
     <!DOCTYPE article PUBLIC "-//OASIS//DTD DocBook V3.1//EN" [<!ENTITY
      GNOME-APPS SYSTEM "gnome-terminal.sgml"> 
     <!ENTITY term "<application>GNOME Terminala</application>"> ]>   <article
      id="index">  <artheader>  

<title>GNOME Terminalaren erabiltzailearen gida</title> 

     <!--    <authorgroup> <author>  <firstname>Miguel</firstname>  <surname>de
      Icaza</surname> </author> <author>  <firstname>Michael</firstname> 
      <surname>Zucchi</surname> </author> </authorgroup> --> <copyright>
      <year>2000</year> <holder>Miguel de Icaza</holder> <holder>Michael
      Zucchi</holder> <holder>Alexander Kirillov</holder> </copyright> 
      <legalnotice id="legalnotice">   

   <para> 
     Baimena ematen da dokumentu hau kopiatu, banatu eta/edo aldatzeko 
     Free Software Foundation-ek argitaratutako 
     <ulink type="help"         url="gnome-help:fdl"><citetitle>GNU 
     Dokumentazio Librearen Lizentzia</citetitle></ulink>ren 1.1 bertsioan 
     edo berriago batean ezarritako baldintzak betetzen badira; 
     Atal Aldaezinik, Aurreko azaleko testurik eta Atzeko azaleko testurik gabe. 
     Lizentziaren kopia <ulink
      type="help"      url="gnome-help:fdl">hemen</ulink> aurkituko duzu.
   </para> 
  

   <para> 
      Enpresek euren produktu eta zerbitzuak bereizteko erabiltzen dituzten izen 
      asko marka erregistratu moduan hartu behar dira. Izen horiek GNOMEren 
      edozein agiritan agertzen direnean, GNOMEren dokumentazio-proiektuko kideak 
      marka erregistratuak direla konturatu badira, izen horiek osorik maiuskulaz 
      edo hasierako letra maiuskulaz idatzi dituzte. 
   </para> 
  </legalnotice>  </artheader>    

<sect1 id="Description"> 

<title>Azalpena</title> 

   <para> 
       &term; terminala emulatzeko programa da eta GNOME proiektuaren zati bat
      da. GNOME ingurunean Unix shell-erako sarbidea ematen du.  
   </para> 
  

   <para> 
       &term;ak koloreak bistaratzea onartzen du (ikus
      <xref	linkend="config-colour"> xehetasunetarako) eta sagu-euskarria ematen
      die xterm bezalako terminaletako sagu-gertaerak kontuan hartzen dituzten
      aplikazioei. 
   </para> 
  </sect1>  

<sect1 id="usage"> 

<title> Oinarrizko erabilera</title> 
<sect2 id="shells">  

<title>Shell-ak</title>  

   <para> 
        &term;ak erabiltzailearentzako shell (komando-lerroen interpretatzailea)
      lehenetsia abiarazten du. UNIX shell aurreratuek ohiko komando-lerroko
      gonbitaren gaitasunak nabarmen areagotu ditzakete. Adibidez, 
      <application>bash</application> shell-ak (shell lehenetsia Linux-en
      bertsio gehienetan) komando-osatzea (idatzi komando baten edo
      fitxategi-izen baten hasiera eta sakatu <keycap>Tab</keycap> tekla),
      historiaren bufferra (lehenago sartutako komandoak berreskura ditzakezu
      <keycap>Gora</keycap> gezi-tekla sakatuz), eta askoz gauza gehiago
      eskaintzen ditu. Dokumentazio osoa lortzeko, ikus dagokion shell-ari
      buruzko eskuliburuko orrialdeak.   
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="scrolling">   

<title>Korritzea</title>   

   <para> 
       &term;ak korritze-barra bat du, atzera joan eta aurreko komandoak eta
      emaitzak ikusi ahal izateko; bereziki baliagarria da komando-irteera bat
      pantaila batean kabitzen ez denerako. Lehenespenez, korritze-barra
      terminal-leihoaren eskuinaldean egoten da. Lekuz alda dezakezu edo erabat
      kendu <link linkend="config"><interface>Hobespenen</interface>
      elkarrizketa-koadroaren</link> bidez.  
   </para> 
  

   <para> 
       Teklatua ere erabil dezakezu korritzeko:  <keysym>Maius-OrrGor</keysym>
      teklek gora korritzen dute, <keysym>Maius-OrrBeh</keysym> teklek behera.  
      
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="emulation"> 

<title>Emulazioa</title>  

   <para> 
     X Consortium-en <application>xterm</application> programa emulatzeko
      diseinatua da. <application>xterm</application> programa bestalde, DEC
      VT102 terminalaren emulazio ia erabatekoa da.
   </para> 
  

   <para> 
     GNOME terminal-programak <application>xterm</application> programak
      eskaintzen dituen hedapen berak onartzen ditu VT102rako, ihes-sekuentzia
      berezien bidez. xterm programa etengabe garatzen ari den programa da.
      xterm-en oraintsu egindako aldaketak sartu dira &term;ean. Horien artean,
      DEC VT220 berriagoaren ihes-sekuentzien emulazioa. 
   </para> 
   

   <para> 
      Hau da, GNOME terminalak ulertzen ditu pantailan kurtsorea kokatzeko eta
      horrelako gauzetarako VT102/VT220 terminalek erabiltzen dituzten komando
      guztiak (ihes-sekuentziak). Beraz, &term;ean VT102/VT220/xterm
      terminaletan funtzionatzeko diseinatu den edozein aplikazio exekuta
      dezakezu eta kontrol guztiek (hala nola geziek,
      <keycap>OrrGor/OrrBeh</keycap> teklek, <keycap>Tab</keycap> teklak, eta
      abar) behar bezala funtzionatuko dute.   
   </para> 
  </sect2>  </sect1>  

<sect1 id="menus"> 

<title>Menuak</title> 

   <para> 
       &term;ak terminal-leihoaren goiko aldean kokatutako menuen bidez eskura
      daitezkeen kontrol-eginbide batzuk eskaintzen ditu, baita 
     <guimenu>laster-menu</guimenu> bat ere, <keycap>KTRL</keycap> tekla
      sakatuta mantendu eta saguaren eskuineko botoia sakatuz lor daitekeena. 
      
   </para> 
 
<sect2 id="menu-file">  

<title>Fitxategia menua</title>  <variablelist>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Terminal berria</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Terminal-leiho berria sortzen du. Terminal bat baino gehiago sortzeko
      bide eraginkorra da, &term;aren aparteko kopia bat abiarazteak baino
      sistema-baliabide gutxiago erabiltzen dituenez. (Erabiltzaile
      aurreratuentzat: honela sortutako terminal-leiho berria prozesu berari
      dagokio, jatorrizko terminalaren PID berarekin. Leiho bakoitzak bere
      shell-azpiprozesua abiarazten du, ordea.)  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Ezkutatu menu-barra</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Terminaleko menu-barra nagusia ezkutatzen du, terminal zehatzago,
      txikiago bat sortuz. Menu-barra berreskuratzeko, erabili <link
      linkend="menu-popup"> 
<guimenu>laster-menua</guimenu></link>.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Itxi terminala</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Uneko terminala ixten du. Terminal horretan komando-lerroaren bidez
      irekitako gainerako terminalak ere ixten ditu. Itxi beharreko azken
      terminala hau bada, &term;a ere itxi egingo da.   
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  
<sect2 id="menu-edit">  

<title>Edizioa menua</title>  <variablelist>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Itsatsi</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Uneko hautapena edo arbelaren edukia terminalean itsasten du. Saguaren
      erdiko botoia sakatuz ere egin daiteke.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  
<sect2 id="menu-settings">  

<title>Ezarpenak menua</title>  <variablelist>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Hobespenak ...</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        <interface>Hobespenen</interface> elkarrizketa-koadroa bistaratzen du,
      <xref		linkend="config"> atalean azaltzen dena.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Berrezarri terminala</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Terminalaren parametroak berrezartzen ditu. Honek ez du pantaila
      garbituko edo kurtsorea lekuz aldatuko, baina hurrengo terminal-irteerak
      lehenetsitako letra-tipoan eta atributuetan berrezarriko da.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Berrezarri eta garbitu</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Terminalaren parametroak berrezartzen ditu eta pantaila garbitzen du.
      Letra-tipo eta atributu guztiak berrezartzen dira.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Kolore-hautatzailea ...</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Koloreak terminalera arrastatu eta jaregiteko erabil daiteke. Xehetasun
      gehiago nahi izanez gero, ikus <xref		linkend="config-colour">.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  
<sect2 id="menu-help">  

<title>Laguntza menua</title>  <variablelist>  <varlistentry>  <term>
     <guimenuitem>GNOME terminalaren erabiltzaileen gida ...
      </guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
   &term;etik dokumentu honetara heltzeko bidea.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Honi buruz ...</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Ohore pixka bat hori guztia gauzatzeko gogor lan egin duten guztientzat.
       
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  
<sect2 id="menu-popup">  

<title>Laster-menua</title>  

   <para> 
  Kontroleko 
     <guimenu>laster-menua</guimenu> <keycap>KTRL</keycap> tekla sakatuta
      edukita saguaren eskuineko botoiaz terminal-leihoaren edozein lekutan klik
      eginez ireki daiteke. (Batzuetan ez da beharrezkoa izaten
      <keycap>KTRL</keycap> tekla sakatuta edukitzea laster-menua lortzeko,
      baina ez pentsatu beti hala denik). Menu nagusietako komando batzuen
      lasterbide huts gisa eskaintzen da eta bereziki baliagarria da menu-barra
      ezkutatuta dagoenean. Elementu hauek daude erabilgarri:  
   </para> 
  <variablelist>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Terminal berria ...</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
   Terminal-leiho berria sortzen du.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Hobespenak ...</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        <interface>Hobespenen</interface> elkarrizketa-koadroa bistaratzen du,
      <xref		linkend="config"> atalean azaltzen dena.   
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Erakutsi menu-barra</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
       Aukera hau hautatzean/desautatzean terminal-leihoaren goiko aldeko
      menu-barra erakutsi edo ezkutatu egiten du.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Teklatu segurua</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
      Aukera honek teklatuko sarrera guztiak zuzenean terminalera bidalarazten
      ditu, eta beste guztia saltatzen du. Baliagarria da X zerbitzaria
      erabiltzaile askok erabiltzen dutenean eta X zerbitzariak
      autentifikazio-metodo egokirik erabiltzen ez duenean (hori gutxitan
      gertatzen bada ere) eta, beraz, beste erabiltzaile batzuek zuk idazten
      duzuna kuxkuxeatzeko aukera dutenean. Horrelakoetan, komeni da "teklatu
      segurua" modura aldatzea isilpeko informazio bat sartu aurretik,
      pasahitzak adibidez.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Berrezarri terminala</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
        Terminalaren atributuak berrezartzen ditu (aurreko eta atzeko planoa),
      baina pantaila garbitu gabe.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Berrezarri eta garbitu</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
   Terminalaren parametroak berrezartzen ditu eta pantaila garbitzen du.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>
<guimenuitem>Ireki arakatzailean</guimenuitem></term>  

<listitem>  

   <para> 
       Laster-menuari deitzean saguaren erakuslea URL baten gainean badago
      (adibidez, Interneteko helbide batean), aukera hau erabilgarri egongo da
      URLa ikusteko arakatzaile bat abiarazteko. Menu-elementu honek badu bere
      laster-tekla ere: <keycap>KTRL</keycap> tekla eta saguaren ezkerreko
      botoia.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  </sect1>    

<sect1 id="config"> 

<title>Aukera konfiguragarriak</title> 

   <para> 
       Aukera konfiguragarriak hobespenen elkarrizketa-koadroaren bidez
      konfigura daitezke. 
<guimenu>Ezarpenak</guimenu> menuko <link	linkend="menu-settings">
     <guimenuitem>Hobespenak</guimenuitem> menu-elementua hautatuta irekitzen da
      koadro hori.  
   </para> 
  
<sect2 id="config-general">  

<title>Aukera orokorrak</title>  

   <para> 
       Aukera gehienek azalpen handirik behar ez badute ere, batzuk zehatzago
      aztertzen dira behean.  
   </para> 
       <variablelist>  <varlistentry> 
      <term><guilabel>Terminal-klasea</guilabel></term>  

<listitem>  

   <para> 
     Uneko konfigurazioaren edo terminalaren klasea ezartzen du. Informazio
      gehiago nahi izanez gero, ikus <link linkend="classes">klaseak</link>.  
   </para> 
       </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term><guilabel>Erabili
      --login lehenespenez</guilabel></term>  

<listitem>  

   <para> 
     Aukera hau hautatzen bada, &term;ak saio-hasierako moduan abiaraziko du
      shell-a (saio-hasierako script guztiak exekutatuko ditu modu honetan).
      Ikus <option>--login</option> eta  <option>--nologin</option> <link	      
      linkend="options">komando-lerroko aukerei</link> buruzko informazioa.   
   </para> 
       </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term><guilabel>Hitzez
      hautatzeko karaktereak</guilabel></term>  

<listitem>  

   <para> 
     'Hitz-karaktere'tzat hartu behar diren karaktereen (edo
      <emphasis>karaktere-klaseen</emphasis>) zerrenda definitzen du. <link
      linkend="pointer-select">Testua hitzez hitz hautatzean</link> erabiltzen
      dira   
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2> 
<sect2 id="config-image"> 

<title>Atzeko planoko irudiaren konfigurazioa</title> 

   <para> 
       <guilabel>Irudia</guilabel> fitxan, terminalean erabiliko den atzeko
      planoko irudia ezar dezakezu. Hauek dira aukerak  
   </para> 
  

<itemizedlist>  

<listitem>  

   <para> 
     <guilabel>Bat ere ez</guilabel> &mdash; kasu honetan,
      <guilabel>Koloreak</guilabel> fitxan ezarritako kolorea erabiliko du
      atzeko planoan &term;ak     
   </para> 
  </listitem>  

<listitem>   

   <para> 
      <guilabel>Atzeko planoko pixmap-a</guilabel>  &mdash; irudi-fitxategi bat
      aukera dezakezu atzeko planoan erabiltzeko.  Irudi-fitxategia aukeratzeko,
      egin klik <guibutton>Arakatu</guibutton> botoian.   
   </para> 
  </listitem>  

<listitem>   

   <para> 
        <guilabel>Gardena</guilabel> &mdash; aukera honekin atzeko plano
      "gardena" erabiliko du &term;ak. Ez da benetan gardena: Mahaigaineko
      atzeko planoaren itxura hartzen du, kameleoi batek egingo lukeen moduan.
      Ez espero izan beste leihorik ikusiko duzunik &term;ean zehar, ordea.  
   </para> 
  </listitem>  </itemizedlist>  

   <para> 
         <guilabel>Pixmap</guilabel> eta <guilabel>Gardena</guilabel> atzeko
      planoetarako, <guibutton>Itzaleztatu atzeko planoa</guibutton> botoia ere
      erabil dezakezu, atzeko planoko irudia "itzaleztatu" edo "moteltzeko".  
      
   </para> 
  </sect2>            
<sect2 id="config-colour">  

<title>Kolorearen konfigurazioa</title>  

   <para> 
       Gnome terminalak erabat onartzen ditu <application>xterm</application>-en
      kolore-hedapenak.  <guilabel>Koloreak</guilabel> fitxaren bidez kolore
      horiek kontrolatuko dituzu.  
   </para> 
        <variablelist>  <varlistentry> 
      <term><guilabel>Kolore-eskema</guilabel></term>  

<listitem>  

   <para> 
      Aplikazio batzuk gai dira terminalaren kolore-gaitasunak erabiltzeko.
      Aplikazioaren eta terminalaren arteko elkarreragina konfiguratzeko modua
      aplikazioak hamasei koloretatik (ANSI koloreak) bat eskatu ahal izatea da,
      hala nola "urdina" edo "gorri bizia":  adibidez,
      <application>mutt</application> posta-irakurleak kolore gorria erabil
      dezake presa handia duten mezuak erakusteko. Dena den, terminalak
      erabakiko du "gorri bizia"ri edo "urdina"ri emango dion ñabardura zehatza.
      Hamasei koloreko multzo honi paleta edo "kolore-eskema" deitzen zaio.  
   </para> 
  

   <para> 
     &term;ak lau kolore-eskema onartzen ditu: <guilabel>Linux
      kontsola</guilabel>ren eskema, <guilabel>Xterm kolorea</guilabel>ren
      eskema, <guilabel>rxvt</guilabel> kolore-eskema, eta erabat
      pertsonalizagarria den kolore-eskema. Badituzte desberdintasun txiki
      batzuk: adibidez, Linux kontsolak gris argia erabiltzen du "zuria"ren
      ordez, eta rxvt-k berriz, benetako zuria.  
   </para> 
  

   <para> 
         <guilabel>Pertsonalizatua</guilabel> aukera hautatu baduzu, 16 koloreak
      (nominalki 8 kolore eta 8 kolore bizi) pertsonalizatu ahal izango dituzu,
      kolorea hautatzeko botoietan klik eginez.  
   </para> 
       </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry> 
      <term><guilabel>Aurreko/Atzeko planoko koloreak</guilabel></term>  

<listitem>  

   <para> 
     Hemen terminalaren aurreko eta atzeko planoko kolore lehenetsiak ezar
      ditzakezu; &term;ean exekutatzen den aplikazioak kolorerik behar ez
      duenean erabiltzen dira.   
   </para> 
    

   <para> 
      Aukera hauek daude erabilgarri:   <guilabel>zuria beltzaren
      gainean</guilabel>, <guilabel>beltza zuriaren gainean</guilabel>,
      <guilabel>berdea beltzaren gainean</guilabel>, <guilabel>beltza hori
      argiaren gainean</guilabel>, eta <guilabel>pertsonalizatua</guilabel>.  
      <guilabel>Zuria beltzaren gainean</guilabel> edo <guilabel>beltza zuriaren
      gainean</guilabel> aukeratzen denean, zuriaren eta beltzaren benetako
      itxura aldatu egingo da hautatutako paletaren arabera.  
      <guilabel>Pertsonalizatua</guilabel>k aurreko eta atzeko planoetako kolore
      lehenetsiak paletatik banaka hautatzeko aukera ematen dizu.  
   </para> 
   

   <para> 
     Gainera, erabiltzaileak kolore bat arrasta dezake GNOMEren
      kolore-hautatzaile edo kolore-iturburu bateko kolore-gurpilaren behe
      aldeko laukizuzenetik eta terminalean jaregin. Erabiltzaileak kolorea
      hutsune batean jaregiten badu, atzeko planoa ezarriko du; karaktere bat
      daukan gelaxka batean jaregiten badu, aurreko planoa aldatuko du. Horrek,
      era berean, aurreko/atzeko planoaren mota <guilabel>Kolore
      pertsonalizatuak</guilabel>era automatikoki aldatuko du, eta aurreko edo
      atzeko planoaren kolore pertsonalizatua ezarriko du.  
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2>  
<sect2 id="config-scrolling">  

<title>Korritzea</title> 

   <para> 
       Fitxa honetan korritze-barraren kokalekua ezar dezakezu, eta korritzeko
      memorian gorde beharreko lerro-kopurua.  
   </para> 
 </sect2>  </sect1>        

<sect1 id="pointerusage"> 

<title>Saguaren erabilera</title> 

   <para> 
       Sagua testua hautatzeko (kopiatzeko), eta testu-hautapena luzatzeko,
      beste terminal edo aplikazio bateko testua itsasteko eta menu bat
      agerrarazteko erabil daiteke. 
   </para> 
  
<sect2 id="pointer-select">  

<title>Hautapena</title> 

   <para> 
      Ondorengo azalpena hiru botoiko sagu estandarrari dagokio, hots,
      ezkertientzat moldatuta ez dagoenari. Ezkertientzako saguek ere
      funtzionatzen dute noski, baina hemen eskuineko botoiaz esaten dena
      ezkerrekoari dagokio, eta abar. 
   </para> 
  

   <para> 
       Saguaren ezkerreko botoia hautapena hasteko erabil daiteke.  Saguaren
      botoian behin klik egin eta arrastatuz gero, karaktereak banaka hautatzen
      dira. Leihoaren ertz bertikalak gainditu arte arrastatzen baduzu, korrituz
      joango da.  
   </para> 
  

   <para> 
       Saguaren ezkerreko botoian klik bikoitza eginez gero, hitz bateko
      karaktereak hautatuko ditu. Bigarren klikean mantendu sakatuta saguaren
      botoia eta arrastatu sagua, hautapena luzatzeko. Hitz-karaktereak <link	 
      linkend="config-general">Hobespenen elkarrizketa-koadroko</link>
      <guilabel>Aukera orokorrak</guilabel> fitxan definitzen dira.  
   </para> 
  

   <para> 
       Azkenik, saguaren ezkerreko botoian klik hirukoitza eginez lerro osoa
      hautatutako da. Hirugarren klikean botoia sakatuta mantenduz gero, lerro
      osoak hautatzen dira sagua gora eta behera eramatean.  
   </para> 
  

   <para> 
       Saguaren eskuineko botoia hautapena hedatzeko erabil daiteke. Joan
      hautapena amaitu nahi duzun lekuraino, eta egin klik eskuineko botoiaz.
      Berriro ere, klik bakarraren, bikoitzaren eta hirukoitzaren emaitza
      karakterearen, hitzaren edo lerroaren hautapena izango da.  
   </para> 
  

   <para> 
       Kasu guztietan, saguaren botoia askatzean, hautatutako testua
      automatikoki arbelean kopiatuko da, gero beste aplikazio batzuetan itsatsi
      ahal izateko. Kontuan hartu pantailako edozein irteerak hautapenaren
      nabarmentzea garbituko duela, baina oraindik arbelean mantenduko dela.  
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="pointer-paste">  

<title>Testua itsatsi</title>  

   <para> 
       Saguaren erdiko botoia sakatuz gero, uneko hautapena leihoan itsatsiko
      da. Beste aplikazio batzuetako testua transferitzeko erabil daiteke aukera
      hau.  
   </para> 
  

   <para> 
       Bi botoiko sagua besterik ez baduzu, zure X zerbitzariak erdiko botoia
      emulatzeko metodoren bat izango du segur aski. Saguaren erdiko botoia
      emulatzeko metodorik ohikoena ezkerreko eta eskuineko botoiak aldi berean
      sakatzea izaten da. Informazio gehiago nahi izanez gero, ikus zure X
      zerbitzariaren dokumentazioa.  
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="pointer-wheel">  

<title>Gurpil-sagua</title>  

   <para> 
       Gurpil-sagua baduzu (saguaren 4. botoiko eta 5. botoiko gertaerak
      bidaltzen dituena), atzera korritzeko bufferrean zehar gora eta behera
      ibiltzeko erabil dezakezu gurpila.  
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="pointer-menu">  

<title>Kontrol-menua</title>  

   <para> 
       Erakuslea <link	  linkend="menu-popup">kontrol-menua</link> irekitzeko
      ere erabil daiteke. Kontrol-menuaren bidez terminala berrezar dezakezu edo
      menu-barra nagusia bistaratu, lehen ezkutatu baduzu. Menu honi deitzeko,
      mantendu sakatuta <keycap>KTRL</keycap> tekla eta egin klik terminaleko
      edozein lekutan eskuineko botoiaz.  
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="url-highlight"> 

<title>URLak ireki</title> 

   <para> 
      Gnome-ren terminala testu-pantailatik URLak (Uniform Resource Locator;
      errazago esanda, Interneteko helbideak, hala nola http://www.gnome.org)
      hautatzeko erabil daiteke, sagua URL testuaren gainera eramanez soilik.
      URLa nabarmendu egingo da azpimarra batez, eta saguaren erakusleak esku
      baten itxura hartuko du. 
   </para> 
  

   <para> 
      <link linkend="menu-popup">kontrol-menuari</link> deitzen bazaio URL
      nabarmendu batean gainean dagoenean, URL hori arakatzaile batean
      kargatzeko beste aukera bat gehituko da.  
   </para> 
  

   <para> 
       <keycap>KTRL</keycap> tekla sakatuta mantendu eta saguaren ezkerreko
      botoia sakatzea, URLa berehala abiarazteko lasterbidea da. 
   </para> 
 </sect2>  
<sect2 id="pointer-dnd">  

<title>Arrastatu eta jaregin</title>  

   <para> 
       Arrastatu eta jaregitea terminalean hainbat eragiketa egiteko erabil
      daiteke.  
   </para> 
  <variablelist>  <varlistentry>  <term>Fitxategiak arrastatu</term>  

<listitem>  

   <para> 
     Fitxategiak terminalera arrastatzen badira, fitxategi-izen osoa itsasten da
      leihoan. URLak ere arrasta daitezke honela.  
   </para> 
       </listitem>  </varlistentry>  <varlistentry>  <term>Koloreak
      arrastatu</term>  

<listitem>  

   <para> 
        Koloreak arrasta daitezke gnome-ren beste aplikazio batetik edo <link
      linkend="menu-settings">kolore-hautatzaile</link>tik pantailara. Karaktere
      baten gainean kokatzen bada, aurreko planoaren kolorea ezartzen du;
      bestela, atzeko planoaren kolorea. Ikus <link
      linkend="config-colour">kolorearen konfigurazioa</link>ren atala.   
   </para> 
  </listitem>  </varlistentry>  </variablelist> </sect2> </sect1>      

<sect1 id="classes"> 

<title>Terminal-klaseak</title>   

   <para> 
     GNOMEren terminalak erabilera desberdinetara egokitutako
      konfigurazio-profil desberdinak (atzeko planoaren kolore desberdinak,
      korritze-barrak izatea edo ez izatea, haien kokalekua, etab.) edukitzeko
      aukera ematen dizu. Aukera horiek ezartzeko, hautatu &term;aren 
     <guimenu>Ezarpenak</guimenu> menuko <interface>Hobespenen</interface>
      elkarrizketa-koadroa. Hautatu zure gustuko aukerak (aldaketa hauek unean
      irekita daukazun terminalean egingo dira, beraz nolako itxura duten ikus
      dezakezu) eta, hobespenen koadroa itxi aurretik, ziurtatu beste izen bat
      jarri duzula <guilabel>Terminal-klasea</guilabel> eremuan. 
   </para> 
  

   <para> 
     Programa abiatzean klase zehatz bat aktibatzeko, <option>--tclass</option>
      komando-lerroko aukera erabil dezakezu.
   </para> 
 </sect1>  

<sect1 id="options"> 

<title>Komando-lerroko aukerak</title> 

   <para> 
 

<itemizedlist>  

<listitem>  

   <para> 
<option>--background <replaceable>KOLOREA</replaceable>  </option>  
   </para> 
    

   <para> 
     Abioan terminalaren atzeko planoaren kolorea zehazteko erabiltzen da.
      <replaceable>KOLOREA</replaceable> zure leiho-sistemak onartutako edozein
      forma izan daiteke.  
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--tclass <replaceable>KLASEIZENA</replaceable>  </option>
   </para> 
  

   <para> 
       Abioan terminala konfiguratzeko erabiliko den terminal-klasea zehazten
      du.  
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
     <option>--command <replaceable>KMD</replaceable>,  -e
      <replaceable>KMD</replaceable>  </option>
   </para> 
  

   <para> 
  <replaceable>KMD</replaceable> komandoa exekutatzen du abioan.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
     <option>--execute <replaceable>KMD ARG</replaceable>,  -x <replaceable>KMD
      ARG</replaceable> </option>
   </para> 
  

   <para> 
       <replaceable>KMD</replaceable> komandoa exekutatzen du abioan
      <replaceable>ARG</replaceable> argumentuekin.  Hortik aurrera, terminalak
      ez du argumenturik prozesatuko. Jokabide honek <command>xterm -e</command>
      aginduaren jokabidea imitatzen du.  
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--font <replaceable>LETRATIPOA</replaceable></option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminalaren letra-tipoa <replaceable>LETRATIPOA</replaceable>n ezartzen
      du   
   </para> 
  </listitem>  

<listitem>  

   <para> 
<option>--foreground <replaceable>KOLOREA</replaceable> </option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminalaren aurreko planoan <replaceable>KOLOREA</replaceable> ezartzen
      du .  
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--geometry <replaceable>GEOMETRIA</replaceable> </option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminal honen abioko geometria zehazten du. Geometriak
      terminal-karaktereen zabalera eta altuera zehazten ditu. Adibidez, 
      <option>--geometry=80x40</option> zehatuz gero, laurogei zutabe bider
      berrogei lerroko terminala sortuko du. Terminal-leihoak pantailan izango
      duen kokalekua ere zehaztu dezakezu, adibidez,
      <option>--geometry=80x40+100+200</option> ezarrita sortuko den leihoak,
      pantailaren goi-ezkerreko izkinatik 100 pixel eskuinerago eta 200 pixel
      beherago izango du goi-ezkerreko izkina, eta
      <option>--geometry=80x40+100-200</option> zehaztuta sortuko denak, berriz,
      pantailaren behe-ezkerreko izkinatik 100 pixel eskuinerago eta 200 pixel
      gorago izango du behe-ezkerreko izkina. 
   </para> 
 

<!--	      
   <para> 
     FIXME: LInk to gnome-libs document on GEOMETRY  specifications when it is
      written  
   </para> 
 -->  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--login</option>
   </para> 
  

   <para> 
       &term;ak saio-hasierako moduan abiaraziko du shell-a (saio-hasierako
      script guztiak exekutatuko ditu modu horretan).   
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--nologin</option>  
   </para> 
  

   <para> 
       &term;ak shell bat soilik abiaraziko du, saio-hasierako script-ik
      exekutatu gabe. Hori da lehenetsia, baldin eta ez baduzu <guilabel>Erabili
      --login lehenespenez</guilabel> hautatu <link	   
      linkend="config-general">hobespenen</link> elkarrizketa-koadroan.   
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--noutmp</option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminal hau eta asoziatutako shell-a ez dira erregistratuko
      ordenagailuan saioa hasita duten erabiltzaileen sistemako datu-basean.  
      
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--utmp</option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminal hau ordenagailuan saioa hasita duten erabiltzaileen sistemako
      datu-basean (utmp datu-basean) erregistratzea nahi du erabiltzaileak. Hau
      da aukera lehenetsia.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<option>--lastlog</option>
   </para> 
  

   <para> 
       Beti lastlog sarrera bat sortzen du terminalaren saio-hasiera bakoitzeko.
       
   </para> 
  </listitem>    

<listitem>  

   <para> 
<option>--nolastlog</option>
   </para> 
  

   <para> 
  Ez du sortzen lastlog sarrerarik terminalaren saio-hasiera bakoitzeko.  
   </para> 
  </listitem>     

<listitem>  

   <para> 
     <option>--title <replaceable>TITULUA</replaceable>, -t
      <replaceable>TITULUA</replaceable> </option>
   </para> 
  

   <para> 
       &term;ak <replaceable>TITULUA</replaceable> erabiliko du leihoaren
      epigrafe edo titulu gisa.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<option>--termname <replaceable>TERMIZENA</replaceable> </option>
   </para> 
  

   <para> 
       &term;ak <replaceable>TERMIZENA</replaceable> erabiliko du
      <envar>TERM</envar>en ingurune-aldagaiaren balio gisa.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<option>--start-factory-server</option>
   </para> 
  

   <para> 
       Terminal honetan TerminalFactory zerbitzua abiarazten saiatzen da (ikus
      behean).   
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<option>--use-factory</option>
   </para> 
  

   <para> 
      Terminal-prozesu bat jadanik abiatuta badago
      <option>--start-factory-server</option> aukerarekin,
      <command>gnome-terminal  --use-factory</command> komandoa exekutatzean
      terminal-leiho berri bat sortuko da lehendik dagoen terminal-prozesuaren
      jabetzakoa. Bestela esanda, lehendik dagoen terminalean <link
      linkend="menu-file"> <menuchoice>
<guimenu>Fitxategia</guimenu> 
     <guimenuitem>Terminal berria</guimenuitem></menuchoice></link>
      aukeratzearen ondorio bera izango du.   
   </para> 
 

   <para> 
  TerminalFactory exekutatzen ari ez bada, aukera honek ez du eraginik.   
   </para> 
  </listitem>  </itemizedlist>   
   </para> 
 

   <para> 
     Aukera bat baino gehiago ezar dezakezu batera: adibidez,
      <application>Lynx</application> testuan oinarritutako web arakatzailea
      instalatuta duen makina batean, <command>gnome-terminal --title Web
      --command lynx</command> komandoak &term; bat irekiko du,
      <application>Lynx</application> abiarazten duena eta titulu-barran "Web"
      jartzen duena. 
   </para> 
  </sect1>  

<sect1 id="environment"> 

<title>Ingurunea</title> 

   <para> 
  Aldagai hauek ezartzen ditu &term;ak:   

<itemizedlist>  

<listitem>  

   <para> 
<envar>TERM</envar>
   </para> 
   

   <para> 
       Aldagai honetan "xterm" ezartzen da lehenespenez. Curses inplementazio
      batzuek eta curses-en oinarritutako aplikazio batzuek baliteke
      xterm-color, color-xterm edo xterm-debian balioa nahiago izatea kolorea
      onartzeko. Ezarpen hau aldatu behar izango duzu beharbada, zure
      aplikazioak balio horietako bat koloretan bistaratzen ez badu.
      <option>--termname </option> <link linkend="options">komando-lerroko
      aukera</link>ren bidez egin dezakezu.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<envar>COLORTERM</envar>
   </para> 
   

   <para> 
       Aldagai honi "gnome-terminal" ezartzen zaio.  Hainbat aplikaziok (batez
      ere argotean oinarritutako aplikazioek) ezarpen hau erabiltzen dute
      terminalak kolorea onartzen duen zehazteko.  
   </para> 
  </listitem>   

<listitem>  

   <para> 
<envar>WINDOWID</envar>
   </para> 
   

   <para> 
       Aldagai honek X11 leiho-identifikatzailea dauka.  Batzuetan leiho honen
      edukiak aldatzeko edo efektu bereziak emateko erabiltzen dute aplikazioek.
       
   </para> 
  </listitem>  </itemizedlist> 
   </para> 
 </sect1>  

<sect1 id="Authors"> 

<title>Egileak</title>  

   <para> 
  Jende askok egin du lan &term;a zuri helarazteko:
   </para> 
  

   <para> 
       Michael Zucchi-k Zvt trepeta-gailua kodetu du; Miguel de Icaza-k eta Jay
      Painter-ek hobetu egin dute eta ondoren araztu eta mantendu egin
      dute. George Lebl-ek gardentasuna eta pixmap-aren euskarria gehitu dizkio
      trepetari. Michael Zucchi-k geroago gardentasuna eta pixmap-aren euskarria
      hobeto ditu, bistaratze errazagoa/azkarragoa eta aukerako korritze-modua
      gehituz.  
   </para> 
  

   <para> 
       Miguel-ek gnome terminalaren programa nagusia egin du, eta Erik Troan-ek
      terminalaren klase-euskarria eskaini du, beste hainbat eginbiderekin
      batera. Jeff Garzik, Jay, Christopher Blizzard, Michael, Jens
      Lautenbacher, Tom Tromey, Tristan Tarrant, Jonathan Blandford eta Michael
      Zucchi-k akatsen aparteko konponbide batzuk eta hobekuntza txikiak ekarri
      dituzte. Nat Friedman-ek erabiltzailearen interfazea berrikusi du,
      GNOMEren ildo nagusiei egokitzeko. Felix Bellaby, Tom Tromey eta Manish
      Vachharajani-k saio-kudeaketaren kodea inplementatu eta hobetu dute. 
   </para> 
  

   <para> 
      Bidali zure iruzkin, iradokizun eta akatsen berri-emateak <ulink
      url="http://bugs.gnome.org/" type="http">GNOMEren akatsen segimendurako
      datu-basera</ulink>. Akatsei buruzko berriak bidaltzeko argibideak linean
      aurkituko dituzu helbide honetan: <ulink     
      url="http://bugs.gnome.org/Reporting.html"
      type="http">http://bugs.gnome.org/Reporting.html</ulink>. Akatsen berri
      emateko, <application>akatsen berri emateko tresna</application>
      (<command>bug-buddy</command>) ere erabil dezakezu. Tresna hori 
<guimenu>Menu nagusiko</guimenu> 
<guisubmenu>Utilitateak</guisubmenu> azpimenuan duzu eskuragarri. 
   </para> 
 

   <para> 
      Eskuliburu hau Miguel de Icaza-k eta Michael Zucchi-k idatzi dute,
      Alexander Kirillov-en ekarpen txiki batzuekin. Eskuliburuari dagozkion
      iruzkinak eta iradokizunak <ulink      type="http"
      url="http://developer.gnome.org/projects/gdp/">GNOMEren
      dokumentazio-proiektu</ulink>ra bidal ditzakezu:
      <email>docs@gnome.org</email>. Iruzkinak linean ere egin ditzakezu <ulink
      type="http"     
      url="http://developer.gnome.org/projects/gdp/doctable/">GNOMEren
      dokumentazio-egoeraren taula</ulink> erabiliz. 
   </para> 
 </sect1>   

<sect1 id="license"> 

<title>Lizentzia</title> 

   <para> 
      Programa hau software librea da; birbana eta/edo alda dezakezu, 
      Free Software Foundation-ek argitaratutako <ulink
      type="help"    url="gnome-help:gpl"><citetitle>GNU Lizentzia Publiko
      Orokorra</citetitle></ulink>ren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio
      berriago batean, jasotako baldintzak betez gero. 
   </para> 

      Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO 
      bermerik gabe; era berean, ez da bermatzen beraren EGOKITASAUNA 
      MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. 
      Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus <ulink
      type="help" url="gnome-help:gpl"><citetitle>GNU Lizentzia Publiko
      Orokorra</citetitle></ulink>. 
   </para> 
 

   <para> 
      <ulink type="help"    url="gnome-help:gpl"><citetitle>GNU Lizentzia
      Publiko Orokorra</citetitle></ulink>ren kopia bat <citetitle>GNOME 
      erabiltzailearen gida</citetitle>ren eranskinean daukazu. <ulink 
      type="help" url="gnome-help:gpl"><citetitle>GNU Lizentzia Publiko 
      Orokorra</citetitle></ulink>ren kopia Free Software Foundation-en 
      bidez ere lor dezakezu <ulink type="http" url="http://www.fsf.org"> 
      haren web gunea</ulink> bisitatuz edo hona idatziz: 
     <address> Free Software Foundation, Inc. <street>59 Temple Place</street> -
      Suite 330 <city>Boston</city>, <state>MA</state>
      <postcode>02111-1307</postcode> <country>USA</country> </address> 
   </para> 
 </sect1>  </article>  

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:1
sgml-indent-data:nil
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
End:
-->

