<P ALIGN=CENTER><B>Zadawanie dobrych pytań</B></P>

<P>Dobrym sposobem na to, aby pomóc komuś przemyśleć dany temat jest zadawanie pytań. Odpowiednie pytanie może skutecznie pomóc przedstawić posiadaną wiedzę, ocenić posiadane koncepcje, a także stworzyć nowe.</P>

<P>Zadawanie pytań mających na celu pomóc innym w procesie uczenia się nosi nazwę <I>Metody sokratycznej</I>, od jej twórcy Sokratesa, który żył w starożytnej Grecji.</P>

<P>Metoda sokratyczna wymaga bardzo uważnego słuchania osoby pytanej aby móc dobrze ocenić jej wypowiedĽ i sformułować pytanie, które będzie pomocne, konstruktywne i niekonfrontacyjne.</p>

<P>Oto przykłady takich pytań:</P>

<!-Ukryty komentarz: Pewnego dnia umieszczę tutaj przykład wspaniałego dialogu -->

<h3>Pytania wyjaśniające</h3>
<ul>
  <li>Co masz na myśli mówiąc ______?</li>
  <li>O co przede wszystkim Ci chodzi?</li>
  <li>Jak _____ odnosi się do _____?</li>
  <li>Czy mógłbyś to sformułować inaczej?</li>
  <li>Czy dobrze Cię zrozumiałem: masz na myśli _____ czy też _____?</li>
  <li>Jak to się odnosi do naszego problemu/dyskusji/sprawy?</li>
  <li>Joasiu, czy mogłabyś swoimi słowami podsumować to co powiedział Ryszard? ... Ryszard, czy to miałeś na myśli?</li>
  <li>Czy mógłbyś podać mi przykład?</li>
  <li>Czy _____ byłoby dobrym tego przykładem?</li>
</ul>
<h3>Pytania sprawdzające założenia</h3>
<ul>
  <li>Co zakładasz mówiąc to?</li>
  <li>Co zakłada Joasia?</li>
  <li>Co innego moglibyśmy założyć?</li>
  <li>Wydaje się, że przyjmujesz, iż _____. Czy dobrze Cię rozumiem?</li>
  <li>Całe Twoje rozumowanie opiera się na _____. Dlaczego oparłeś swoje rozumowanie na _____ zamiast na _____?</li>
  <li> Wydaje się, że przyjmujesz, iż _____. Dlaczego uważasz to za oczywiste?</li>
  <li>Czy zawsze tak jest?  Jak myślisz o co chodzi w tym założeniu?</li>
  <li>Dlaczego ktoś mógłby przyjąć takie założenie? </li>
</ul>
<h3>Pytania badające motywy i dowody</h3>
<ul>
  <li>Czy mógłbyś wyjaśnić nam swoje motywy?</li>
  <li>Jak to się odnosi do tego przypadku?</li>
  <li>Czy jest powód aby wątpić w ten materiał dowodowy?</li>
  <li>Kto jest w stanie stwierdzić, czy to prawda?</li>
  <li>Jak odpowiedziałbyś komuś, kto mówi, że ____?</li>
  <li>Czy ktoś jeszcze ma dowody na poparcie tej tezy?</li>
  <li>Jakie rozumowanie doprowadziło Cię to takich wniosków?</li>
  <li>Jak moglibyśmy się przekonać, że to jest prawda? </li>
</ul>
<h3>Pytania na temat poglądów lub punktu widzenia</h3>
<ul>
  <li>Co sugerujesz mówiąc to?</li>
  <li>Mówiąc _____, czy sugerujesz że _____?</li>
  <li>Ale gdyby tak się stało, to jakie by były inne tego skutki? Dlaczego?</li>
<li>Jaki miałoby to skutek?</li>
  <li>Czy tak stałoby się na pewno, czy tylko prawdopodobnie?</li>
  <li>Jaka jest alternatywa?</li>
  <li>Jeżeli faktem jest, że _____ oraz _____ to co jeszcze może być prawdą?</li>
  <li>Jeśli założymy, że ____ jest etyczne, to co z _____? </li>
</ul>
<h3>Pytania badające implikacje i konsekwencje </h3>
<ul>
<li>Jak możemy to sprawdzić?</li>
  <li>Co zakłada to pytanie?</li>
  <li>Czy _____ sformułowałby to pytanie inaczej?</li>
  <li>W jaki sposób ktoś mógłby rozwiązać tę kwestię?</li>
  <li>Czy w ogóle jesteśmy w stanie znaleĽć odpowiedĽ na to pytanie?</li>
  <li>Czy to pytanie jest jasne? Czy je rozumiemy?</li>
  <li>Czy odpowiedzieć na to pytanie jest łatwo czy trudno? Dlaczego?</li>
  <li>Czy wszyscy zgadzamy się, że tak powinno brzmieć pytanie?</li>
  <li>Aby odpowiedzieć na to pytanie, na jakie inne pytania trzeba przedtem znaleĽć odpowiedĽ?</li>
  <li>W jaki sposób _____ określiłby tę kwestię?</li>
  <li>Dlaczego ta sprawa jest ważna?</li>
  <li>Czy to pytanie jest najważniejsze, czy też istnieje jakieś pytanie ukryte?</li>
  <li>Czy widzisz w jaki sposób to może się odnosić do ________?</li>
</ul>

<HR>
<FONT SIZE=1><I> Pytania opracowano na podstawie: Paul, R. (1993). Critical Thinking: How To Prepare Students for a Rapidly Changing World: Foundation for Critical Thinking, Santa Rosa, CA. </I></FONT>

<P ALIGN=RIGHT><?php  helpbutton("writing", get_string("helpwriting"), "moodle", true, true) ?></P>
<P ALIGN=RIGHT><?php  helpbutton("reading", get_string("helpreading"), "moodle", true, true) ?></P>
