<!--Dear translator: please NEVER translate the id or anything inside the tags as they are needed in english by the application
     Thanks a lot in advance.-->
<chapter id="getting-started">
<title
>Startersgids</title>
<para
>Als je &kturtle; start, dan krijgt je ongeveer dit te zien: <screenshot
><screeninfo
>dit is een schermafdruk van &kturtle; als je het programma voor het eerst start</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="mainwindow.png" format="PNG"/></imageobject
><textobject
><phrase
>Hoofdvenster van &kturtle;</phrase
></textobject
></mediaobject
></screenshot
> In deze startersgids gaan we er vanuit dat Nederlands de taal is van de &turtlelang;-commando's. Je kunt de taal wijzigen in menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guimenuitem
>&kturtle; instellen...</guimenuitem
></menuchoice
>, sectie <guilabel
>Taal</guilabel
>. Houd er rekening mee dat de taal die je hier instelt voor &kturtle; alleen van toepassing is op de te gebruiken &turtlelang;-commando's, en niet de taal is van &kde; op je computer, die gebruikt wordt voor het tonen van de interface van &kturtle; en de menu's.</para>

<sect1 id="first-steps">
<title
>De eerste stappen met &turtlelang;: ontmoet de schildpad!</title>
<para
>Je hebt vast het kleine schildpadje gezien in het midden van het canvas. Je staat op het punt te leren hoe je die kunt bedienen met behulp van commando's in de codebewerker.</para>

<sect2 id="the-turtle-moves">
<title
>De schildpad beweegt</title>
<para
>Laten we beginnen bij het in beweging krijgen van de schildpad. Onze schildpad kan zich op 3 manieren voortbewegen: (1) vooruit en achteruit, (2) naar links en naar rechts en (3) hij kan direct naar een positie op het scherm gaan. Probeer bijvoorbeeld dit eens:</para>
<para>
<screen
>vooruit 100
draailinks 90 
</screen>
Typ of kopieer deze code in de codebewerker en voer die uit (met behulp van menuoptie <link linkend="file-execute"
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
><guimenuitem
>Commando's uitvoeren</guimenuitem
></menuchoice
></link
>) om het resultaat te bekijken.</para>

<para
>Als je de commando's zoals hierboven in de codebewerker hebt ingetypt en uitgevoerd, dan heb je een of meer van de volgende acties gezien:</para>
<orderedlist>
<listitem
><para
>Dat &mdash; na het uitvoeren van de commando's &mdash; de schildpad omhoog gaat, een lijn tekent en een kwartslag (90 graden) naar links draait. Dit doet hij omdat je de commando's <link linkend="forward"
><userinput
>vooruit</userinput
></link
> en <link linkend="turnleft"
><userinput
>draailinks</userinput
></link
> hebt gebruikt.</para>
</listitem>
<listitem>
<para
>Dat de kleur van de code veranderde terwijl je het intypte: deze functie heet <emphasis
>intuïtieve accentuering</emphasis
> &mdash; verschillende soorten commando's worden in verschillende kleuren geaccentueerd. Dit maakt het lezen van grote stukken programmacode heel wat eenvoudiger.</para>
</listitem>
<listitem>
<para
>Dat de schilpad een dunne zwarte lijn heeft getekend.</para>
</listitem>
<listitem>
<para
>Mogelijk kreeg je een foutmelding. Dit kan twee dingen betekenen: je hebt een fout gemaakt bij het kopiëren van de commando's, of je hebt de juiste taal voor de &turtlelang;-commando's nog niet ingesteld. Je kunt de taal instellen via menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guimenuitem
>&kturtle; instellen...</guimenuitem
></menuchoice
>, sectie <guilabel
>Taal</guilabel
>.</para>
</listitem>
</orderedlist>

<para
>Je begrijpt dat het commando <userinput
>vooruit 100</userinput
> de schildpad vooruit laat gaan en een lijn tekenen, en dat <userinput
>draailinks 90</userinput
> de schildpad 90 <glossterm linkend="degrees"
>graden</glossterm
> naar links laat draaien.</para>

<para
>Bekijk de volgende verwijzingen naar de programmahandleiding voor een complete uitleg van deze commando's: <userinput
>vooruit</userinput
>, <userinput
>achteruit</userinput
>, <userinput
>draailinks</userinput
> en <userinput
>draairechts</userinput
>.</para>
</sect2>

<sect2 id="more-examples">
<title
>Meer voorbeelden</title>
<para
>Het eerste voorbeeld was vrij eenvoudig, dus laten we verder gaan!</para>

<para>
<!--translators: if it's not already there, you can copy/paste the translated code below and save it in arrow.turtle in your examples folder: kde-i18n/language-code/data/kdeedu/kturtle/ -->
<screen
>canvasmaat 200,200
canvaskleur 0,0,0
penkleur 255,0,0
pendikte 5
schoon

ganaar 20,20
richting 135

vooruit 200
draailinks 135
vooruit 100
draailinks 135
vooruit 141
draailinks 135
vooruit 100
draailinks 45

ganaar 40, 100
</screen>
Ook hier kun je de programmacode intypen of kopiëren in de codebewerker, of door het bestand <filename
>pijl</filename
> in het menu <guimenu
>Voorbeelden openen</guimenu
> te openen en dat uit te voeren (gebruik <link linkend="file-execute"
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
><guimenuitem
>Commando's uitvoeren</guimenuitem
></menuchoice
></link
>) om het resultaat te bekijken. In de volgende voorbeelden wordt verwacht dat je deze werkwijze kent.</para>

<para
>Je hebt vast gemerkt dat er in het tweede voorbeeld veel meer programmacode is. Ook heb je enkele nieuwe commando's gezien. Hier is een korte uitleg van alle nieuwe commando's:</para>

<para
><userinput
>canvasmaat 200,200</userinput
> zet de breedte en hoogte van het canvas (het speelterrein voor de schildpad) op 200 <glossterm linkend="pixels"
>pixels</glossterm
>. De breedte en hoogte zijn gelijk aan elkaar, dus krijgen we een vierkant canvas.</para>

<para
><userinput
>canvaskleur 0,0,0</userinput
> maakt het canvas zwart. <userinput
>0,0,0</userinput
> is een zogenaamde <glossterm linkend="rgb"
>RoodGroenBlauw-kleurcombinatie (RGB)</glossterm
>. Door alle waarden op <userinput
>0</userinput
> te zetten krijg je een zwart resultaat.</para>

<para
><userinput
>penkleur 255,0,0</userinput
> maakt de kleur van de pen rood. <userinput
>255,0,0</userinput
> is een <glossterm linkend="rgb"
>RGB-kleurcombinatie</glossterm
> waarbij alleen de rode waarde op <userinput
>255</userinput
> (volledig aan) is ingesteld. De andere waarden (groen en blauw) krijgen de waarde <userinput
>0</userinput
> (volledig uit). Dit geeft een heldere kleur rood.</para>

<para
>Als je de kleurwaarden niet begrijpt, lees dan even in de woordenlijst wat <glossterm linkend="rgb"
>RGB-combinaties</glossterm
> zijn</para>

<para
><userinput
>pendikte 5</userinput
> zet de dikte van de pen op <userinput
>5</userinput
> <glossterm linkend="pixels"
>pixels</glossterm
>. Vanaf nu zal elke lijn die de schildpad tekent de dikte <userinput
>5</userinput
> hebben, totdat we de <userinput
>pendikte</userinput
> veranderen.</para>

<para
><userinput
>schoon</userinput
> maakt het canvas leeg. Meer niet.</para>

<para
><userinput
>ganaar 20,20</userinput
> vertelt de schildpad dat hij naar een bepaalde plek op het canvas moet gaan. Gerekend vanuit de linker bovenhoek ligt deze plek 20 <glossterm linkend="pixels"
>pixels</glossterm
> naar rechts, en <glossterm linkend="pixels"
>20</glossterm
> pixels naar beneden. Je ziet dat door het commando <userinput
>ganaar</userinput
> de schildpad geen lijn tekent.</para>

<para
><userinput
>richting 135</userinput
> bepaalt de richting van de schildpad. De commando's <userinput
>draailinks</userinput
> en <userinput
>draairechts</userinput
> draaien de schildpad naar een andere richting. Het commando <userinput
>richting</userinput
> verandert de hoek van de schildpad vanuit positie nul, en is dus niet afhankelijk van de vorige richting van de schildpad.</para>

<para
>Na het commando <userinput
>richting</userinput
> volgen een aantal <userinput
>vooruit</userinput
>- en <userinput
>draailinks</userinput
>-commando's. Deze commando's maken de eigenlijke tekening.</para>

<para
>Tot slot wordt het commando <userinput
>ganaar</userinput
> gebruikt om de schildpad naar ergens anders te .verplaatsen.</para>

<para
>Volg alle verwijzingen naar de programmeerhandleiding. Hier vind je een grondige uitleg van elk commando in deze voorbeelden.</para>


</sect2>
</sect1>



<!--        EXTRA SECTIONS CAN BE ADDED TO THE "GETTING STARTED"

<sect1 id="calculations">
<title
>Simple Calculations</title>
<para>
Not yet written
</para>
</sect1>
<sect1 id="using_variables">
<title
>Using Variables: creating 'number containers'</title>
<para>
Not yet written
</para>
</sect1>
<sect1 id="using_strings">
<title
>Using strings: creating 'text containers'</title>
<para>
Not yet written
</para>
</sect1>
<sect1 id="logic">
<title
>Logic: asking the computer simple questions</title>
<para>
Not yet written
</para>
</sect1>
<sect1 id="recursion">
<title
>Recursion: the Turtle is using itself</title>
<para>
Draw a maze for example
</para>
</sect1>
-->


</chapter>
