# Instructies voor de installatie

Dit zijn algemene instructies voor de installatie van de "K Desktop Environment". Lees vooral ook de `README`- en `INSTALL`-bestanden die bij het pakket horen. Lees deze grondig door zodat u weet wat u moet doen als er iets mis gaat. Als u meer hulp nodig hebt, overweeg dan u in te schrijven bij de &kde;-mailinglijsten (zie onze website-instructies voor het inschrijven bij de &kde;-mailinglijsten) of nieuwsgroepen.

Voor hen die willen overstappen

Dus u hebt de geruchten gehoord. Of u hebt de schermafdrukken gezien. En nu wilt u zo snel mogelijk &kde; gaan gebruiken. Maar u weet helemaal niets van alternatieve besturingssystemen. Maak u geen zorgen! U hoeft alleen maar wat (misschien wel wat meer dan wat) te lezen, dat is alles!

&kde; draait (nog) op geen enkele versie van &Windows; van &Microsoft;, of OS/2. Om &kde; te kunnen gebruiken, hebt u een &UNIX;-systeem nodig. Kijk naar voor meer bijzonderheden.

Kies een platform en installeer dit op uw systeem. Deze VVV (Veel Voorkomende Vragen = FAQ) kan u hiermee niet helpen, omdat &kde; op vele &UNIX; platforms werkt.

Tot slot kunt u beginnen met de &kde;-installatie. Start met het lezen van de volgende sectie. Om &kde; te verkrijgen, kijk even op . Tot slot, als u problemen hebt bij het installeren van &kde;, aarzelt u dan niet gebruik te maken van de &kde;-mailinglijsten en nieuwsgroepen. En onthoud dit: geen enkele vraag is dom, maar kijkt u alstublieft eerst even in de VVV of uw vraag al eens eerder is gesteld, en beantwoord.

Veel succes en veel plezier!

Welke hardware heb ik voor &kde; nodig?

Om &kde; te draaien wordt een Pentium II-processor, 64 MB geheugen en 500 MB hardeschijfruimte aanbevolen voor een basisinstallatie. Hoewel &kde; op langzamere configuraties kan draaien, zullen de prestaties beduidend slechter zijn. In het algemeen is uw computer snel genoeg als er al een &X-Server; met andere bureaubladomgevingen of vensterbeheerders draaien.

Beschikbare pakketformaten

U kunt op de &kde-ftp; verschillende soorten van binaire- en bronpakketten vinden voor de verschillende distributies en besturingssystemen. De binaire pakketten zijn niet door het &kde;-team gemaakt, maar door de makers van de distributies zelf, of door enkele bevlogen personen. Kijk op Uitleg over hoe &kde;-pakketten worden samengesteld voor nadere informatie. De enige officiële uitgaven zijn de "source tar bz2"-pakketten. Kijk in de `README-` en `INSTALL-`bestanden die in de verschillende mappen met binaire bestanden aanwezig zijn. Voor een lijst van de beschikbare pakketten in een uitgave moet u op de daarvoor bestemde informatiepagina kijken. Voor de laatste uitgave is dit de &kde;-3.4.1-Informatiepagina.

Benodigdheden

Voor &kde; 3.4.1, hebt u de &Qt;-bibliotheek versie 3.3 of hoger nodig. Zorg ervoor dat u de correcte &Qt; downloadt. U hebt tevens de header-bestanden nodig als u &kde; zelf wilt compileren. Deze zijn allemaal gratis verkrijgbaar van http://www.trolltech.com/download. Ook zijn er optionele bibliotheken die &kde; misschien zullen kunnen verbeteren, als ze geïnstalleerd zijn op uw systeem. Een voorbeeld is OpenSSL waarmee u met &konqueror; pagina's veilig kunt bekijken, en die nodig is in een versie >=0.9.6. Deze bibliotheken zouden in uw distributie aanwezig moeten zijn, zo niet, vraag dan om een nieuwe versie.

Beschrijving van de basispakketten

De basisdistributie bestaat thans uit 20 pakketten. Sommige daarvan zijn vereist, en andere zijn optioneel. Elk pakket is beschikbaar in elk van de hier boven genoemde pakketvormen.

kdelibs

  Vereist

  Dit pakket bevat de gedeelde bibliotheken, die nodig zijn voor alle &kde;-programma's.

kdebase

  Vereist

  Dit pakket bevat de basisprogramma's die de kern vormen van de "K Desktop Environment" zoals de windowmanager, het programma dat zorgt voor het tekstscherm, het configuratiecentrum, de bestandsbeheerder en het paneel. (en omdat velen dit duidelijker zullen vinden: de windowmanager, de terminal emulator, het control center, de file manager, en het panel).

&arts;

  Vereist

  De &arts; geluidsserver. Een krachtige geluidsserver die ook over een netwerk werkt (netwerk-transparant is).

kdeaddons

  Optioneel

  Diverse hulpprogramma's (plugins) for &kate;, &kicker;, &knewsticker;, &konqueror; en &noatun;

kdeartwork

  Optioneel

  Nog wat extra achtergronden, thema's, stijlen, geluiden ...

kdebindings

  Optioneel

  Verschillende koppelingen naar andere talen, zoals &Java;, Perl, Python, ...

kdegames

  Optioneel

  Verschillende spelletjes zoals &kmahjongg;, &ksnake;, &kasteroids;, en &kpatience;.

kdegraphics

  Optioneel

  Verschillende programma's voor plaatjes, zoals de &PostScript;- en &DVI;-"previewers"en een tekenprogramma. Een previewer is een programma(onderdeel) waarmee u resultaten van te voren kunt bekijken.

kdeutils

  Optioneel

  Verschillende hulpmiddelen voor het bureaublad, zoals een rekenmachine, een tekstverwerker en ander leuk spul.

kdemultimedia

  Optioneel

  Multimediatoepassingen, zoals een &CD;-speler en een mixer.

kdenetwork

  Optioneel

  Netwerktoepassingen. Op dit ogenblik het chatprogramma &kopete;, de downloadbeheerder &kget; en enkele andere programma's die met netwerken te maken hebben.

kdepim

  Optioneel

  Persoonlijke-informatiebeheer. Het e-mailprogramma &kmail;, de nieuwslezer &knode;, en andere gerelateerde programma's.

kdeadmin

  Optioneel

  Programma's voor het systeembeheer.

kdeedu

  Optioneel

  Opvoedkundige en onderhoudende programma's voor de jongere gebruikers van &kde;.

kdeaccessibility

  Optioneel

  KDE-toegankelijkheidsprogramma's zoals een schermvergroter of een frontend voor spraaksynthesizers.

kdetoys

  Optioneel

  Speeltjes!

kdevelop

  Optioneel

  Een complete geïntegreerde ontwikkelomgeving voor &kde; en Qt (dat wil zeggen dat u hiermee alles bij de hand hebt om zelf grafische programma's te maken voor &kde;!!)

kdewebdev

  Optioneel

  Toepassingen voor webontwikkeling. Bevat toepassingen zoals &quanta;, een geïntegreerde webontwikkelingsomgeving, en andere toepassingen voor webontwikkeling.

kdesdk

  Optioneel

  KDE Software Development Kit. Een verzameling toepassingen en hulpmiddelen voor KDE-ontwikkelaars.

&arts; en daarna kdelibs moeten eerst worden geïnstalleerd, en als laatste kdeaddons. De andere pakketten kunnen verder in elke gewenste volgorde worden geïnstalleerd.

De meeste hulpprogramma's voor pakketbeheer zullen u vragen om alle pakketten in een enkele map op te slaan, waarna zij die allemaal in één keer zullen installeren, daarbij rekening houdend met de afhankelijkheden (dependencies).

Instructies voor de installatie bij de verschillende pakketvormen

Lees alstublieft de `README-` en `INSTALL-`bestanden indien die aanwezig zijn.

Installatie van de Debian-pakketten

  De Debian-pakketten worden geïnstalleerd volgens de FHS (File Hierarchy Standard=Bestandshiërarchiestandaard).

  1. log is als systeembeheerder (superuser, root)

  2. geef de opdracht `dpkg `-i pakketnaam.deb`` voor ieder pakket dat u wilt installeren.

Installatie van de RPM-pakketten

  ## Om de de binaire RPM-pakketten te installeren

  1. log is als systeembeheerder (superuser, root)

  2. geeft u de opdracht `rpm `-ivh pakketnaam.rpm``

Installatie van de `.tar.bz2`-bronbestanden

  Omdat er altijd veranderingen en verbeteringen zijn in de manier waarop &kde; moet worden gecompileerd, verwijzen we u naar de site Downloaden en Installeren van Bronpakketten voor de meest recente instructies voor het installeren van de bronpakketten.

  De algemene aanpak zou echter in de meeste gevallen wel moeten werken.

  Het `.tar.bz2`-bronpakket wordt standaard in de `/usr/local/kde` geïnstalleerd. Dit kunt u veranderen door gebruik te maken van de `--prefix`-optie van het `configure`-script.

  1. pak de pakketten uit met de opdracht `tar `-jxvf pakketnaam.tar.bz2``

  2. ga nu naar de map van het pakket: `cd pakketnaam`

  3. configureer het pakket: `./configure`

     Er zijn pakketten (met name kdebase) met speciale configuratie-opties die voor uw systeem van toepassing kunnen zijn. Typ `./configure `--help`` om de beschikbare opties te bekijken.

  4. "build" het pakket: `make`. De opdracht "make" automatiseert het gehele ingewikkelde proces van het compileren van de vele, vaak honderden, modules in een pakket, met de afhankelijkheden.

  5. installeer het pakket: `su `-c "make install"`` (als u nog geen "root" (systeembeheerder) bent). Bent u al root, typ dan gewoon: `make `install``.

Wat te doen na het installeren

Ten eerste moet u controleren dat u &kde;'s binaire installatiemap (bijvoorbeeld `/usr/local/kde/bin`) aan uw `PATH` hebt toegevoegd, en &kde;'s bibliotheek-installatiemap aan uw `LD_LIBRARY_PATH` (alleen op systemen die geen rpath kennen; met &Linux; &ELF;, moet het niet nodig zijn). Deze omgevingsvariabele kan op sommige systemen een andere naam hebben, het wordt bijvoorbeeld `SHLIB_PATH` genoemd op &IRIX;-systemen. Daarna stelt u de omgevingsvariabele `KDEDIR` in op het begin van de &kde; boomstructuur, bijv. `/usr/local/kde`.

Denkt u eraan dat het niet verstandig is om zonder na te denken `LD_LIBRARY_PATH` in te stellen. In de grote meerderheid van de gevallen is dat niet nodig en doet het meer kwaad dan goed. Er is een webpagina van Dave Barr waar de nare bijzonderheden van `LD_LIBRARY_PATH` worden uitgelegd, en deze kan worden gevonden op http://www.cis.ohio-state.edu/~barr/ldpath.html.

Ook al kunt u de meeste &kde;-toepassingen gebruiken door hun naam eenvoudig in een tekstscherm in te typen, u kunt alleen volledig gebruik maken van de uitgebreide eigenschappen van &kde; met behulp van de &kde;-windowmanager en de erbij behorende hulpprogramma's.

Om het u eenvoudig te maken hebben we een eenvoudig script gemaakt met de naam `startkde`, dat wordt geïnstalleerd in `$`KDEDIR`/bin` en dat zich dus in uw "path" bevindt.

Pas het bestand `.xinitrc` aan in uw persoonlijke map (maak eerst een backup!), verwijder alles dat een vensterbeheerde lijkt te willen starten, en voeg de opdracht `startkde` toe. Herstart de &X-Server;. Als u &kdm;/xdm gebruikt, moet u in plaats van het bestand `.xinitrc` het bestand `.xsession` aanpassen. Indien geen van beide bestanden in uw thuismap aanwezig zijn, dan maakt u gewoon een nieuw met alleen een regel waarin de opdracht `startkde`staat.

Op sommige systemen (met name &RedHat; &Linux;) wordt in plaats van `.xinitrc` het bestand `.Xclients` gebruikt.

Hiermee zou u in het bezit van een splinternieuw &kde;-bureaublad moeten zijn. U kunt nu beginnen met het ontdekken van de wonderwereld van &kde;. Als u hierover eerst wat wilt lezen, dan is er de sterk aanbevolen Snelgids. Verder heeft elk programma direct beschikbare hulp via het help-menu.

Moet ik een vorige versie xyz verwijderen voordat ik een nieuwe installeer?

In principe is dit niet nodig. Zowel RPM- als Debian- pakketten zouden met alle afhankelijkheden rekening moeten houden.

Als u de broncode zelf compileert, dan moet u voorzichtiger zijn. Instructies voor het werken met twee verschillende versies van &kde; op hetzelfde systeem vindt u op http://developer.kde.org/build/kde2-and-kde3.html. Maar let u er wel op dat het werken met twee verschillende versies van &kde; die vanuit de bronbestanden zijn gecompileerd tot problemen kan leiden als u niet goed oppast.

Hoe start ik &kde;?

De gemakkelijkste manier om &kde; te starten is gebruik te maken van het `startkde`-script. Voeg gewoon de regel `startkde` toe aan het einde van uw `.xsession`-bestand (of uw `.xinitrc-` of `.Xclients`-bestand als u geen &kdm; of xdm gebruikt). Verwijder wel de regels die een andere windowmanager starten. Is er geen `.xsession`, `.xinitrc`, of `.Xclients` in uw thuismap, maak dan gewoon een nieuw met slechts één regel: `startkde`.

Is it possible to install &kde; in my home directory?

Ja, u kunt &kde; installeren in elke map die u wilt. Wat u moet doen hangt af van welk type pakketten u wilt installeren:

## Bronpakketten

1. Configure and install the package using `configure `--prefix=/home/me`; make; make install` to install into `/home/me`. Replace /home/me with your home directory, generally defined in `$HOME`

2. Voeg het volgende toe aan uw init-bestanden. Let er wel op dat als het niet nodig is de `LD_LIBRARY_PATH` in te stellen, het beter is om die weg te laten.

   Voor csh of tcsh:

       setenv KDEDIR /home/me

       if ( $?LD_LIBRARY_PATH ) then
          setenv LD_LIBRARY_PATH $KDEDIR/lib:$LD_LIBRARY_PATH
       else
          setenv LD_LIBRARY_PATH $KDEDIR/lib
       endif

       if ( ! $?LIBRARY_PATH ) then
          setenv LIBRARY_PATH $LD_LIBRARY_PATH
       endif

   Voor bash:

       KDEDIR=/home/me
       PATH=$KDEDIR/bin:$PATH
       LD_LIBRARY_PATH=$KDEDIR/lib:$LD_LIBRARY_PATH
       LIBRARY_PATH=$LD_LIBRARY_PATH
       export KDEDIR PATH LD_LIBRARY_PATH LIBRARY_PATH

## RPM-pakketten

1. `rpm` allows you to use the `--prefix` option to select the folder you want to install to. For example, executing `rpm `-i --prefix=/home/me package.rpm`` will install the package to `/home/me`.

Hoewel &kde; wel werkt in de map van een gebruiker, zijn er problemen met programma's die "suid root" vereisen, zoals de programma's in het pakket kdeadmin. Maar omdat die toch niet bestemd zijn voor gewone gebruikers, is dit niets om u zorgen over te maken.

Maar: op systemen waarop "shadow passwords" worden gebruikt, moet de schermbeveiliging "suid root" zijn, zodat het scherm door middel van een wachtwoord kan worden beveiligd als de schermbeveiliging aan is. Deze optie zal dan dus niet werken.

`startkde` wordt afgebroken met de melding can not connect to X server (Kan geen verbinding maken met de X-server). Wat is er mis?

Waarschijnlijk probeerde u de X server te starten met `startkde`. De X-server wordt gestart met `startx`. `startkde` is het script dat moet worden gestart in `.xinitrc`, `.xsession`, of `.Xclients` om de windowmanager te starten, en de nodige server-"daemons" (hulpprogramma's) voor &kde;. Zie ook .

&kde; op &AIX;?

IBM ondersteunt nu officieel &kde; op &AIX;. Details hiervan kunt u lezen op http://www.ibm.com/servers/aix/products/aixos/linux/index.html. Er is ook nog wat oudere informatie op http://space.twc.de/~stefan/kde/aix.html.

&kde; op een laptop?

Als u &X-Window; op uw laptop werkend kunt krijgen, dan moet het geen enkel probleem zijn om er ook &kde; op te laten werken. Bovendien zijn de volgende koppelingen misschien van nut:

- http://www.linux-laptop.net/

- http://www.sanpei.org/Laptop-X/note-list.html

Ik vind de standaard &kde;-map na de installatie niet goed. Hoe kan ik die verplaatsen zodat alles blijft werken?

Met de aanname dat de standaardmap `/opt/kde` is en dat u die naar `/usr/local/kde` wilt verplaatsen, moet u dit doen:

1. log in als systeembeheerder (superuser, root) als u dit nog niet bent

2. `mv /opt/kde /usr/local/kde`

3. `ln -s /usr/local/kde /opt/kde`

Hierdoor worden al uw &kde;-bestanden verplaatst naar `/usr/local/kde` maar is alles nog steeds toegankelijk vanuit `/opt/kde`.

Welke bestanden kan ik zonder bezwaar wissen uit mijn &kde;-installatiemap? Kunnen alle `*.h-`, `*.c-` en `*.o-`bestanden veilig worden verwijderd?

Er is geen enkele reden om de `.c-` en `.o-`bestanden te behouden, maar u zou de `.h-`bestanden misschien nog wel nodig kunnen hebben, als u ooit uw eigen &kde;-programma's wilt compileren. Als u "patches" (kleine verbeteringen) wilt toevoegen aan uw bronprogramma's als die beschikbaar komen (liever dan de de hele boel weer opnieuw te downloaden), dan moet u ze laten staan.

Zal ik mijn huidige instellingen verliezen als ik &kde; bijwerk naar een nieuwere versie?

Nee. In de meeste gevallen zullen uw instellingen in &kde; behouden blijven. Het kan zijn dat u uw wachtwoorden in sommige toepassingen opnieuw moet invoeren (zoals in &kmail; en &knode;), maar de meeste andere instellingen zijn veilig.

Er zijn wisselende berichten over de resultaten met sommige voorgaande versies van &kde;. Voor de zekerheid kunt u misschien een kopie van uw gehele &kde;-configuratie opslaan.

De instellingen worden bewaard in de `$`HOME`/.kde` of `$`HOME`/.kde2`-submap van uw persoonlijke map. Kopieer uw oude `.kde`/`.kde2`-map naar een andere locatie, installeer &kde; 3.2, en kopieer dan de nodige e-mail- en nieuwsinstellingen terug. Maar, de meeste mensen kunnen zonder meer een nieuwere versie installeren, zonder de oude `.kde`-map kwijt te raken.

U kunt een andere map dan `$`HOME`/.kde` gebruiken door de $`KDEHOME`-variabele te veranderen.

Ik heb een nieuwere versie van &kde; geïnstalleerd, en alles leek goed te gaan, maar bij het opstarten krijg ik een leeg scherm, en gebeurt er niets. In de console (tekstscherm) zijn er foutmeldingen met betrekking tot DCOP-server. Wat is er aan de hand?

&kde; gebruikt verschillende tijdelijke bestanden als het in bedrijf is. Deze zijn gewoonlijk op de volgende locaties te vinden:

- `~/.DCOPserver-*` (hiervan zijn er gewoonlijk twee, een ervan is een symlink naar het andere)

- `~/.kde/socket-hostnaam (De hostnaam is de naam van de computer, als dat zo is ingesteld. Anders staat er vaak zoiets als "localhost", wat te vertalen is als "mijn computer":))`

- `~/.kde/tmp-hostnaam` dat gewoonlijk een symlink is naar:

- `/tmp/tmp-kde-USER`

- `~/.kde/socket-hostnaam` dat gewoonlijk een symlink is naar:

- `/tmp/ksocket-USER`

Als de symlinks niet meer werken, gewoonlijk door een opdracht in `cron` of doordat het shutdown-script (script gebruikt bij het afsluiten van de computer) de `/tmp`-map leeg maakt, gebeuren er vreemde dingen. Deze bestanden, en de symlinks, worden alle automatisch weer aangemaakt als &kde; wordt gestart, dus kunt u ze veilig verwijderen als &kde; niet draait.

Als u alleen maar een grijs scherm krijgt bij het starten van &kde;, of als u een foutmelding krijgt met de tekst Check your installation (controleer uw installatie), sluit dan X af en verwijder alle bestanden die hierboven worden genoemd. Probeer daarna X weer te starten.

Normaal gesproken (dus als u niet bezig bent met het opwaarderen van &kde; naar een nieuwere versie) is het veilig om deze bestanden ongemoeid te laten, en u kunt op die manier &kde; misschien wel een paar seconden sneller laten starten.

Het compileren van kdebase geeft de foutmelding bin/sh: msgfmt: command not found (bin/sh: msgfmt: opdracht onbekend)!

U hebt de &GNU;-toepassing msgfmt nodig die deel uitmaakt van het &GNU;-i18n-pakket gettext. Die kunt u downloaden van iedereGNU-"mirror" (een mirror (spiegel) is een server die dezelfde bestanden aanbiedt, om de oorspronkelijke server te ontlasten).

Hoe deïnstalleer ik &kde;-toepassingen die ik zelf gecompileerd heb?

U kunt uw programma's deïnstalleren met de opdracht `make uninstall` in dezelfde map waarin u de opdracht `make install` hebt gegeven. Als u die map al hebt gewist, dan is er nog maar één manier (en het is geen goede): ga naar `$`KDEDIR`/bin` en wis één voor een bestanden.

Als u denkt dat u zich in deze situatie bevindt, dan kunt u misschien wat hebben aan een programma als &GNU; stow, te vinden op http://www.gnu.org/software/stow/stow.html.

Wat is er met de &GIF;-ondersteuning aan de hand?

Dit heeft te maken met het &LZW;-patent van Unisys. &GIF; ondersteuning is standaard uitgeschakeld vanaf &Qt; 1.44. Wanneer u &GIF;'s wilt gebruiken en de benodigde licentie hebt, compileer &Qt; dan opnieuw met &GIF;-ondersteuning: `./configure `-gif``.