applet-ean edo sakatu Alt-Maius teklatu-mapaketa aldatzeko.

Applet-ean eskuineko botoiaz klik eginez gero, elementu hauek dituen menua agertuko zaizu:

- Propietateak… — `Propietateak` elkarrizketa-koadroa irekitzen du.

- Laguntza — dokumentu hau bistaratzen du.

- Honi buruz… — `GNOMEren teklatuaren applet-a`-ari buruzko oinarrizko informazioa erakusten du, esaterako, applet-aren bertsioa eta egilearen izena.

## Pertsonalizazioa

`GNOMEren teklatua`ren applet-a pertsonaliza dezakezu bertan eskuineko botoiaz klik eginez eta Propietateak… aukeratuz. Propietateen elkarrizketa-koadroa irekiko da (Figure 2n ikusten dena), eta teklatuak gehitu, aldatu eta kendu ahal izango dituzu, eta applet-aren diseinua konfiguratu..

Figure 2. Propietateen elkarrizketa-koadroa

Propietateen elkarrizketa-koadroak bi fitxa ditu: `Teklatuak` eta `Aukerak`. `Teklatuak` fitxan teklatuen diseinuak Gehitu, Editatu eta Ezabatu ditzakezu, eta baita ordena aldatu ere. `Aukerak` fitxan applet-aren itxura (bandera, etiketa edo bandera+etiketa) eta tamaina (normala edo handia) ezar ditzakezu, eta baita teklatu-diseinua aldatzeko erabili beharreko tekla-sekuentzia ere (ikus the Section called Ezagutzen diren akatsak eta mugak atala).

### Zure hizkuntzaren teklatu-diseinuak ezarri

Teklatu-mapak ezartzeko ondorengo urratsetako bat edo gehiago egin beharko dituzu:

- Behar den teklatu-diseinua gehitu — `Teklatuak` fitxan, egin klik Gehitu botoian. Figure 3n ikusten den zuhaitzean zuri dagokizun teklatua aukera dezakezu, zure hizkuntzan eta herrialdean oinarrituta.

  Figure 3. Diseinua hautatzeko elkarrizketa-koadroa

  Teklatu bat gehitzeko, egin klik ezarri nahi duzun hizkuntzaren aurreko + zeinuan. Hizkuntza hori erabiltzen duten herrialdeen zerrenda agertuko da. Berriz ere, egin klik aukeratutako herrialdearen aurreko + zeinuan, eta teklatu-zerrenda bat agertuko zaizu. Hautatu erabili nahi duzun teklatua eta egin klik Gehitu botoian. Teklatua GKB Propietateak leihoko zerrendan gehituko da. Nahi izanez gero beste teklatu bat gehi dezakezu, edo bestela egin klik Itxi botoian Hautatu diseinua elkarrizketa-koadroa ixteko.

- Lehendik dagoen teklatu-diseinua editatu — Teklatu bat hautatu eta Editatu botoia sakatzen baduzu, Editatu teklatua leihoa irekiko zaizu (ikus Figure 4).

  Figure 4. Teklatua editatzeko elkarrizketa-koadroa

  Elkarrizketa-koadro honetan teklatuaren hainbat propietate alda ditzakezu. Hauek dira propietateak:

  - `Izena`: Teklatuaren izena, GKB propietateen leihoan eta applet-aren gainean sagua mugitzean bistaratzen den argibidean agertuko dena.

  - `Etiketa`: "Etiketa" edo "Bandera+Etiketa" ezartzen dituzunean azalduko den etiketa da hau. Xehetasun gehiago nahi izanez gero, ikus the Section called Beste hainbat aukera.

  - `Hizkuntza`: Aukera hau Gnome 2.0n erabiliko da. Oraingoz ez du eraginik.

  - `Estatua`: Aukera hau Gnome 2.0n erabiliko da. Oraingoz ez du eraginik.

  - `Bandera`: Teklatu-diseinuarekin batera erakustea nahi duzun bandera ezar dezakezu hemen.

  - `Arkitektura`: Aukera hau Gnome 2.0n erabiliko da. Oraingoz ez du eraginik.

  - `Mota`: Aukera hau Gnome 2.0n erabiliko da. Oraingoz ez du eraginik.

  - `Kode-orria`: Aukera hau Gnome 2.0n erabiliko da. Oraingoz ez du eraginik.

  - `Komandoa`: Komando hau erabiliko du `GNOME teklatua`k teklatua aldatzeko. Lehenespenez gkb_xmmap `xmodmap-file-extension` komandoa erabiltzen da, eta hor `xmodmap-file-extension`-en ordez erabili nahi duzun xmodmap fitxategiaren luzapena jarri behar da.

    | Zure sisteman erabilgarri dituzun teklatu-diseinuak aurkitu
    | Linux sistema gehienetan xmodmap fitxategiak `/usr/share/xmodmap` direktorioan egoten dira.

    Adibidez, US 101 teklako teklatua ezartzeko, gkb_xmmap us-101 erabiltzen da.

    Horrela ezin bada egin, setxkbmap `LC` komandoarekin saia zaitezke teklatua ezartzen (`LC` zure herrialdearen bi letrako kodea da). (adibidez, setxkbmap fr teklatu frantsesa erabiltzeko). Azkenik, zuk zeure teklatu-diseinuaren fitxategia (xmodmap) badaukazu, erabili xmodmap `xmodmap-filename` komandoa (adibidez, xmodmap ~/xrus/yawerty.koi8.xmm alfabeto zirilikoaren teklatu-diseinua erabiltzeko koi8 kodeketan). Xehetasun gehiago nahi izanez gero, ikus the Section called Informazio teknikoa.

- Gehiago behar ez den teklatu-diseinua kendu — Teklatu bat kentzeko, hautatu (bertan klik eginez GKB propietateen leihoan) eta egin klik Ezabatu botoian.

- Teklatu-diseinuak berrordenatu — Propietateen leihoko zerrendak erabakitzen du teklatu-diseinuak zein ordenatan aktibatzen diren applet-ean klik egindakoan edo laster-tekla sakatutakoan. Zerrendan lehenengo lekuan agertzen den diseinua lehenetsita geratuko da Propietateen leihoa ixten duzunean. Zerrendaren ordena aldatzeko, hautatu lekuz aldatu nahi duzun teklatua eta egin klik Gora edo Behera botoian.

Nahi dituzun aldaketak egindakoan, egin klik Aplikatu botoian aldaketak aplikatzeko, edo Ados botoian aldaketak aplikatu eta Propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko. Aldaketak bertan behera uzteko eta aurreko balioetara itzultzeko, egin klik Itxi botoian. Laguntza botoiak lineako laguntzaren kapitulu hau erakusten du.

### Beste hainbat aukera

Hainbat aukera dituzu zure applet-aren itxura aldatzeko. Eginbide berri gisa, bistaratzeko hiru modu hauek dituzu aukeran:

- Bandera modua — Teklatuari dagokion bandera bistaratzen da Panelean.

- Etiketa modua — Ez da banderarik erakusten, teklatuari dagokion etiketa bakarrik.

- Bandera eta etiketa modua — Teklatuari dagozkion bandera eta etiketa bistaratzen dira.

Erabiltzaile askok adierazi dute, applet-ak leku gehiegi hartzen duela panelean. Orain applet-aren tamaina ezar dezakezu `Applet-aren tamaina`ren zerrendan. Ezarri tamaina Normala applet txikiagoa nahi baduzu. Leku asko badaukazu edo panelean bandera handiak edukitzea gustatzen bazaizu, aukeratu Handia.

Erabiltzaile askok nahi izaten dute teklatua laster-teklen bidez aldatzea. Garatzaileek atsegin handiz adierazten dute teklatu-aldaketa hori orain egin daitekeela. Hau da teklatuak aldatzeko laster-teklen konbinazioa: Alt-Maius (Alt hori ezkerreko Alt tekla da). Laster-tekla horiek pertsonaliza ditzakezu GKB Propietateen leihoko `Aukerak` fitxan. Egin klik Hartu laster-tekla botoian eta sakatu ezarri nahi dituzun teklak. Teklen konbinazioa sarrera-koadroan bistaratzen da, botoiaren ondoan (honelako zerbait ikusiko duzu: Control-Shift_R). Azkenik, egin klik Aplikatu edo Ados botoian ezarpen berriekin amaitzeko.

## Informazio teknikoa

Normalean ez dituzu beharko xehetasun hauek -baina zerbait ez badabil, edo jakin-minik baduzu, irakur itzazu.

`GNOMEren teklatua`k X Window sistemari komando bat bidaliz aldatzen du teklatua. X-Window sistemak bi mekanismo ditu teklatu-mapaketa ezartzeko: zaharrena, "xmodmap", eta berriena, "Xkb extension" delakoan oinarritutakoa. Xkb gaitua baldin badaukazu, erabil ezazu, eta aldatu teklatu-diseinuak setxkbmap `LC` komandoaren bidez. Hainbat teklatu-diseinuren fitxategiak izaten ditu normalean `/usr/X11R6/lib/X11/xkb/symbols` direktorioan.

Xkb luzapena ez baduzu gaituta, edo zuk behar duzun hizkuntza ez badu onartzen, xmodmap mekanismo zaharra erabili beharko duzu. Kasu honetan, teklatu-diseinua formatu berezian deskribatzen duen fitxategia behar duzu (xehetasun gehiago xmodmap-en eskuliburuko orrian), eta komandoak xmodmap `filename` izan beharko luke. `GNOMEren teklatua`k hainbat teklatu-diseinuren fitxategiak ditu `/usr/share/xmodmap` direktorioan instalatuta; fitxategi horiek `xmodmap.de` moduko izenak dituzte. Fitxategi horietako bat erabiltzeko gkb_xmmap `LC` komandoa erabil dezakezu. Komando hori xmodmap /usr/share/xmodmap/xmodmap.`LC`ren baliokidea da: adibidez, gkb_xmmap hu eta xmodmap /usr/share/xmodmap/xmodmap.hu berdinak dira.

## Ezagutzen diren akatsak eta mugak

- Hautatu diseinua elkarrizketa-koadroan agertzen diren hizkuntzak eta herrialdeak ez daude ordena alfabetikoan.

- Programak erroreak maneiatzeko oso errutina gutxi ditu inplementatuta. Ohikoa ez den zerbaitekin elikatzen hasten bazara, litekeena da kraskatzea.

- Kraskatzen ez badu, errore hau itzultzen du: "Teklatu-aldaketak errorea eman du". Editatzeko leihoa irekita badago errore hau agertzen denean eta zuk Ados botoia sakatzen baduzu leiho horretan, litekeena da ezer ez gertatzea. Saiatu Editatzeko leihoa ixten lehendabizi eta ondoren errorearena.

## Egileak

`GNOMEren teklatua` Szabolcs Ban-ek idatzi du (`<shooby@gnome.hu>`). Bidali zure iruzkin, iradokizun eta akatsen berri-emateak GNOMEren akatsen segimendurako datu-basera. (Akatsei buruzko berriak bidaltzeko argibideak linean aurkituko dituzu.) Akatsen berri emateko, `Akatsen berri emateko tresna` (bug-buddy) ere erabil dezakezu. Tresna hori Menu nagusiko Utilitateak azpimenuan duzu eskuragarri.

Eskuliburu honen jatorrizko bertsioa Szabolcs (Shooby) Ban-ek (`<shooby@gnome.hu>`) eta Dan Mueth-ek idatzi zuten (`<d-mueth@uchicago.edu>`). Emese Kovacs-ek (`<emese@gnome.hu>`) berridatzi du (jatorrizkoari oso lotua) v1.2 etik v1.4rako aldaketak azaltzeko. Informazio teknikoaren atala Alexander Kirillov-ek gehitu dio (`<kirillov@math.sunysb.edu>`). Eskuliburuari dagozkion iruzkinak eta iradokizunak GNOMEren dokumentazio-proiektura bidal ditzakezu: `<docs@gnome.org>`. Iruzkinak linean ere egin ditzakezu GNOMEren dokumentazio-egoeraren taula erabiliz.

Euskarazko itzulpena Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak egin du (`<hizkpol@ej-gv.es>`). Itzulpenari buruzko oharrak eta iradokizunak helbide honetara bidal ditzakezu: `<hizkpol@ej-gv.es>`

## Lizentzia

Programa hau software librea da; birbana eta/edo alda dezakezu, Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Lizentzia Publiko Orokorraren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzak betez gero.

Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO BERMERIK GABE; era berean, ez da bermatzen beraren EGOKITASUNA MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus GNU Lizentzia Publiko Orokorra.

GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia bat GNOME erabiltzailearen gidaren eranskinean daukazu. GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu haren web gunea bisitatuz edo hona idatziz:

Free Software Foundation, Inc. 59 Temple Place -
Suite 330 Boston, MA
02111-1307 USA