# Het handboek van &kbruch;

Sebastian
Stein

    seb.kde@hpfsc.de

Jaap
Woldringh

    jjh.woldringh@planet.nl

2001-2004
Sebastian Stein
&FDLNotice;
2004-07-09
3.3

&kbruch; is een klein programmaatje waarmee geoefend kan worden in het rekenen met breuken. Tot dit doel worden verschillende soorten oefeningen aangeboden. Het programma controleert dit antwoord en meldt dan of het goed of fout is.

KDE
onderwijs
breuk
rekenkunde
noemer
kbruch

## Inleiding

&kbruch; is een klein programmaatje voor het oefenen in het rekenen met breuken. Tot dit doel worden er 4 verschillende oefeningen aangeboden:

- Breuken - In deze oefening moet een gegeven opgave met breuken worden beantwoord.U moet (van het antwoord) de teller en de noemer invoeren. Dit is de belangrijkste oefening.

- Vergelijken - In deze oefening moet de grootte van 2 gegeven breuken met elkaar worden vergeleken.

- Omzetten - In deze oefening moet een gegeven getal in een breuk worden omgezet.

- Ontbinden in factoren - In deze oefening moet een gegeven getal worden ontbonden in zijn priemfactoren.

In alle oefeningen genereert &kbruch; een opgave die de gebruiker moet beantwoorden. Het programma controleert het antwoord en meldt het resultaat.

&kbruch; telt het aantal beantwoorde opgaven en hoeveel daarvan goed waren. Het resultaat hiervan wordt aan de gebruiker getoond, maar dit deel van het venster kan worden verborgen. Op elk gewenst moment kan de gebruiker de resultaten wissen en opnieuw beginnen.

&kbruch; is erg klein, en is gericht op het basisidee van een opgavengenerator. Een direct beschikbaar helpsysteem geeft contextgevoelige informatie voor de verschillende situaties.

&kbruch; is vrij met een "&GNU; Public"-licentie.

## &kbruch; gebruiken

### Hoofdscherm

U ziet hier een schermafbeelding van het hoofdscherm van &kbruch;:

Het hoofdscherm van &kbruch; direct na de start
Hoofdscherm van &kbruch;

Alles gebeurt in dit scherm. Daardoor is &kbruch; zelfs voor de jonge gebruikers gemakkelijk om mee te werken. Het hoofdscherm heeft 5 gedeelten:

- de menubalk met de 3 menu's: Opgave, Instellingen en Help.

- de werkbalk, waarin de moeilijkheidsgraad van de gegenereerde opgaven kan worden ingesteld voor de Breuken.

- Het gedeelte waarin de verschillende soorten oefeningen kunnen worden gekozen

- het gedeelte waarin de antwoorden van een opgave kunnen worden ingevoerd.

- het statistische gedeelte, waarin het aantal gemaakte opgaven wordt getoond, en hoeveel ervan goed of fout waren.

Eerst moet u een oefening kiezen in het gedeelte links in het venster. Het gedeelte waarin de opgaven worden gemaakt past zich aan de gekozen oefening aan. De in de werkbalk gemaakte instellingen zijn van kracht als u voor Breuken heeft gekozen.

In de werkbalk vindt u ook een pictogram voor het genereren van een nieuwe opgave. Dit kan ook in het menu Opgave Nieuwe opgave. Dit is altijd mogelijk. Als u de huidige opgave niet heeft beantwoord, krijgt u een nieuwe opgave en wordt de huidige opgave als niet goed beantwoord geteld.

Het statistische gedeelte kan worden verborgen door de verticale scheidingslijn aan de rechterkant te verslepen.

Als u &kbruch; afsluit wordt de huidige opgave bewaard en weer hersteld bij de volgende keer dat het programma wordt gestart.

### Het statistische gedeelte

In dit gedeelte van het scherm is te zien:

- hoeveel opgaven er zijn gemaakt

- hoeveel opgaven er goed zijn beantwoord

- hoeveel opgaven er niet goed zijn beantwoord

Om opnieuw te beginnen moet op de knop Opnieuw worden geklikt. Deze is linksonder te vinden.

De statistieken worden opgeslagen als &kbruch; wordt afgesloten, en worden weer hersteld bij het opnieuw starten van het programma.

### Het venster Instellingen

In dit gedeelte van het scherm kunt u enkele algemene instellingen doen voor de opdrachten. U kunt deze dialoog openen met Instellingen&kbruch; instellen.

Instellingendialoog van &kbruch;
Instellingendialoog van &kbruch;

Boven in de dialoog kunt u het lettertype kiezen. In het onderste gedeelte kunt u de kleuren kiezen voor de diverse onderdelen van een wiskundige uitdrukking. U kunt instellen dat in het antwoord de gehelen zijn uitgehaald. Deze manier van opschrijven is niet overal bekend, en kan dus worden uitgeschakeld.

Deze instellingen worden bewaard als &kbruch; wordt afgesloten en de volgende keer dat&kbruch; wordt gestart weer hersteld.

## Oefeningen

### Oefening met breuken

In deze oefening moet u een antwoord geven van een gegeven opgave. Daartoe moet u de teller en de noemer invoeren. De moeilijkheidsgraad van de opdrachten kan worden ingesteld met de hieronder beschreven parameters.

#### Opdrachtparameters

Er zijn 3 parameters die de moeilijkheidsgraad van de gegenereerde opgaven beïnvloeden:

Termen

  Het aantal termen (afzonderlijke breuken) in elke opgave, in te stellen van 2 tot en met 5.

Maximale grootte van de noemer

  De grootste waarde van de noemers in de opgaven die &kbruch; moet genereren. Van een minimum van 10 tot en met de maximum grootte 50.

Bewerkingen

  Bewerkingen die in de opgaven moeten voorkomen: Optellen/Aftrekken, Vermenigvuldigen/Delen of Alle bewerkingen.

Nadat deze parameters zijn veranderd, moet u nog klikken op de knop Nieuwe opgave in de werkbalk om een opgave te genereren met de nieuwe parameters. U kunt dit ook doen met Opgave Nieuwe opgave in de menubalk.

De keuze van de maximale waarde voor de noemer wordt weer op een standaard waarde ingesteld als het aantal termen wordt veranderd. Dus dit aantal moet eerst worden ingesteld, voordat de maximale grootte van de noemer wordt ingesteld.

Als er nog geen antwoord is gegeven op de huidige opgave, en er op Nieuwe opgave wordt geklikt, dan zal de opgave als niet goed beantwoord worden beschouwd. Om dit te voorkomen kunt u beter eerst de opgave beantwoorden voordat u om een nieuwe opgave vraagt.

De gekozen parameters zullen worden opgeslagen als &kbruch; wordt afgesloten, en weer hersteld bij de volgende keer dat het programma wordt gestart.

#### Beantwoorden van opgaven

Het antwoord op een opgave moet worden ingevoerd in de twee invoervakken. Het bovenste is voor de teller en het onderste voor de noemer.

Als het antwoord negatief is, kunt u een minteken toevoegen voor de teller of de noemer. Als het antwoord 0 is, typt u maar een 0 in voor de noemer.Als de noemer 1 is kan het onderste invoerveld leeg blijven.

Nadat het antwoord is ingevuld, moet er op de knop Antwoord controleren worden geklikt, onder de invoervelden. &kbruch; controleert dan het antwoord, en zal het goede antwoord laten zien. Het hoofdscherm zal daardoor een beetje anders worden zoals in de schermafbeelding te zien is:

Antwoord gecontroleerd
Antwoord gecontroleerd

Hier was het antwoord goed. Het goede antwoord wordt op 2 manieren gegeven als het groter is dan 1. De tweede manier net voor het woord CORRECT wordt alleen in sommige landen, waaronder Nederland, gebruikt en moet in dit geval als "2 + 1/5" worden gelezen.

Het antwoord moet altijd vereenvoudigd worden gegeven (bijvoorbeeld 3/5 en niet 9/15) omdat de meeste onderwijzers alleen vereenvoudigde antwoorden goed zullen rekenen. &kbruch; toont een bericht als in de schermafbeelding hieronder, als een niet (zoveel mogelijk) vereenvoudigd antwoord wordt gegeven.

Niet vereenvoudigd antwoord
Niet vereenvoudigd antwoord

Voor een volgende opgave moet er op de knop Volgende opgave worden geklikt. Als de parameters voor de volgende opgave moeten worden veranderd, moet dat eerst worden gedaan.

### Oefening met vergelijken

In deze oefening worden 2 gegeven breuken met elkaar vergeleken. U moet van beide de grootste kiezen door het juiste vergelijkingsteken te kiezen.

Betekenis van de vergelijkingstekens:

< Kleiner dan (in gedachten kan er een k van worden gemaakt, van kleiner) ....> groter dan .....= is gelijk aan

Oefening met vergelijken
Oefening met vergelijken

Na het kiezen van het vergelijkingsteken (u kunt wisselen tussen de verschillende vergelijkingstekens door er op te klikken) klikt u op de knop Antwoord controleren. &kbruch; controleert dan het antwoord en geeft het goede antwoord. Hierna krijgt u weer een nieuwe opgave als u op de knop Volgende opgave klikt.

### Oefening met omzetten

In deze oefening moet een gegeven getal in een breuk worden omgezet.

Oefening met omzetten
Oefening met omzetten

In het bovenstaande schermbeeld ziet u links van het isgelijkteken een herhaald voorkomende decimaal. Dit betekent dat de getoonde decimale fractie een gedeelte heeft dat zich herhaalt. Dit zich herhalende gedeelte wordt gekenmerkt met een klein streepje boven de cijfers. Deze cijfers herhalen zich tot in het oneindige.

Na het invullen van de teller en de noemer klikt u op de knop Antwoord controleren. &kbruch; controleert dan het antwoord en geeft het goede antwoord. Hierna krijgt u weer een nieuwe opgave als u op de knop Volgende opgave klikt.

Vergeet niet het antwoord zoveel mogelijk te vereenvoudigen. Niet vereenvoudigde antwoorden worden fout gerekend.

### Oefening met het ontbinden in factoren

In deze oefening moet een gegeven getal worden ontbonden in zijn priemfactoren. Alle priemfactoren van het getal worden gevraagd.

Oefening met het ontbinden in factoren
Oefening met het ontbinden in factoren

U kunt een factor invoeren door op een van de priemfactor knoppen te klikken. De reeds ingevoerde priemfactoren kunt u zien in het veld naast het getal dat in factoren moet worden ontbonden. De laatst ingevoerde factor kan worden verwijderd door te klikken op de knop Verwijder de laatste factor.

Na het invullen van alle priemfactoren klikt u op de knop Antwoord controleren. &kbruch; controleert dan het antwoord en geeft het goede antwoord. Hierna krijgt u weer een nieuwe opgave als u op de knop Volgende opgave klikt.

In het schermbeeld bovenaan deze pagina ziet u een * tussen de priemfactoren. Dit is het vermenigvuldigingsteken. Het product van alle priemfactoren moet het getal zijn dat u in factoren probeert te ontbinden.

Alle priemfactoren, ook als die meerdere keren voorkomen, moeten worden ingevoerd. Een voorbeeld: Voor de priemfactoren van 18 moet u een 2, een 3 en nog een 3 invoeren.

## Dankbetuigingen en licentie

&kbruch;

Programma en documentatie: copyright 2001-2004 Sebastian Stein seb.kde@hpfsc.de

Dank aan:

- Anne-Marie Mahfouf voor het leiden van het &kde;-Eduproject

- Klas Kalass voor zijn hulp bij het uitdenken van het uiterlijk

- Eva Brucherseifer voor het schrijven van KMath (&kbruch;'s GUI (grafische interface) is hierop gebaseerd)

- Dominique Devriese voor het verhelpen van programmafouten

- Stefan Schumacher voor het testen van een erg vroege versie

- Sven Guckes voor het testen van de tekstinterface (die overigens verwijderd is)

- David Faure voor de hulp met &kde;--CVS en &kde;-Bugzilla

- Robert Gogolok voor de hulp met &kde;-CVS

- John Kesson voor het doorlezen op fouten van het handboek

&meld.fouten;&vertaling.jaap; &underFDL; &underGPL;

## Installatie

### Hoe &kbruch; te verkrijgen

&install.intro.documentation;

### Vereisten

Om &kbruch; te kunnen gebruiken heeft u &kde; > 3.1 nodig

U kunt &kbruch; vinden op de thuispagina van &kbruch; , en het programma maakt deel uit van het &kde;-Eduproject.

Een lijst van veranderingen kunt u vinden in de "commit"berichten van de CVS.

### Compileren en Installeren

&install.compile.documentation;

&documentation.index;