Pamela
Robert

    pamroberts@blueyonder.co.uk

Natalie
Koning

     nat@switch.demon.nl

Vertaler

# &kspread;: Uitgebreide mogelijkheden

## Reeksen

Bij het maken van een werkblad zijn er vaak getallenreeksen in rijen of kolommen nodig, zoals 10, 11, 12.... Er zijn verscheidene manieren waarop u dat in &kspread; kunt doen.

Voor een korte reeks, zoals 5, 6, 7, 8..., is Slepen en kopiëren de eenvoudigste methode. Typ de beginwaarde in de eerste cel en de volgende waarde in de aangrenzende cel. Selecteer de twee cellen en plaats de muiswijzer op het zwarte vierkantje in de rechterbenedenhoek; de muiswijzer verandert in een diagonale dubbele pijl. Houd de linkermuisknop ingedrukt terwijl u de muis omlaag of naar rechts sleept.

De stapgrootte wordt berekend als het verschil tussen de twee beginwaarden. Als u bijvoorbeeld `4` in cel A1 en `3,5` in cel A2 intypt en dan de twee cellen selecteert en omlaag kopieert, is de stapgrootte de waarde in A2 min de waarde in A1, in dit geval -0,5. De reeks 4, 3,5, 3, 2,5, 2... is het resultaat.

Slepen en kopiëren werkt ook bij reeksen waar de stapgrootte geen constante waarde, maar ook een reeks is. Als u begint met 1, 3, 4, 6 zal "Slepen en kopiëren" de reeks aanvullen tot 1, 3, 4, 6, 7, 9, 10, 12...;,de stapgrootte is in dit geval de reeks 2, 1, 2, 1...

&kspread; herkent ook enkele speciale reeksen zoals de dagen van de week. U kunt bijvoorbeeld `vrijdag` in een cel intypen en omlaag "Slepen en kopiëren". Selecteer Hulpmiddelen Aangepaste lijsten... om te zien welke reeksen er beschikbaar zijn. Hier kunt u ook zelf reeksen creëren.

Als u een cel selecteert en Reeksen... in het menu Invoegen kiest, verschijnt het dialoogvenster Reeksen. In dit dialoogvenster kunt u reeksen creëren die te lang zijn om de methode "Slepen en kopiëren" te gebruiken, of om reeksen zoals 1, 1,5, 2,25, 3,375... te creëren waar de stapgrootte 1,5 gebruikt wordt om mee te vermenigvuldigen.

Als een reeks te ingewikkeld is voor beide voorgaande methoden kunt u een formule gebruiken en die "Slepen en kopiëren. Om bijvoorbeeld een reeks te creëren met de waarden 2, 4, 15, 256..., typt u `2` in cel A1, `=A1*A1` in cel A2, en kopieert u cel A2 omlaag.

## Formules

### Ingebouwde functies

&kspread; beschikt over een groot aantal ingebouwde wiskundige en andere functies die in een formule gebruikt kunnen worden. Om de formules in te voegen selecteert u Functie... in het menu Invoegen. In het dialoogvenster Functie vindt u ook een korte uitleg bij elke formule.

Selecteer de gewenste formule in de keuzelijst aan de linkerkant en klik dam op de knop met de pijl omlaag om de formule in het tekstvak onderin het dialoogvenster Formule te plakken.

Het tabblad Parameters wordt beschikbaar, hier kunt u de parameter(s) voor de formule invullen. U kunt de waardevoor een parameter in het tekstvak op het tabblad Parameters typen. Om een celverwijzing in plaats van een waarde in te voeren klikt u met de linkermuisknop in het tekstvak op het tabblad Parameters en daarna klikt u met de linkermuisknop op de cel in het werkblad.

In plaats van het tabblad Parameters te gebruiken kunt u celverwijzingen zoals `B6` ook direct in het onderste tekstvak in het dialoogvenster Functie intypen. Als een functie meer dan één parameter heeft moeten deze gescheiden worden door een puntkomma (;).

Klik op OK om de formule in het tekstvak van de formulebalk van &kspread; over te nemen en het dialoogvenster Functie te sluiten. Klik daarna op de knop met het groene vinkje.

U kunt formules ook zonder het dialoogvenster Functie gebruiken door de complete formule in het tekstvak op de formulebalk te typen. De namen van de functies zijn niet hoofdlettergevoelig. Vergeet niet dat alle functies met = moeten beginnen.

### Logische vergelijkingen

Aan logische functies zoals IF(), AND(), OR() worden parameters meegegeven die de logische (boolese) waarde Waar of Onwaar hebben. Deze waarden kunnen geproduceerd worden door andere logische functies zoals ISEVEN() of door het vergelijken van waarden in cellen met behulp van de vergelijkende symbolen in de volgende tabel.

Symbool | Beschrijving | Voorbeeld
--- | --- | ---
== | Is gelijk aan | `A2==B3` is Waar als de waarde in A2 gelijk is aan de waarde in B3
!= | Is niet gelijk aan | `A2!=B3` is Waar als de waarde in A2 niet gelijk is aan de waarde in B3
<> | Is niet gelijk aan | Is hetzelfde als `A2!=B3`
< | Is kleiner dan | `A2<B3` is Waar als de waarde in A2 kleiner is dan de waarde in B3
<= | Is kleiner dan of gelijk aan | `A2<=B3` is Waar als de waarde in A2 kleiner dan of gelijk is aan de waarde in B3
> | Is groter dan | `A2>B3` is Waar als de waarde in A2 groter is dan de waarde in B3
>= | Is groter dan of gelijk aan | `A2>=B3` is Waar als de waarde in A2 groter dan of gelijk is aan de waarde in B3

Als u `=IF(B3>B1;"GROTER";"")` in een cel invoert, zal GROTER getoond worden als de waarde in B3 groter is dan de waarde in B1, in andere gevallen wordt er niets getoond.

### Absolute Celverwijzingen

Als een formule een celverwijzing bevat, zal deze verwijzing gewoonlijk gewijzigd worden wanneer de cel naar een ander gedeelte van het werkblad gekopieerd wordt. Plaats een $ voor de kolomletter, het rijnummer, of beide, om de verwijzing niet te laten veranderen.

- Als A1 de formule `=D5` bevat en naar B2 gekopieerd wordt, zal de formule gewijzigd worden in `=E6` (standaard).

- Als A1 de formule `=$D5` bevat en naar B2 gekopieerd wordt, zal de formule gewijzigd worden in `=D6` (de kolomletter wordt niet gewijzigd).

- Als A1 de formule `=D$5` bevat en naar B2 gekopieerd wordt, zal de formule gewijzigd worden in `=E5` (het rijnummer wordt niet gewijzigd).

- Als A1 de formule `=$D$5` bevat en naar B2 gekopieerd wordt, zal de formule `=D5` blijven (noch de kolomletter, noch het rijnummer wordt gewijzigd).

Wanneer u een celverwijzing in een formule intypt of bewerkt, kunt u met de sneltoets F4 deze vier mogelijkheden laten rouleren.

Benoemde cellen kunnen op een soortgelijke manier gebruikt worden om een statische celverwijzing in een formule op te nemen.

## Berekeningen met "Speciaal plakken"

Soms kan het nodig zijn om een bepaalde waarde bij een aantal cellen op te tellen, of er vanaf te trekken, of om de cellen met een waarde te vermenigvuldigen of erdoor te delen. Met de optie Speciaal plakken... kan dit snel en eenvoudig gedaan worden.

Vul eerst ergens in een aparte cel in het werkblad de vervangingswaarde in en Kopieer deze. Selecteer dan de cellen die u wilt wijzigen, selecteer Speciaal plakken... in het menu Bewerken, of in het submenu dat verschijnt na klikken met de rechtermuisknop. Selecteer dan Optelling, Aftrekking,Vermenigvuldiging of Deling in het gedeelte Handeling van het dialoogvenster.

U kunt ook verschillende vervangingswaarden op verschillende rijen of kolommen toepassen door een bereik te kopiëren dat de gewenste vervangingswaarden bevat voordat u het doelbereik selecteert en Speciaal plakken... kiest. Als u bijvoorbeeld `5` in cel A1 en `10` in cel B1 invult, beide cellen selecteert en Kopieert, daarna Speciaal plakken...Optelling in de cellen A10 tot en met D15 uitvoert, zal 5 bij A10:A15 en C10:C15 opgeteld worden en zal 10 bij cel B10:B15 en D10:D15 opgeteld worden.

Een vervangingswaarde kan zowel een formule als een eenvoudige numerieke waarde zijn. Als een formule gebruikt wordt, zal &kspread; de celverwijzingen aanpassen zoals dat bij normaal Plakken ook gebeurt.

## Doel zoeken

&kspread; kan gebruikt worden om algebraïsche formules zoals x + x^2 = 4 op te lossen. Ofwel Voor welke waarde van x is x + x kwadraat 4?.

Voor dit voorbeeld zou u `A2+A2*A2` in A1 kunnen invullen en dan net zo lang de waarde in A2 veranderen tot het resultaat in A1 zo dicht mogelijk bij 4 komt. Een snellere manier is om &kspread; automatisch de waarde te laten berekenen met behulp van Doel zoeken....

Selecteer Doel zoeken... in het menu Gegevens. Er verschijnt een dialoogvenster waarin u de celverwijzing met de doelwaarde (in dit geval `A1`) bij Cel instellen: invult, de doelwaarde (`4`) bij Naar waarde: en de celverwijzing die veranderd moet worden (`A2`) bij Door het veranderen van cel:. Let erop dat u een beginwaarde in de cel die veranderd moet worden ingevuld moet hebben voordat u Doel zoeken... kunt uitvoeren.

Druk op de knop Starten in het dialoogvenster Doel zoeken om de berekening te starten. Als de oplossing gevonden is, klikt u op OK om het resultaat in de cel in te voegen of op Annuleren om de oorspronkelijke waarde te behouden.

## Meerdere werkbladen gebruiken

Wanneer u een nieuw, leeg document maakt, zal &kspread; een aantal lege werkbladen aanmaken. Dit aantal kunt u instellen bij Aantal pagina's dat in het begin is geopend: bij Uiterlijk in het dialoogvenster &kspread; instellen....

Invoegen Werkblad voegt een nieuw werkblad aan het document toe.

Als het keuzevakje Tabs tonen bij Uiterlijk van het dialoogvenster "&kspread; instellen" geselecteerd is, zal linksonder in het venster van &kspread; voor elk werkblad een tab zichtbaar zijn. U kunt met de linkermuisknop op een tab klikken om naar dat werkblad te gaan.

U kunt ook naar een ander werkblad gaan door sneltoetsen te gebruiken, met &Ctrl;PageDown gaat u naar het volgende werkblad, met &Ctrl;PageUp naar het vorige.

Werkbladen krijgen standaard de namen Sheet 1,Sheet 2... U kunt een werkblad een andere naam geven door met de rechtermuisknop op de tab te klikken en Werkblad hernoemen... te selecteren.

Om een werkblad te verwijderen selecteert u Werkblad verwijderen in het menu Opmaak Werkblad, of klikt u met de rechtermuisknop op de tab van het werkblad en selecteert het item in het submenu.

Met de overige items in het menu Opmaak Werkblad kunt u werkbladen verbergen of tonen op dezelfde manier waarop rijen en kolommen verborgen kunnen worden.

Als u een formule in het ene werkblad naar een cel in een ander werkblad wilt laten verwijzen, moet de celverwijzing beginnen met de naam van het werkblad gevolgd door een uitroepteken (!). Als u bijvoorbeeld `=Werkblad2!A2` in een cel in Werkblad 1 typt, zal de waarde in cel A2 in Werkblad 2 gebruikt worden. De namen van de werkbladen zijn hoofdlettergevoelig.

### Gegevens consolideren

Wanneer u een document hebt dat verscheidene werkbladen bevat met gelijksoortige gegevens voor bijvoorbeeld verschillende maanden in een jaar, kunt u een werkblad toevoegen dat een overzicht bevat van de geconsolideerde (&eg; som of gemiddelde) waarden van de overeenkomende gegevens in de overige werkbladen.

Deze taak kan eenvoudiger gemaakt worden door Consolideren... in het menu Gegevens te gebruiken.

Door deze optie te selecteren wordt het dialoogvenster Consolideren geopend.

Voor elk van de bronwerkbladen vult u een verwijzing naar de gewenste gegevens in bij Referentie: in het dialoogvenster Consolideren. Klik op de knop Toevoegen om de verwijzing aan Ingevoerde referenties: toe te voegen. De verwijzing moet ook de naam van het werkblad met de brongegevens bevatten, zoals `januari!A1:A10`, dit wordt automatisch gedaan als u het celbereik in het juiste werkblad selecteert.

Wanneer u alle verwijzingen voor de brongegevens ingevoerd hebt, selecteert u in het doelwerkblad de cel waar de linkerbovenhoek van het geconsolideerde resultaat moet komen. Selecteer daarna de gewenste Functie in de keuzelijst en klik op OK.

Als u het keuzevakje Gegevens kopiëren in het dialoogvenster Consolideren selecteert, zullen de waarden in plaats van de formules in de doelcellen worden geplaatst.

## Een grafiek invoegen

U kunt een grafiek in een werkblad invoegen om een grafisch overzicht van de gegevens te zien.

Selecteer eerst het celbereik met de gegevens en selecteer dan het menu Invoegen Grafiek. De cursor verandert in een draadkruis. Houd de linkermuisknop ingedrukt en teken een rechthoek op de plaats waar de grafiek ingevoegd moet worden. De grootte en de plaats van de grafiek kan naderhand altijd gewijzigd worden. Wanneer u de muisknop loslaat verschijnt het dialoogvenster van de grafiekassistent.

In de assistent kunt u grafiektype, labels en legenda instellen. Voor meer informatie kunt u eerst het Handboek van &kchart; doorlezen. Als u een verkeerde keuze maakt, kunt u dit naderhand corrigeren. Wanneer u op de knop Voltooien klikt, verdwijnt de assistent en wordt de grafiek in het werkblad ingebed.

Schermafdruk van ingebedde grafiek

Om een grafiek te verplaatsen, van grootte te veranderen of te verwijderen klikt u ergens in de grafiek, de grafiek krijgt een gearceerde rand en acht zwarte vierkantjes op de zijden en de hoeken.

Als u de muiswijzer op één van de zwarte vierkantjes plaatst, verandert deze in een dubbele pijl. U kunt nu de grootte van de grafiek wijzigen door een vierkantje met de linkermuisknop te verslepen. Om de grafiek te verwijderen klikt u met de rechtermuisknop op één van de vierkantjes en selecteert dan Verwijderen in het menu.

Om de grafiek te verplaatsen plaatst u de muiswijzer op de gearceerde rand, de muiswijzer verandert in een hand. Klik op de linkermuisknop, houd de knop ingedrukt en sleep de grafiek naar de gewenste plaats.

Klik ergens buiten de grafiek wanneer u klaar bent met wijzigen.

Om de opmaak van de grafiek te wijzigen klikt u twee keer met de linkermuisknop in de grafiek. De grafiek krijgt een gearceerde rand maar geen zwarte vierkantjes. De Werkbalk van &kchart; verschijnt in het venster van &kspread;. U kunt nu in &kchart; de werkbalk gebruiken of het menu dat verschijnt wanneer u met de rechtermuisknop in de grafiek klikt.

## Externe gegevens invoegen

U kunt gegevens vanuit een tekstbestand of vanaf het klembord in een werkblad invoegen door eerst de cel waar het eerste item van de ingevoegde gegevens moet komen te selecteren en dan Vanuit een tekstbestand... of Vanaf het klembord... in het menu Invoegen Externe gegevens te selecteren.

In beide gevallen gaat &kspread; ervanuit dat de gegevens in CSV-opmaak zijn. Er verschijnt een dialoogvenster waarin u kunt aangeven hoe de gegevens uit het bestand of van het klembord in de cellen geplaatst moeten worden.

Als uw systeem het ondersteunt, kan &kspread; ook gegevens uit een SQL database in een werkblad invoegen. Selecteer hiervoor het menu Invoegen Externe gegevens Vanuit database....

## Cellen koppelen

A cel in een werkblad kan aan een handeling gekoppeld worden zodat wanneer u er met de linkermuisknop op klikt, bijvoorbeeld de webbrowser geopend wordt. Om een koppeling aan een cel toe te voegen selecteert u het menu Invoegen Koppeling.... Het dialoogvenster Koppeling invoegen verschijnt, hierin kunt u kiezen uit vier verschillende koppelingen:

- Een Internetkoppeling zal uw webbrowser openen met de &URL; die in het tekstvak Internetadres van het dialoogvenster Koppeling invoegen is ingevuld. Dit kan bijvoorbeeld `http://www.koffice.org` zijn.

- Wanneer u op een cel met een E-mailkoppeling klikt, wordt uw e-mailprogramma geopend met het adres dat in het tekstvak E-mail: is ingevuld als het Aan: adres. Bijvoorbeeld `anon@example.com`.

- Een koppeling naar een Bestand bestaat uit het pad naar een bestand of een map dat ingevuld is in het tekstvak Bestandslocatie:. Wanneer u erop klikt zal het bestand of de map geopend worden door een geschikte toepassing.

- Een koppeling naar een Cel bevat een &kspread;-celverwijzing naar de cel die ingevuld is in het tekstvak Cel:. Wanneer u met de linkermuisknop op de cel met dit type koppeling klikt, zal &kspread; de cursor naar de doelcel verplaatsen.

Bij elk type koppeling moet een tekst in het tekstvak Toelichting: van het dialoogvenster Koppeling invoegen ingevuld worden. Deze tekst verschijnt in de cel, de tekststijl kan Vet of Cursief gemaakt worden.

## Geldigheid controleren

&kspread; kan automatisch de geldigheid van ingevoerde gegevens aan de hand van een aantal criteria controleren en een foutmelding tonen als de gegevens ongeldig zijn.

Om deze functie in te schakelen selecteert u de cel(len) die gecontroleerd moeten worden en daarna selecteert u het menu Bewerken Validatie.... &kspread; opent het dialoogvenster Validatie, dit heeft twee tabbladen.

Op het tabblad Waarden selecteert u welk gegevenstype geldig is in de keuzelijst Toestaan:. U definieert het waardenbereik dat geldig is door één van de opties in de keuzelijst Data: te selecteren en de toegestane waarde in het tekstvak in te vullen.

Op het tabblad Foutmelding kunt u het type melding kiezen (Stoppen, Waarschuwing of Informatie) dat getoond wordt bij ongeldige invoer. U kunt hier ook de titel en de tekst van de foutmelding bepalen.

Deze functie controleert alleen gegevens die in de cel ingevoerd worden. Het controleren van resultaten van formulecellen wordt beschreven in Voorwaardelijke celattributen.

## Overige functies

### De weergave splitsen

Als een werkblad zo groot wordt dat het niet meer in één venster past, kunt u het venster in twee of meer weergaven splitsen. Selecteer Beeld Weergave splitsen om de huidige weergave in twee delen te splitsen. In het menu Beeld Splitser-oriëntatie kunt u kiezen of de weergave horizontaal of verticaal gesplitst wordt.

Deze functie kan bijvoorbeeld nuttig zijn wanneer u een bereik wilt selecteren dat groter is dan de huidige weergave. Gebruik de schuifbalken on de cel linksboven en de cel rechtsonder van het bereik in de twee weergaven te zien, selecteer de cel linksboven in de ene weergave, houd de &Shift;-toets ingedrukt en selecteer de cel rechtsonder in de andere weergave door er met de linkermuisknop op te klikken.

Als het document meerdere werkbladen bevat kunt u in elk van de weergaven een ander werkblad zien.

De relatieve grootte van de weergaven kan gewijzigd worden door de balk tussen de weergaven te verslepen.

Om een weergave te verwijderen selecteert u Beeld Weergave verwijderen.

### Benoemde cellen en celbereiken

U kunt een cel of een celbereik een naam geven, bijvoorbeeld `inkomsten`, door de cel of het celbereik te selecteren en daarna Bereiknaam... te selecteren in het menu dat verschijnt wanneer u met de rechtermuisknop klikt. In het dialoogvenster Bereiknaam kunt u een naam intypen.

U kunt ook een cel of een bereik selecteren en de naam in het tekstvak dat de celverwijzing bevat, links op de formulebalk, intypen.

Als u hier een naam intypt die al in gebruik is zal &kspread; de cursor naar die benoemde cel(len) verplaatsen.

Het menu Gegevens Bereik tonen... opent een dialoogvenster met een lijst van bestaande bereiknamen. Selecteer een naam en &kspread; plaatst de cursor in het bereik als u op "OK" klikt. U kunt hier ook namen verwijderen.

Benoemde cellen kunnen nuttig zijn als een alternatief voor absolute celverwijzingen omdat de namen gebruikt kunnen worden in plaats van de gewone celverwijzingen. De namen veranderen niet wanneer de cel die de formule bevat gekopieerd wordt. Wanneer een naam in een formule gebruikt wordt moet deze ingesloten worden in enkele aanhalingstekens.

Als cel A1 bijvoorbeeld de naam `hond` heeft, kunt u een formule als `='hond' + 2` in een andere cel invoeren, die altijd als resultaat 2 bij de waarde in cel A1 optelt, onafhankelijk waar de formulecel naartoe wordt gekopieerd.

Onthoud dat celnamen en bereiknamen behandeld worden alsof ze alleen kleine letters bevatten.

### Celcommentaren

Een cel kan een commentaar bevatten dat niet direct zichtbaar is maar wel zichtbaar gemaakt kan worden. Commentaren worden niet afgedrukt.

Om een commentaar aan een cel toe te voegen selecteert u Commentaar toevoegen/bewerken... in het menu dat verschijnt wanneer u met de rechtermuisknop op de cel klikt, of u selecteert het menu Invoegen Celcommentaar en typt u de tekst in het dialoogvenster Celcommentaar.

Om een commentaar te zien plaatst u de muiswijzer op de rechterbovenhoek van de cel. Het commentaar zal als een tekstballon zichtbaar worden.

als u het keuzevakje Commentaarindicator tonen op de pagina Diversen in het menu Instellingen&kspread; instellen... selecteert, worden de cellen die een commentaar bevatten gemarkeerd met een rood driehoekje in de rechterbovenhoek.

Om een commentaar uit een cel te verwijderen selecteert u Commentaar verwijderen in het menu dat verschijnt wanneer u met de rechtermuisknop op de cel klikt, of selecteert u het menu Bewerken Wissen Commentaar.