# Een inleiding tot &kde;

Het &kde;-team
&Jaap.Woldringh;&Tom.Albers;
2004-08-28
3.00.00
1999
2000
2001
2002
Het &kde;-team
&FDLNotice;

Een inleiding tot de K Desktop Environment (K bureaubladomgeving)

Snelstartgids voor &kde;

KDE
snelstart
inleiding

## Inleiding

Dit document is een korte inleiding tot de K Desktop Environment. Hierin wordt u bekend gemaakt met een aantal basisfuncties van &kde;.

Deze gids is verre van compleet. Het doel van deze gids is dan ook alleen de meest gewone taken uit te leggen.

We nemen aan dat u met tenminste een grafische interface bekend bent, zoals CDE, Geos, GEM, &NeXTSTEP;, &Mac;, OS/2 of &Microsoft; &Windows;. We leggen dus niet uit hoe u de muis of het toetsenbord moet gebruiken, waar we concenteren ons op de interessante dingen.

## Een overzicht van &kde;

Dit gedeelte is voor die gebruikers die liever leren door te proberen, en alleen een korte aanwijzing willen hebben voordat ze beginnen. In latere gedeelten vindt u een meer grondige inleiding tot de omgeving, met nuttige aanwijzingen en sneltoetsen. Als u ongeduldig bent en wilt beginnen, dan kunt u dit gedeelte snel doorlezen, een beetje gaan spelen, en dan terugkomen om de andere gedeelten van deze gids naar behoefte door te werken.

&kde; geeft ons een bureaubladomgeving die in hoge mate naar wens is aan te passen. In dit overzicht wordt uitgegaan van de standaard configuratie.

### Het bureaublad van &kde;

Een typisch bureaublad van &kde; bestaat uit verschillende onderdelen:

- Een paneel onderaan in het scherm, gebruikt om applicaties te starten en om tussen bureaubladen te schakelen. Naast andere zaken vindt u er &kmenu;, een groot &kicon; dat als u erop klikt een menu laat zien met toepassingen.

- Een taakbalk, die standaard is opgenomen in het paneel, en gebruikt wordt om tussen lopende toepassingen te schakelen, en om die te beheren. Klik op een toepassing in de taakbalk om naar die toepassing te schakelen.

- Het bureaublad zelf, waarop vaakgebruikte bestanden en mappen kunnen worden geplaatst. &kde; heeft meerdere bureaubladen, elk ervan met zijn eigen vensters. Klik op de genummerde knoppen in het paneel om tussen de bureaubladen te schakelen.

### Op uw plaatsen, Klaar, Af!

Hier zijn een paar vlugge aanwijzingen om u op gang te helpen.

- Om een toepassing te starten, klikt u op de knop &kicon; in het paneel (het &kmenu; genoemd) en kiest u iets in het menu dat u nu ziet.

- Klik op het pictogram in het paneel met de afbeelding van een huis om toegang te krijgen tot de bestanden in uw eigen map met behulp van &konqueror;, de bestandsbeheerder van &kde;.

- Kies K-menu Systeem Konsole om een tekstscherm te krijgen, of druk op &Alt; F2 om een klein venstertje te krijgen. In beide vensters kunt u dan een commando intypen, in het kleine maar één keer.

- Kies Configuratiecentrum in het &kmenu; om &kde; in te stellen.

- Gebruik de toetsen &Alt;Tab om tussen toepassingen te schakelen, en &Ctrl;Tab om tussen bureaubladen te schakelen.

- Gebruik de &RMB;-muisknop voor het contextmenu van het paneel, het bureaublad en de meeste &kde;-toepassingen.

## Toepassingen starten

### Het &kmenu; en het paneel gebruiken.

Onderaan het scherm vindt u het paneel van het bureaublad, dit wordt &kicker; genoemd. U kunt het paneel gebruiken voor het starten van toepassingen. Kijk ook even naar de knop helemaal links met een grote &kicon;.

Deze knop wordt het &kmenu; genoemd. Er is een klein pijltje aan de bovenkant, dit betekent dat u een menu krijgt als u erop klikt. Doe het maar! Door dit menu hebt u gemakkelijk toegang tot alle &kde;-toepassingen die op uw computersysteem zijn geïnstalleerd.

#### Het aanpassen van &kicker;

Als u een toepassing of hulpmiddel vaak gebruikt, wilt u die natuurlijk nog gemakkelijker kunnen starten. In dat geval kunt u een enkele toepassing of een compleet submenu van het &kmenu; als een speciale knop aan het paneel toevoegen. Als u de toepassing &kfind; gemakkelijk wilt kunnen starten met zo'n knop in het paneel, klikt u met de &RMB; op een lege plaats op het paneel of op het &kmenu;-pictogram. Kies Paneelmenu Toepassing aan paneel toevoegen... en klik dan op het item of het menu dat u aan het paneel wilt toevoegen.

U kunt op deze manier een geheel menu toevoegen, of één van de submenu's van de &kicon;-knop. Bijvoorbeeld, als u &koffice; hebt geïnstalleerd en alle programma's van &koffice; snel wilt kunnen starten, zonder door het &kmenu; te hoeven navigeren, dan klikt u, in plaats van een toepassing te kiezen, op de menu-ingang Voeg dit menu toe. U kunt nu voortaan alle &koffice;-programma's direct starten, zonder dat het nodig is om voor elk ervan een knop in het paneel te plaatsen.

U kunt alles in het paneel verplaatsen met de opdracht Verplaatsenin het contextmenu. Klikt u maar met de derde muisknop (de derde muisknop is gewoonlijk de rechterknop, maar als u de muis anders hebt ingesteld, zoals voor linkshandig gebruik, dan kan het ook de linkerknop zijn). U ziet dan een menu waarin u Verplaatsen kunt kiezen. Beweeg nu de muis en zie hoe hoe het pictogram volgt terwijl het op het paneel blijft. Wanneer u klaar bent, klikt u gewoon met de eerste muisknop (standaard de linkerknop). Zoals u hebt opgemerkt, is er ook een menu-item Verwijderen voor het geval dat u genoeg hebt van een bepaalde startknop op uw paneel.

#### Het gebruik van contextmenu's

Dit leidt ons tot een ander interessant onderwerp: op veel plaatsen kunt u met de rechtermuisknop klikken om een contextmenu te krijgen met keuzes die afhankelijk zijn van de plaats waar u hebt geklikt. Het is daarom altijd een goed idee om met de derde muisknop ergens op te klikken, als u niet weet wat u hiermee moet doen. Zelfs de achtergrond van de bureaubladen heeft een dergelijk menu!

#### Andere eigenschappen van het paneel

Er zijn andere interessante dingen mogelijk met het paneel. Eén ervan kan belangrijk zijn als uw monitor een lage resolutie heeft: het is de functie die het mogelijk maakt om het paneel te laten verdwijnen of weer terug te halen, en die u kunt activeren door op het kleine pijltje te klikken dat u ziet aan een of beide uiteinden van het paneel.

Misschien vindt u het niet goed dat het paneel de volle breedte van het scherm gebruikt. Dat kunt u gemakkelijk veranderen! &RMB; op een lege plek op het paneel en kies Paneel instellen.... In het dialoogvenster van &kcontrol; dat u te zien krijgt, kunt u de Lengte instellen op het tabblad Uiterlijk met behulp van de schuifregelaar die u daar vindt, om het paneel korter te maken dan 100% van de breedte.

Als u wilt kunt u in dit dialoogvenster, dat nu toch open is, verder experimenteren en met alle opties daarin spelen. Als u op de knop Toepassen klikt, kunt u het effect zien. U kunt eenvoudig alles terugzetten naar de standaardinstellingen, door op de knop Standaard te klikken.

Tussen twee haakjes, als u er niet zeker van bent wat een knop in &kde; doet, houdt u de muisaanwijzer er maar even boven: &kde; heeft een ingebouwde kleine contextgevoelige hulp, tekstballon genoemd, waarin in een paar woorden de werking wordt uitgelegd.

### Maar ik wil mijn commandoregel terug!

Rustig maar, weest u maar niet bang. &kde; wil uw geliefde (en soms erg effectieve) commandoregel niet van u af te pakken. U kunt bestanden verplaatsen in uw bureaublad, maar u kunt ook de &UNIX;-commando's gebruiken waar u zo aan gewend bent. Feitelijk stelt &kde; de kracht van de commandoregel aan u ter beschikking op misschien wel wat verrassende plaatsen.

&kde; geeft u een erg geavanceerd venster met daarin de commandoregel, de &konsole;. Kies K-menu Systeem Konsole om dit venster te starten. Dit kan wel iets zijn dat u in uw paneel zou willen plaatsen: gelukkig is het daar al in de standaardconfiguratie!

Soms wilt u maar één commando invoeren op de commandoregel. In zulke gevallen hebt u geen complete terminal (tekstscherm met commandoregel) nodig. U drukt op &Alt;F2 en krijgt dan een klein venster waarin u een commando kunt intypen. Dit venster verdwijnt dan weer, maar uw commando wordt onthouden.

Wanneer u dit venstertje oproept (dat we de minicli noemen, mini commandline = mini commandoregel) en daarna op de toets met de pijl omhoog drukt, kunt u door alle commando's bladeren die u eerder heeft ingevoerd. U kunt ook &URL;s intoetsen in een minicli, dit opent een venster van &konqueror; met de opgegeven &URL;.

Zowel in &konqueror; als &kate; kunnen terminals worden geopend, die zich net zo gedragen als &konsole;. In &konqueror; kunt u dit aanzetten met de menukeuze Venster Terminalemulatie tonen. De ingebouwde terminal ziet u dan onderin het venster van &konqueror; en wat werkelijk knap is, is dat als u in het bestandsbeheer mappen aanklikt, dit dan in de terminal wordt gevolgd. In &kate; kunt u een terminal krijgen met de menukeuze Instellingen Konsole tonen.

Voor het inzien van een man-pagina van &UNIX; typt u ``man:`commando` in het venstertje van de minicli, waarin commando de naam is van een commando in &UNIX;.

Om te zoeken naar een woord of naar woorden met de zoekmachine van Google, kunt u ``gg:`woord of woorden` intypen. Er zijn nog een heleboel van deze verkorte opdrachten, en u kunt daar zelfs die van u zelf aan toevoegen! Kijkt u maar in &kcontrol; in de sectie Internet en netwerk Webbrowser Webkoppelingen.

En tenslotte: er is een manier om uw commandoregel steeds tot uw beschikking te hebben, onafhankelijk van waar u mee bezig bent - voeg er één toe aan het &kicker;-paneel!

Klikt u maar met de &RMB; op een lege plaats op het paneel, en kies dan Applet aan paneel toevoegen.... Scroll in het dialoogvenster omlaag tot u het item Commando uitvoeren gevonden hebt. Klik erop met de &LMB; en klik op de knop Aan paneel toevoegen. Er wordt nu een mini-cli aan het paneel toegevoegd.

Dus kunnen we concluderen dat de commandoregel nooit ver weg is als u &kde; gebruikt.

## Werken met vensters

Als u dat al niet gedaan hebt, kunt u nu een programma starten met het &kmenu;; laten we zeggen Bestanden zoeken.

### Een venster! Wat nu?

Wel, gewoonlijk werken mensen in een venster, maar soms wilt u met het venster zelf iets doen. Hier is een kort overzicht van enkele van de meest voorkomende dingen die u met een venster kunt doen:

Een venster verplaatsen

  Klik op de titelbalk van het venster, houd de muisknop ingedrukt, en verplaats het venster, waarna u de muisknop loslaat (slepen), of druk op de &Alt;-toets en sleep waar dan ook in het venster.

De grootte van een venster veranderen:

  Versleep de rand van het venster, of houd de &Alt;-toets ingedrukt terwijl u met de &RMB; waar dan ook in het venster sleept.

Een venster maximaliseren

  Klik op de maximaliseerknop in de titelbalk (in de standaard randversiering is dit het vierkantje naast de X), hierdoor zal het venster het hele beeldscherm vullen. Als het venster al gemaximaliseerd is, zal het weer kleiner worden tot zijn oorspronkelijke grootte. Klikken met de &MMB; maximaliseert het venster in verticale richting, en met de &RMB; in horizontale richting.

Een venster minimaliseren

  Klik op de Minimaliseren op de titelbalk (naast Maximaliseren) als u het venster wilt verbergen. U kunt het venster weer terugkrijgen door op het pictogram ervan in de taakbalk te klikken.

Schakelen tussen vensters

  Naast de gebruikelijke muisklik om tussen vensters te schakelen kunt u met &Alt; Tab tussen vensters schakelen. Zie hieronder voor meer technieken.

#### De knoppen op de titelbalk

De vensters van &kde; hebben enkele fraaie standaardknoppen op de titelbalk waarmee u snel enkele veelvoorkomende bewerkingen kunt doen. De standaardindeling van die knoppen is als volgt:

##### Links:

- Een Menu-knop. Hierop ziet u meestal een klein pictogram van de toepassing. Als u erop klikt krijgt u een menu voor de bewerkingen met het venster. Ook met de sneltoets &Alt;F3 kunt u dit menu openen.

##### Rechts:

- Een knop Minimaliseren.

- Een knop Maximaliseren.

- Een knop Sluiten. Hiermee sluit u het venster. Sneltoets: &Alt;F4.

#### Tussen vensters schakelen

Nu we weten hoe we met vensters moeten omgaan, mag u nu enkele andere vensters openen met gebruik van het paneel, omdat we nu zullen gaan bespreken hoe u tussen vensters kunt schakelen. Omdat dit veel voorkomt, zijn er in &kde; diverse manieren om dit te doen, kiest u daar uw favoriete methode maar uit!

In vele venstersystemen is het nodig om in een ander venster te klikken als u dat wilt gaan gebruiken. Dit is in &kde; standaard, en wordt klikken voor de focus genoemd. Maar u kunt uw bureaublad ook zo instellen dat het bewegen van de muiswijzer tot boven een venster dit venster actief zal maken. Dit wordt Focus volgt de muis genoemd. Als u deze methode kiest in het &kde;- Controlecentrum, dan is het venster onder de muiswijzer altijd het actieve venster. Het komt dan niet automatisch bovenop te liggen, maar dan kunt u nog altijd op de titelbalk klikken, of op de rand van het venster of, en dit is speciaal voor &kde;, u kunt de &Alt;-toets indrukken en met de &MMB; klikken om het venster naar voren te halen.

Hier zijn nog een paar methodes voor het schakelen tussen vensters:

- Kies een venster uit de vensterlijst. Om die lijst te openen klikt u met de &MMB; op een lege plaats van het bureaublad, of klikt u op het pictogram met een aantal vensters in het paneel of, tenslotte, klikt u op het pijltje naar boven aan de linkerkant van de taakbalk op het paneel.

- Houdt de &Alt;-toets ingedrukt, en druk op Tab om rond te gaan langs de verschillende vensters.

- Gebruik de taakbalk (zie hieronder).

### Gebruik van de taakbalk

In de taakbalk is een lijst van kleine pictogrammetjes, eentje voor elk venster op het bureaublad. In de standaardinstelling van het bureaublad van &kde; is de taakbalk in het paneel geplaatst, maar hij kan ook boven- of onderaan in het scherm geplaatst worden.

De taakbalk is een erg krachtig hulpmiddel. Als u in de standaardconfiguratie meer dan één venster wilt openen voor dezelfde toepassing, dan worden die gegroepeerd, zodat u in de taakbalk één pictogram ziet per toepassing.

Een eenvoudige &LMB;-klik op de knop in de taakbalk opent een lijst van alle open vensters voor de toepassing en hierin kunt u het gewenste venster kiezen. Klikken met de linkermuisknop op een van de vensters in de lijst opent dit venster direct. Als u op één van de knoppen in de taakbalk met de rechtermuisknop klikt, krijgt u een menu waarin u bewerkingen kunt uitvoeren op elk venster dat onder die knop is gegroepeerd, of op elk venster afzonderlijk.

U kunt ervoor kiezen om alle vensters in alle bureaubladen zichtbaar te maken in uw taakbalk, onafhankelijk van welk bureaublad u nu gebruikt, of om alleen de pictogrammen te zien van het huidige bureaublad. U kunt er ook voor kiezen dat de pictogrammen niet worden gegroepeerd, zodat elk open venster zijn eigen pictogram heeft in de taakbalk. Deze en nog vele andere opties vindt u door eenvoudig rechts te klikken op het handvat van de taakbalk (het kleine gearceerde balkje links) en dan Paneel instellen... te kiezen.

De grootte van de pictogrammen in de taakbalk worden automatisch aangepast om uimte te maken voor toepassingen, zodat u er veel meer toepassingen in kunt plaatsen dan u misschien zou denken. Als u het paneel breder maakt, kunnen de pictogrammen in rijen en kolommen worden ingedeeld, maar ook dan worden de afmetingen aangepast indien dit nodig is.

### Het gebruik van virtuele bureaubladen.

En nu: wat is dat met dat plakkerige gedoe?

Het kan gebeuren dat u meer vensters open hebt staan dan er plaats voor is op uw bureaublad. In dat geval zijn er drie mogelijkheden:

1. Laat alle vensters open (rommelig en vol bureaublad)

2. Minimaliseer die vensters die u niet direct nodig hebt en gebruik de taakbalk of &Alt; Tab om tussen die vensters te schakelen (wel een beetje verwarrend en veel werk!)

3. Aanbevolen: Doe wat een besturingssysteem doet als er niet genoeg werkgeheugen is: virtueel geheugen gebruiken, in dit geval virtuele bureaubladen.

De derde optie is hoe het moet! &kde; kan overweg met een aantal verschillende bureaubladen, elk ervan met zijn eigen vensters. Standaard zijn er vier bureaubladen beschikbaar. U kunt heel gemakkelijk tussen de bureaubladen schakelen met een klik op een van de bureaubladknoppen in het paneel. Ook met &Ctrl;F1...F4 kunt u onmiddellijk in het overeenkomende bureaublad komen, of met &Ctrl; Tab kunt u langs de bureaubladen rondgaan.

Virtuele bureaubladen zijn erg leuk. Maar soms wilt u dat een venster in elk bureaublad aanwezig is. Dit kan bijvoorbeeld een klein chat-venstertje zijn, een wekker of wat dan ook. In dat geval kunt u de bovengenoemde "plakkerig"-knop gebruiken, waarmee het venster op de achtergrond wordt vastgepind, en op elk virtueel bureaublad te zien zal zijn.

De plakkerig-knop kan ook worden gebruikt om een venster van het ene naar het andere bureaublad te verplaatsen: klik in dat venster op de plakkerig-knop, schakel naar een ander bureaublad, en klik dan weer op de plakkerig-knop (waardoor de plakkerigheid weer wordt opgeheven). U kunt hetzelfde bereiken met het contextmenu van de pictogram in de taakbalk van het venster (Naar huidig bureaublad) of Naar bureaublad in het menu van vensterbewerkingen.

## Het beheer van uw bestanden

Een veel voorkomende beeldspraak bij grafische bureaubladen is het gebruik van mappen waarmee de directories op uw harde schijf worden bedoeld. Mappen bevatten bestanden en andere mappen. In de &kde;-toepassing &konqueror;, de K-bestandsbeheerder, wordt deze beeldspraak gebruikt om u te helpen met het beheren van uw bestanden.

### Het gebruik van &konqueror;

De eerst keer dat u &kde; start, ziet u een venster met vele pictogrammen. Dit is het venster van &konqueror; waarin u de bestanden ziet in uw eigen map (het gebied waarin uw persoonlijke bestanden zijn opgeslagen). De naam van het pad van de map ziet u onder de werkbalk van het venster. Als u nu niet een dergelijk venster ziet, klikt u op het pictogram in het paneel dat op een map met het plaatje van een huis lijkt.

Om een bestand of map te openen klikt u er maar op met de &LMB;. U kunt ook in het menu Venster Navigatiepaneel tonen kiezen, waardoor u de hiërarchie van mappen (boomstructuur) krijgt voor een meer directe navigatie. Of u kunt het pad dat u onder de taakbalk ziet, bewerken waarmee u snel in een bepaalde map kunt komen.

#### Bestanden openen

&kde; wordt geleverd met een aantal toepassingen voor het lezen en bewerken van veel algemeen voorkomende bestanden, en wanneer u op een bestand klikt met, laten we zeggen, een document of een afbeelding, start &konqueror; de juiste toepassing om dit bestand te tonen. Als &konqueror; niet weet waarmee het bestand moet worden geopend, zal u worden gevraagd welke toepassing moet worden gestart, en ook zal u worden gevraagd of uw keus moet worden onthouden voor de volgende keer dat u een bestand van hetzelfde type aanklikt.

&konqueror; gebruikt MIME-typen voor het verbinden van bestanden met toepassingen.

#### Slepen en neerzetten van pictogrammen

Om een bestand te kopiëren of te verplaatsen, sleept u eenvoudig het bijbehorende pictogram naar het bureaublad, naar een ander venster in &konqueror;, of naar het pictogram van een andere map. Als u de knop loslaat toont &konqueror; u een menu waarin u kunt kiezen of u wilt kopiëren, verplaatsen, of een koppeling ("link") wilt maken naar het bestand.

Merk op dat als u een koppeling ("link") wilt maken, dat &kde; een &UNIX;achtige "symbolische link" zal maken, en geen "harde link". Dit betekent dat als u het oorspronkelijke bestand wist, de "link" zal worden verbroken.

Met een: "link" is een zelfde bestand onder verschillende namen bereikbaar. Met een symbolische link zal de ingegeven naam worden vervangen door de juiste naam van het bestand, bij een harde link heeft het bestand meerdere namen. In beide gevallen is er dus maar één bestand op de harde schijf. Zie man ln (vert)

Slepen en neerzetten kan ook in de meeste toepassingen van &kde;: u kunt een pictogram naar een venster van een draaiend programma slepen, of naar het pictogram van een toepassing dat niet is gestart, waardoor de toepassing het bestand zal openen. Probeer het maar!

#### Het instellen van de eigenschappen van een bestand

Om de eigenschappen van een bestand te veranderen, zoals de naam en de toegangsrechten ("permissions"), klikt u met de &RMB; op het pictogram en kiest u Eigenschappen in het menu.

### Het werken met archieven en netwerken

In het nabije verleden was er speciale software nodig om toegang te krijgen tot bestanden op het internet. Nu niet meer!

In &kde; wordt een technologie ondersteund met de naam Netwerktransparante toegang (afkorting: NTA, van het Engelse "Network Transparent Access") waarmee u net zo gemakkelijk met bestanden aan de andere kant van de wereld kunt werken als met die op uw eigen harde schijf.

Bijvoorbeeld, om toegang te krijgen tot bestanden op een &FTP;-server, kiest u in het menu van &konqueror; Locatie Open Locatie, en voert u de URL in van de &FTP;-server. U kunt op precies dezelfde manier bestanden slepen en neerzetten naar en van de mappen op de &FTP;-server als wanneer die op uw eigen harde schijf staan. U kunt zelfs bestanden op de &FTP;-server openen zonder dat u die eerst zelf naar uw harde schijf hoeft te kopiëren (dit wordt indien nodig door &kde; gedaan).

Merk op dat &konqueror; gebruik maakt van anonieme &FTP;-toegang, wat uw toegang tot bestanden op de &FTP;-server kan beperken. Als u een rekening ("account") heeft op die server, dan kunt u uw gebruikers-ID meegeven als onderdeel van de URL, op deze manier: ``ftp://``userid`@`server`/`map``

&konqueror; zal dan om uw wachtwoord vragen, en als het inloggen lukt, hebt u volledige toegang tot uw bestanden op de server.

Indien u gewend bent aan het programma WinZip in &Microsoft; &Windows;, zult u blij zijn te lezen dat ook &kde; in tar-archieven kan lezen. Deze archieven worden precies als normale mappen behandeld, en u kunt in een archief bladeren, bestanden openen, &etc;. In het algemeen moet de toegang tot bestanden in archieven en op het internet precies zo gaan als de toegang tot bestanden op uw eigen harde schijf, behalve de vertraging die ontstaat door het netwerk en door het uitpakken van het archief.

### Het gebruik van sjablonen ("templates") voor de toegang tot toepassingen en apparaten.

In &kde; is het eenvoudig om pictogrammen in uw paneel of op uw bureaublad te plaatsen, om de toegang tot uw toepassingen gemakkelijk te maken. Het is ook gemakkelijk om pictogrammen toe te voegen voor de toegang tot andere interessante zaken. &kde; heeft sjablonen voor het vereenvoudigen van de toegang tot:

- Toepassingen

- Printers

- Aankoppelbare ("mountable") apparaten (bijvoorbeeld diskettestations ("floppy drives"))

- Internetbronnen (bijvoorbeeld WWW-documenten, &FTP;-mappen)

- Documenten voor sommige van de &koffice;-toepassingen van &kde;.

U kunt elk hiervan aan het bureaublad toevoegen door met de &RMB; te klikken op de plaats waar u het pictogram wilt hebben, daarna te klikken op Nieuwe aanmaken en dan te kiezen waar u een koppeling naar toe wilt hebben.

Bijna alles in het &kmenu;, op het bureaublad,en in het paneel, verwijst naar een `.desktop`-bestand op de schijf. Het `.desktop`-bestand bevat informatie over welk pictogram moet worden getoond, en ook specifieke informatie over wat door het pictogram wordt vertegenwoordigd (een toepassing, apparaat, of URL). U kunt elk `.desktop`-bestand naar het paneel slepen om een snelstart-knop aan te maken.

#### Apparaten aankoppelen

In &UNIX; heeft u toegang tot andere opslagapparaten dan de eigen harde schijf met een werkwijze die "mounting" (aankoppelen) wordt genoemd. In &kde; worden `.desktop`-bestanden gebruikt om het op een eenvoudige manier mogelijk te maken om andere opslagapparaten zoals floppy en &cdrom;, aan en af te koppelen, en er toegang te hebben tot de bestanden.

Als een voorbeeld volgen hier de stappen die nodig zijn om een pictogram aan te maken voor de toegang tot bestanden op een floppy:

Op veel systemen is het nodig om als root (systeembeheerder)ingelogd te zijn als u apparaten wilt aan- of afkoppelen.

1. Rechtsklik op het bureaublad en kies Nieuwe aanmakenKoppeling naar apparaat Diskettestation....

2. Op het tabblad Algemeen in het dialoogvenster dat u krijgt, verandert u in het tekstvak bovenin de naam in wat u maar wilt.

3. Op het tabblad Station, voert u in `/dev/fd0` (of het pad van het diskettestation op uw systeem) als het Station.

4. U kunt hier ook een aankoppelpunt ("mount point") aan toevoegen. Dit moet een bestaande, maar lege, map zijn. Veel voorkomende aankoppelpunten zijn `/mnt/floppy` of `/floppy`, maar u kunt net zo goed een diskettestation aankoppelen op `~/mijnschijfje` als u dat leuk vindt.

5. Klik op de Pictogram voor afgekoppeld en kies de afbeelding van een floppy zonder het groene lampje.

6. Als u tevreden bent met uw instellingen klikt u op OK, en klaar bent u!

Doe nu een goed geformatteerde floppy in het station en klik op het Floppy-pictogram, waardoor &kde; het diskettestation aankoppelt en de bestanden op de schijf laat zien. Voordat u de schijf uit het station neemt moet u &RMB;-klikken op het Floppy-pictogram en afkoppelen kiezen in het menu.

## Het aanpassen van uw bureaublad

Als iets u niet bevalt aan uw bureaublad, zoals hoe het eruit ziet of hoe het werkt, dan kunt u dat waarschijnlijk veranderen. U kunt in &kde; veel aanpassen en bijna alles in het uiterlijk of in het gedrag van uw bureaublad veranderen. En anders dan in vele andere &UNIX;-bureaubladomgevingen hoeft u daarvoor niets in geheimzinnige configuratiebestanden te veranderen (maar u kunt dat wel als u daar nu werkelijk zin in hebt!) U gebruikt hiervoor de &kcontrolcenter;, een programma speciaal geschikt om uw bureaublad aan te passen.

### Het gebruik van het &kde;-Configuratiecentrum

Start het &kcontrolcenter; vanuit het &kmenu;. U ziet nu een venster met twee panelen met in het linkerpaneel een lijst met modules.

Open een module door op de naam te klikken, u ziet nu een lijst met submodules. Daarna klikt u op de naam van één van die submodules, om de configuratie ervan in het rechterpaneel te kunnen bewerken.

Het veranderen van de instellingen is redelijk eenvoudig. Er is een help-knop aanwezig in elk configuratiepaneel om instellingen uit te leggen die niet direct duidelijk zijn. Elk paneel heeft knoppen met Help, Standaard, Toepassen, en Resetten, die het volgende doen:

Help

  Laat een korte helptekst zien in het linkerpaneel, met inbegrip van een koppeling naar een meer uitgebreide handleiding over het betreffende onderwerp.

Standaard

  Zet alle opties in de huidige module terug naar de standaardwaarde zoals die direct na de installatie van &kde; was.

Toepassen

  Past de huidige instellingen toe in de module die nu geopend is.

Resetten

  Zet de instellingen terug naar de waarden die zij hadden toen de module werd geopend. Als u al op de knop Toepassen hebt gedrukt, worden de opties teruggezet naar de waarden die zij op het moment hadden toen u op Toepassen drukte.

Als u in een configuratiepaneel veranderingen hebt aangebracht en naar een volgende module wilt gaan zonder eerst op de knop OK te klikken of op de knop Toepassen, zal het &kcontrolcenter; u vragen of de door u aangebrachte instellingen eerst moeten worden toegepast.

## Afmelden

We hopen echt dat u zo veel plezier beleeft met het gebruiken van &kde;, dat u nooit zult willen afmelden. Maar als u dit toch doet, kiest u dan K-menu Afmelden.

Er is ook een afmeldknop in het paneel aanwezig, dat eruit ziet als een kleine aan- en uitknop. U kunt ook op &Ctrl; &Alt; Delete drukken om u af te melden.

### Sessiebeheer

Als u de sessie beëindigt, kan &kde; onthouden welke toepassingen er open zijn, met de plaats van alle vensters. Op deze manier kunnen die weer worden geopend bij uw volgende aanmelding. Deze eigenschap heet Sessiebeheer. Toepassingen die aan &kde;-eisen voldoen zullen zichzelf in dezelfde staat herstellen als waarin zij waren bij uw laatste afmelding. &kate; bijvoorbeeld onthoudt welke bestanden u aan het bewerken was.

Niet-&kde;-toepassingen onthouden bij het afmelden hun toestand niet, en &kde; zal u dan waarschuwen om er zeker van te zijn dat u voor het uitloggen alle belangrijke gegevens opslaat.

Om het sessiebeheer toe te lichten kiest u K-menu Editors om &kate; te starten. Open een tekstdocument en ga daarin wat bewerken. Meld u nu af en daarna weer aan. U merkt nu dat &kate; op precies dezelfde plaats op het bureaublad wordt hersteld, op hetzelfde virtuele bureaublad, en het document dat open was voordat u de sessie beëindigde, wordt automatisch weer geopend. &kate; onthoudt zelfs of u nog veranderingen niet had opgeslagen voor u zich afmeldt, en slaat die alsnog op alsof u hebt gekozen voor Opslaan in het menu Bestand.

## &kde;, een opwindende reis

Wij hopen dat u hebt genoten van deze korte rondreis door de "K Desktop environment" (K Bureaubladomgeving) en dat deze unieke bureaubladomgeving u kan helpen om sneller en comfortabeler te werken dan ooit.

Onthoud a.u.b. wel dat &kde; geen commercieel avontuur is maar eerder een project waar vrijwilligers over de gehele wereld aan meewerken. Wij nodigen u uit om mee te doen aan het &kde;-project, en mee te doen in dit unieke netwerk van mensen. Als u een programmeur bent, kunt u er over denken om ons te helpen met het schrijven van &kde;-toepassingen. Als u een kunstenaar bent of ervaring hebt in grafisch ontwerp, denk dan aan het ontwerpen van verzamelingen van pictogrammen, kleurschema's, geluidsschema's en logo's voor &kde;. Als u van schrijven houdt zouden we graag zien dat u aan ons documentatieproject gaat deelnemen.

U ziet dus dat er vele manieren zijn waarop u kunt helpen. U wordt van harte uitgenodigd om deel te nemen aan dit wereldwijde netwerk van mensen, die zich ervoor inzetten om van &kde; de beste bureaubladomgeving te maken voor elke computer. Kijk eens op www.kde.org voor meer informatie.

Welkom aan boord voor deze opwindende reis.

`Uw &kde;-team`

## Met dank aan

### Auteurs

- Matthias Ettrich ettrich@kde.org

- Kalle Dahlheimer kalle@kde.org

- Torben Weiss weis@kde.org

- Bernd Wuebben wuebben@kde.org

- Stephen Schaub sschaub@bju.edu - Bewerker

- Robert Williams rwilliams@kde.org - Bewerker

- Lauri Watts lauri@kde.org

&meld.fouten;&vertaling.jaap;&nagelezen.tom;&nagelezen.natalie; &underFDL;