# Soinu-monitorearen applet-a

Copyright © 2000 by Dan Mueth

Copyright © 2000 by Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza (euskarazko itzulpena)

# Soinu-monitorearen applet-a

`Soinu-monitorea`ren applet-a, Figure 1n ikusten dena gai (itxura) lehenetsiarekin, soinu-bolumenaren bistaratzailea da eta baita ESD (Enlightened Sound Daemon, soinu-irteerarentzako GNOMEren osagaia) kontrolatzeko interfazea ere. Applet hau Panel bati gehitzeko, egin klik eskuineko botoiaz Panelean eta aukeratu Panela->Gehitu panelari->Applet-a->Multimedia->Soinu-monitorea.

Figure 1. Soinu-monitorearen applet-a

## GNOMEko soinua

GNOMEk programa berezi bat erabiltzen du, ESD (Enlightened Sound Daemon) izenekoa, aplikazioen eta soinu-txartelaren arteko bitartekari gisa. ESDk hainbat aplikaziotako soinua nahasteko aukera ematen dizunez, joko batekin jolastu eta soinu-efektuak entzun ditzakezu CD audioa entzuten duzun bitartean. GNOME aplikazioetako edozein soinu entzuteko ESD abiatuta izan behar duzu. Saioa hasten duzun bakoitzean ESD abiarazteko konfiguratuta egoten da normalean GNOME. Dena dela, ez badago horrela konfiguratuta, egin klik Menu nagusiaren botoian (oinaren ikonoan) eta hautatu Programak->Ezarpena->Multimedia->Soinua eta egiaztatu `Gaitu soinu-zerbitzaria abiaraztea` aukera gaituta dagoela, horrela, hurrengoan saioa hasten duzunean ESD abiaraz dadin. ESD abiarazi edo gelditzeko `Soinu-monitorearen` applet-a ere erabil dezakezu behean azaltzen den bezala.

GNOMErenak ez diren aplikazioek normalean ez dute ESD erabiltzen eta audio-txartelaren erabateko kontrola behar izaten dute. --- Ezin dute audio-txartela beste aplikazio batzuekin konpartitu. Horrek esan nahi du GNOMEren soinua eta GNOMErena ez den aplikazio baten soinua ezin dituzula batera erabili. Ondorioz, kasu askotan ESD geldiarazi beharko duzu GNOMErenak ez diren aplikazioetako soinua entzuteko (bestela honelako errore-mezuak jasoko dituzu: Device /dev/dsp busy).

## Erabilera

`Soinu-monitorea`k beti grafikoki erakusten du zure sisteman sortzen den soinua. Soinua kontrolatzeko ESD aktibatu eta desaktibatu dezakezu, applet-ean eskuineko botoiaz klik eginez eta Jarri Esound egonean edo Berrekin Esound-i hautatuz, hurrenez hurren, behean azaltzen den bezala.

Applet-ean eskuineko botoiaz klik eginez gero, elementu hauek dituen menua agertuko zaizu:

- Kudeatzailea… — Soinu-monitorearen kudeatzailearen elkarrizketa-koadroa irekitzen du, ESD ezarpenak ikusi eta kontrolatzeko.

- Jarri Esound egonean/ Berrekin Esound-i/ Hasi Esound — Hiru menu-elementu hauetako bat bakarrik izango duzu aldiko, ESDren uneko egoeraren arabera. Lehen bi menu-elementuek aukera ematen dute ESD aldi batez egonean uzteko eta ondoren berrekiteko. Erabilgarria da ESDrekin batera lan egin ezin duen soinu-aplikazio bat badaukazu eta soinu-gailua zuzenean atzitu behar badu. Hirugarrenak`Esound` abiarazteko aukera ematen dizu abiatuta ez badaukazu.

- Propietateak… — `Propietateak` elkarrizketa-koadroa irekitzen du.

- Laguntza — dokumentu hau bistaratzen du.

- Honi buruz… — `Soinu-monitorearen applet`-ari buruzko oinarrizko informazioa erakusten du, esaterako, applet-aren bertsioa eta egilearen izena.

## Pertsonalizazioa

`Soinu-monitoea`ren applet-a pertsonaliza dezakezu bertan eskuineko botoiaz klik eginez eta Propietateak… aukeratuz. Propietateen elkarrizketa-koadroa (Figure 2) irekiko da, eta bertan hainbat ezarpen aldatu ahal izango duzu.

Figure 2. Propietateen elkarrizketa-koadroa

`Orokorra` fitxako propietateak hauek dira:

- Maximoaren adierazlea — Maximoaren adierazlearen jokabidea kontrolatzen du (bolumen maximoa markatzen duen lerro argiarena), bai itzaliz (`desaktibatuta`), bai maximoari jarraituz flotatzen balego bezala (`aktibatuta`), eta bai maximoari jarraituz gorabehera txikiak leunduz (`leunduta`).

- Maximoaren adierazlearen jaiste-abiadura — Maximoaren adierazleak zerora jaisteko (aktibatuta dagoenean) edo uneko bolumenera joateko (leunduta dagoenean) duen abiadura kontrolatzen du honek.

- Esparrua (1:X eskala, non X=?) — `Soinu-monitorea`ren "esparru gisako" gaien ardatz horizontalaren eskala (denbora) kontrolatzen du, hau da, ardatz horizontalean denbora dutela soinu-mailaren grafikoa erakusten duten gaiena. (Gai lehenetsia esparrua ez denez, kontrol honek ez du ezer egiten harik eta gaia aldatzen duzun arte behean azaltzen den moduan). 1 balioa 44 100 pixel/segundo denbora-eskalari dagokio; X balioak 44 100/X pixel/segundo ematen du. (CD kalitate estandarrak zehazten du 44 100 soinu-laginketa egin behar liratekeela segundoko, eta horregatik agertzen dira balio horiek.)

- Konektatu esparruko puntuak — Honek zehazten du lagindutako bolumen-puntuak konektatu edo ez. (Esparru-gaietan soilik.)

- Pantaila freskatu (markoak segundoko) — `Soinu-monitorearen` bistaratzea segundoko zenbat aldiz freskatzen den kontrolatzen du honek.

`Gaia` fitxako propietateak hauek dira:

- Gaiaren fitxategia (direktorioa): — Hau da `Soinu-monitorea`ren gaia, applet-aren itxura orokorra zehazten duena. `Gaiak:` zerrendako gai bat hauta dezakezu edo bestela erabilgarri dagoen beste gai baten direktorioa eta izena idatzi. Gai estandarretako batzuk Figure 3n ikus ditzakezu.

  Figure 3. Soinu-monitorearen gaien adibideak

`Aurreratua` fitxako propietateak hauek dira:

- Monitorizatzeko ESD ostalaria: — Aukera honekin ESDk erreproduzitutako soinua beste ordenagailu batean entzun dezakezu. Horretarako, sartu monitorizatzeko ordenagailu baten sare-helbidea (edo IP helbidea) `host:port` formatuan. Zehaztutako ostalariak ESD izan beharko du eta esound daemon-a "desblokeatua", beste makina batzuekin konektatu ahal izateko. Kontuan izan ESDren ataka lehenetsia 5001 dela. Soinua makina lokalean monitorizatzeko utzi sarrera hau hutsik.

Nahi dituzun aldaketa guztiak egin ondoren, egin klik Ados botoian aldaketak aplikatu eta Propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko. Aldaketak bertan behera uzteko eta aurreko balioetara itzultzeko, egin klik Utzi botoian.

## Soinu-monitorearen kudeatzailea

Soinu-monitorearen kudeatzailea abiarazteko, egin klik eskuineko botoiaz applet-ean eta aukeratu Kudeatzailea…. Soinu-monitorearen kudeatzailea elkarrizketa-koadroa irekiko da (Figure 4) eta bertan hainbat ezarpen aldatu ahal izango duzu.

Figure 4. Propietateen elkarrizketa-koadroa

`Zerbitzaria` fitxak ondorengo informazioa erakusten du:

- Zerbitzariaren informazioa — Esound zerbitzariaren daemon-aren uneko egoera nolakoa den azaltzen du laburki. Soinu-txartelerako soinu-irteeraz gain, unean erreproduzitzen ari diren soinuak (konektatutako korronteak) eta zerbitzariaren cache-an dauden soinuak ere adierazten ditu.

`Korronteak` fitxako propietateak hauek dira:

- Konektatutako korronteak — Une honetan soinu-zerbitzariaren bidez erreproduzitzen ari diren soinu-korronteei buruzko oinarrizko informazioa erakusten du. Erabiltzaileak korrontearen bolumena eta balantzea doi ditzake; lehendabizi korrontearen lerroa hautatu behar da, eta ondoren bolumen eta balantzearen graduatzailea doitu.

`Adibideak` fitxako propietateak hauek dira:

- Cache-an gordetako adibideak — Une honetan soinu-zerbitzariaren cachean gordetako soinu-korronteei buruzko oinarrizko informazioa erakusten du. Erabiltzaileak cache-an gordetako soinu baten bolumena eta balantzea doi ditzake; lehendabizi korrontearen lerroa hautatu behar da, eta ondoren bolumen eta balantzearen graduatzailea doitu. Soinuaren iraupena byte-tan edo denbora bidez (MM:SS.S formatuan) emateko, egin klik luzera edo denbora izeneko txandakako zutabearen izenburuan.

Nahi dituzun aukera guztiak egin ondoren, egin klik Ados botoian aldaketak egin eta Propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko. Aldaketak bertan behera uzteko eta aurreko balioetara itzultzeko, egin klik Utzi botoian.

## Esound Persistent Volume Daemon (ESDPVD)

`Soinu-monitorea`ren applet-ak beste programa bat ekartzen du berarekin batera: `Esound Persistent Volume Daemon` (ESDPVD). Programa hori atzeko planoan exekuta daiteke, eta soinu-zerbitzarira konektatutako korronte bakoitzaren bolumena eta balantzea gogoratzen ditu. `ESDPVD`ren xede nagusia `Soinu-monitorea`ren applet-aren kudeatzailearen elkarrizketa-koadroekin batera lan egitea da, ESD soinu-zerbitzarira konektatzen diren korronte indibidualen bolumen-mailak gordetzeko.

Adibidez, demagun `GTCD` CD erreproduzigailua exekutatzen ari zarela eta haren bolumena jaisten duzula Kudeatzailearen leihoaren bidez. Normalean, bolumen-ezarpena galdu egingo duzu programatik (kasu honetan `GTCD`tik) irteten zarenean eta berrabiarazten duzunean. Hala ere, `esdpvd` lanean ari bada, `GTCD` berriro abiarazten duzunean, bolumena lehengo balioan jarriko da (baxuago kasu honetan).

GNOME abiarazten den bakoitzean `ESDPVD` abiarazteko konfiguratzen baduzu GNOME (kontrol-zentroko Abioko programen bidez), `ESDPVD`k GNOMEren saio batetik bestera bolumen eta balantzearen pertsonalizazioak gogoratuko ditu.

`ESDPVD`k cachean gordetako adibideen bolumen- eta balantze-doitzeak ere gogoratzen ditu. (askotan erabiltzen dira interfazeetako botoi-klik, menu eta abarrentzako).

## Ezagutzen diren akatsak eta mugak

Applet honek GNOMEren aplikazioek sortutako soinuen bolumena soilik erakusten du (zehazkiago esanda, ESDtik igarotzen diren soinuak); audio-txartelera zuzenean konektatzen diren aplikazioen soinu-bolumena ez du erakutsiko.

## Egileak

`Soinu-monitorea` John Ellis-ek idatzi du (`<johne@bellatlantic.net>`). Bidali zure iruzkin, iradokizun eta akatsen berri-emateak GNOMEren akatsen segimendurako datu-basera. (Akatsei buruzko berriak bidaltzeko argibideak linean aurkituko dituzu.) Akatsen berri emateko, `Akatsen berri emateko tresna` (bug-buddy) ere erabil dezakezu. Tresna hori Menu nagusiko Utilitateak azpimenuan duzu eskuragarri.

Eskuliburu hau Dan Mueth-ek (`<d-mueth@uchicago.edu>`) eta John Ellis-ek (`<johne@bellatlantic.net>`) idatzi dute. Eskuliburuari dagozkion iruzkinak eta iradokizunak GNOMEren dokumentazio-proiektura bidal ditzakezu: `<docs@gnome.org>`. Iruzkinak linean ere egin ditzakezu GNOMEren dokumentazio-egoeraren taula erabiliz.

Euskarazko itzulpena Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak egin du (`<hizkpol@ej-gv.es>`). Itzulpenari buruzko oharrak eta iradokizunak helbide honetara bidal ditzakezu: `<hizkpol@ej-gv.es>`

## Lizentzia

Programa hau software librea da; birbana eta/edo alda dezakezu, Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Lizentzia Publiko Orokorraren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzak betez gero.

Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO BERMERIK GABE; era berean, ez da bermatzen beraren EGOKITASUNA MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus GNU Lizentzia Publiko Orokorra.

GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia bat GNOME erabiltzailearen gidaren eranskinean daukazu. GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia Free Software Foundation-en bidez ere lor dezakezu haren web gunea bisitatuz edo hona idatziz:

Free Software Foundation, Inc. 59 Temple Place -
Suite 330 Boston, MA
02111-1307 USA