Ceisteanna

Bealach maith le cabhrú le daoine eile ábhar a mhachnamh is ea ceist a chur orthu ina leith. Nuair a cuirtear ceist mhaith, cuidíonn sé linn eolas a tharraingt le chéile, na smaointe atá againn a mheas agus smaointe nua a chruthú.

Ceistiú Sócraiteach a tugtar air cheisteanna a chur go sonrach le cuidiú le daoine foghlam, ainm a thagraíonn do Shócrait sa Ghéig Ársa.

Ní mór, le ciesteanna shócraiteacha, éisteach go han-chúramach leis an duine eile le cuidiú leat do cheist a mheas agus a chur ar bhealach cuiditheach, inchiallaithe agus neamhionsaitheach.

Samplaí iad seo dá leithéid de cheisteanna:

### Ceisteanna léiriúcháin

- Céard atá i gceist agat nuair a deir tú ______?
- Cén phríomhphointe atá agat?
- Cén chaoi a mbaineann _____ le _____?
- An bhféadfá é sin a rá ar shlí eile?
- Fan go bhfeicfidh mé an dtuigim i gceart thú; an é _____ nó _____ atá i gceist agat?
- Cén chaoi a gceanglaíonn sé seo leis an bhfadhb/ábhar plé/leis an gceist s'againne?
- Orla, an bhféadfá achoimre a thabhairt i do chuid focail féin ar an méid a dúirt Darach? ... Dharach, an é sin a bhí i gceist agat?
- An bhféadfá sampla a thabhairt dom?
- An sampla maith é _____ de sin?

### Ceisteanna a thóraíonn foshuíomhanna

- Céard lena bhfuil tú ag glacadh anseo?
- Céard lena bhfuil Sinéad ag glacadh?
- Céard eile a bhféadfaimis glacadh leis ina áit?
- Deabhraíonn sé go bhfuil tú ag glacadh leis go _____. An dtuigim i gceart thú?
- Tá do chuid réasúnaíochta ar fad ag brath ar an tuairim go _____. Cén fáth ar bhunaigh tú do réasúnaíocht ar _____ seachas _____?
- Deabhraíonn sé go nglacann tú leis _____. Cén chaoi a bhfírinníonn tú glacadh leis sin?
- An mar sin a bhíonn i gcónaí? Cén fáth a gceapann tú gur fíor an foshuíomh anseo?
- Cén fáth go nglacfadh duine leis gur fíor sin?

### Ceisteanna a thóraíonn cúiseanna agus fianaise

- An bhféadfá do chuid cúiseanna a mhíniú dúinn?
- Cén chaoi a mbaineann sé sin leis an gcás seo?
- An bhfuil aon chúis ann gan brath ar an bhfianaise sin?
- Cé atá in ann fios a bheith acu gur fíor é sin?
- Ceard a déarfá le duine a dúirt go ____?
- An bhfuil fianaise ag éinne eile le tacú leis an dearacadh sin?
- Cén réasúnaíocht a bhí agat le teacht ar an gconclúid sin?
- Cá bhfaigheadh muid amach an fíor é sin?

### Ceisteanna maidir le dearcadh nó le peirspictíocht

- Cé atá á impleachtú agat ansin?
- Nuair a deir tú _____, an bhfuil tú á chur i leith go _____?
- Ach,dá dtarlódh sé sin, cén toradh a bheadh air? Cén fáth?
- Cén tionchar a bheadh aige sin?
- An gá go dtarlódh sé sin nó an é nach bhfuil ann ach seans / dóchúlacht go dtarlódh sé?
- Cén mhalairt atá ann?
- Más fíor _____ agus _____, céard eile a d'fhéadfadh a bheith fíor?
- Má deirimid go bhfuil ____ eiticiúil, céard faoi _____?

### Ceisteanna a thóraíonn impleachtaí agus iarmhairtí

- Cén chaoi a bhfaighidh muid amach?
- Céard leis a nglacann an cheist seo?
- An gcuirfeadh _____ an cheist seo ar bhealach difriúil?
- An bhfuil réiteach na ceiste seo ag éinne?
- An féidir linn an cheist seo a bhriseadh síos ar chor ar bith?
- An bhfuil an cheist seo soiléir? An dtuigeann muid í?
- An bhfuil sé éasca nó deacair an cheist seo a fhreagairt? Cén fáth?
- An aontaíonn muid ar fad gurb í seo an cheist?
- Leis an gceist seo a fhreagairt, cé na ceisteanna eile is gá dúinn a fhreagairt ar dtús?
- Cén chaoi a gcuirfeadh _____ an saincheist in iúl?
- Cé tábhacht a bhaineann leis an saincheist seo?
- An í seo an cheist is tábhachtaí, nó an bhfuil focheist ann?
- An bhfeiceann cé mar a cheanglaíonn sé seo le ________?

Ceisteanna curtha in oiriúint ó Paul, R. (1993). Critical Thinking: How To Prepare Students for a Rapidly Changing World: Foundation for Critical Thinking, Santa Rosa, CA.

Tuilleadh eolas maidir le scríobh

Tuilleadh eolais maidir le léamh