FreeBSD гарын авлага
Prev | Chapter 20 Файлын системийн дэмжлэг | Next

# 20.2 Z Файлын Систем (ZFS)

Sun™-ий хөгжүүлсэн Z файлын систем нь цөөрөм хэлбэрийн хадгалалтын аргыг ашиглахаар хийгдсэн шинэ технолог юм. Энэ нь зай зөвхөн өгөгдөл хадгалалтад хэрэгтэй нөхцөлд ашиглагдана гэсэн үг юм. Энэ нь өгөгдлийн хормын хувилбарууд, олон хуулбарууд, болон өгөгдлийн хяналтын нийлбэрийг дэмжин өгөгдлийн максимум бүрэн бүтэн байдалд зориулагдан бас хийгдсэн юм. RAID-Z гэгддэг өгөгдлийн шинэ хуулбарлах загвар нэмэгдсэн. RAID-Z загвар нь RAID5-тай төстэй боловч өгөгдлийн бичилтийн эвдрэлтээс хамгаалахаар хийгдсэн.

## 20.2.1 ZFS тааруулалт

ZFS дэд систем нь системийн эх үүсвэрүүдийн ихэнхийг хэрэглэгдэг учир өдөр тутмын хэрэглээнд максимум үр ашгийг хангахад шаардлагатай зарим нэг тааруулалт шаардлагатай байдаг. FreeBSD дээр туршилтын боломж гэгдэж байгаа боловч энэ нь ойрын ирээдүйд өөрчлөгдөж болох юм. Гэхдээ одоогоор дараах алхмуудыг зөвлөдөг.

### 20.2.1.1 Санах ой

Нийт системийн санах ой хамгийн багаа бодоход нэг гигабайт байх ёстой бөгөөд хоёр болон түүнээс дээшхийг зөвлөдөг. Энд байгаа бүх жишээнүүдэд систем нь нэг гигабайт санах ойтой, хэд хэдэн бусад тааруулах аргын хамтаар байх болно.

Зарим хүмүүс нэг гигабайт санах ойгоос бага санах ойг амжилттай ашиглаж чадсан боловч тийм хязгаарлагдмал физик санах ойтой систем ачаалал ихтэй үед FreeBSD нь санах ойн шавхалтаас болж үймэх нь маш боломжийн байх болно.

### 20.2.1.2 Цөмийн тохиргоо

Хэрэгцээгүй драйверууд болон тохиргоонуудыг цөмийн тохиргооны файлаас устгахыг зөвлөдөг. Ихэнх төхөөрөмжүүд модуль хэлбэрээр байдаг болохоор тэдгээрийг `/boot/loader.conf` файлын тусламжтай дуудаж болно.

i386™ архитектурын хэрэглэгчид өөрсдийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах тохиргоог нэмж цөмөө дахин бүтээж дахин ачаалах хэрэгтэй:

    options    KVA_PAGES=512

Энэ тохиргоо нь `vm.kvm_size` тохируулгыг одоо байгаа 1 GB (PAE-ийн хувьд 2 GB) хязгаарыг давах боломжийг бүрдүүлж цөмийн хаягийн талбарыг өргөтгөх болно. Энэ тохиргооны хувьд хамгийн тохиромжтой утгыг олохын тулд мегабайтаар хүссэн хаягийн талбараа дөрөвт (4) хуваана. Энэ тохиолдолд 2 GB-ийн хувьд `512` байна.

### 20.2.1.3 Дуудагчийн тохируулгууд

`kmem` хаягийн талбарыг FreeBSD-ийн бүх архитектур дээр ихэсгэх ёстой. Нэг гигабайт физик санах ойтой тест систем дээр `/boot/loader.conf` файлд хийсэн дараах тохируулгууд болон системийг дахин ачаалсны дараа амжилттай болсон:

    vm.kmem_size="330M"
    vm.kmem_size_max="330M"
    vfs.zfs.arc_max="40M"
    vfs.zfs.vdev.cache.size="5M"

ZFS-тэй холбоотой тохируулгуудын талаар илүү дэлгэрэнгүй зөвлөмжүүдийн жагсаалтыг http://wiki.freebsd.org/ZFSTuningGuide хаягаас үзнэ үү.

## 20.2.2 ZFS-г ашиглах нь

ZFS цөөрмүүдийг систем эхлэх үед холбох боломжийг FreeBSD-д олгох эхлүүлэх арга зам байдаг. Үүнийг тохируулахын тулд дараах тушаалуудыг ажиллуулна:

    # echo 'zfs_enable="YES"' >> /etc/rc.conf
    # /etc/rc.d/zfs start

Энэ баримтын үлдсэн хэсэг 3 SCSI диск байна гэж үзэх бөгөөд тэдгээр төхөөрөмжийн нэрс нь ``da0``, ``da1`` болон ``da2`` юм. IDE тоног төхөөрөмжийн хэрэглэгчид SCSI-ийн оронд ``ad`` төхөөрөмжүүдийг ашигладаг.

### 20.2.2.1 Ганц дискийн цөөрөм

Ганц дискийн төхөөрөмж ашиглан энгийн, нөөцгүй ZFS цөөрөм үүсгэхийн тулд `zpool` тушаалыг ашиглана:

    # zpool create example /dev/da0

Шинэ цөөрмийг харахын тулд `df` тушаалын гаралтыг үзнэ:

    # df
    Filesystem  1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
    /dev/ad0s1a   2026030  235230  1628718    13%    /
    devfs               1       1        0   100%    /dev
    /dev/ad0s1d  54098308 1032846 48737598     2%    /usr
    example      17547136       0 17547136     0%    /example

Энэ гаралт нь `example` цөөрөм зөвхөн үүсгэгдээд зогсохгүй бас холбогдсон гэдгийг тодорхой харуулж байна. Энэ нь энгийн файлын систем шиг хандах боломжтой, үүн дээр файлууд үүсгэж хэрэглэгчид дараах жишээн дээрх шиг үзэх боломжтой байна:

    # cd /example
    # ls
    # touch testfile
    # ls -al
    total 4
    drwxr-xr-x   2 root  wheel    3 Aug 29 23:15 .
    drwxr-xr-x  21 root  wheel  512 Aug 29 23:12 ..
    -rw-r--r--   1 root  wheel    0 Aug 29 23:15 testfile

Харамсалтай нь энэ цөөрөм ZFS-ийн боломжуудын давуу талыг ашиглахгүй байна. Файлын системийг энэ цөөрөм дээр үүсгэж түүн дээр шахалтыг идэвхжүүлнэ:

    # zfs create example/compressed
    # zfs set compression=gzip example/compressed

`example/compressed` нь одоо ZFS шахагдсан файлын систем боллоо. Зарим нэг том файлуудыг `/example/compressed` хуулан түүн рүү хуулж үз.

Шахалтыг дараах тушаалаар болиулж болно:

    # zfs set compression=off example/compressed

Файлын системийг салгахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулж `df` хэрэгслээр шалгана:

    # zfs umount example/compressed
    # df
    Filesystem  1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
    /dev/ad0s1a   2026030  235232  1628716    13%    /
    devfs               1       1        0   100%    /dev
    /dev/ad0s1d  54098308 1032864 48737580     2%    /usr
    example      17547008       0 17547008     0%    /example

Файлын системийг дахин холбож дахин хандах боломжтой болгоод `df` тушаалаар шалгана:

    # zfs mount example/compressed
    # df
    Filesystem         1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
    /dev/ad0s1a          2026030  235234  1628714    13%    /
    devfs                      1       1        0   100%    /dev
    /dev/ad0s1d         54098308 1032864 48737580     2%    /usr
    example             17547008       0 17547008     0%    /example
    example/compressed  17547008       0 17547008     0%    /example/compressed

Цөөрөм болон файлын системийг `mount` тушаалын гаралтыг шалган бас ажиглаж болно:

    # mount
    /dev/ad0s1a on / (ufs, local)
    devfs on /dev (devfs, local)
    /dev/ad0s1d on /usr (ufs, local, soft-updates)
    example on /example (zfs, local)
    example/data on /example/data (zfs, local)
    example/compressed on /example/compressed (zfs, local)

Ажигласнаар ZFS файлын системүүд нь үүсгэгдсэнийхээ дараагаар жирийн файлын системүүд шигээр ашиглагдаж болно, гэхдээ өөр бусад олон боломжууд бас байдаг. Дараах жишээн дээр шинэ файлын систем `data` үүсгэгдэж байна. Чухал файлууд энд хадгалагдах учир файлын систем нь өгөгдлийн блок бүрийн хоёр хуулбарыг хадгалахаар тохируулагдсан:

    # zfs create example/data
    # zfs set copies=2 example/data

Одоо `df`-г дахин ажиллуулж өгөгдөл болон зайн хэрэглээг харах боломжтой:

    # df
    Filesystem         1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
    /dev/ad0s1a          2026030  235234  1628714    13%    /
    devfs                      1       1        0   100%    /dev
    /dev/ad0s1d         54098308 1032864 48737580     2%    /usr
    example             17547008       0 17547008     0%    /example
    example/compressed  17547008       0 17547008     0%    /example/compressed
    example/data        17547008       0 17547008     0%    /example/data

Цөөрөм дээрх файлын систем бүр ижил хэмжээтэй зайтай байгааг хараарай. Файлын системүүд нь зөвхөн хэрэгцээтэй зайгаа ашиглаж ижил цөөрмөөс авч байгааг харуулахын тулд `df` тушаалыг энэ жишээнүүд дээр ашигласан шалтгаантай юм. ZFS файлын систем нь эзлэхүүн болон хуваалтууд гэх мэт ойлголтуудаас ангид байж хэд хэдэн файлын систем нэг цөөрмийг эзлэхийг зөвшөөрдөг. Файлын системүүдийг устгаад дараа нь цөөрмийг хэрэгцээгүй болсон болохоор устгана:

    # zfs destroy example/compressed
    # zfs destroy example/data
    # zpool destroy example

Дискүүд муудаж эвдрэх нь тойрох боломжгүй нөхцөл юм. Энэ диск муудсан үед өгөгдөл алдагдах болно. Эвдэрсэн хатуу дискээс болоод өгөгдлийн алдагдлаас хамгаалах нэг арга нь RAID-г ашиглах явдал юм. ZFS нь энэ боломжийг дараагийн хэсэгт тайлбарлах өөрийн цөөрмийн дизайндаа дэмжсэн байдаг.

### 20.2.2.2 ZFS RAID-Z

Өмнө хэлсэнчлэн энэ хэсэг нь гурван SCSI диск байгаа гэж үзэх бөгөөд `da0` `da1` болон `da2` (буюу эсвэл IDE диск ашиглагдаж байвал `ad0` гэх мэтээр) байна. RAID-Z цөөрөм үүсгэхийн тулд дараах тушаалыг өгнө:

    # zpool create storage raidz da0 da1 da2

> Note: Sun-ий зөвлөснөөр RAID-Z тохиргоонд ашиглагдах төхөөрөмжүүдийн тоо гурваас есийн хооронд байна. Хэрэв та 10 буюу түүнээс олон дискээс тогтсон ганц цөөрөм үүсгэхийг хүсэж байгаа бол түүнийг арай жижиг хэмжээтэй RAID-Z бүлгүүдэд хуваахыг бодох хэрэгтэй. Хэрэв танд зөвхөн хоёр диск байгаа бөгөөд нөөцтэй байхыг хүсэж байгаа бол ZFS толийг ашиглах хэрэгтэй. Дэлгэрэнгүйг zpool(8) гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.

`storage` zpool үүсгэгдсэн байх ёстой. Өмнөх шиг mount(8) болон df(1) тушаалуудыг ашиглан үүнийг шалгаж болно. Дээрх жагсаалтын төгсгөлд өөр илүү дискийн төхөөрөмжүүдийг нэмэн хуваарилж болно. Хэрэглэгчийн файлууд удахгүй байрлах `home` гэгдсэн шинэ файлын системийг цөөрөмд хийнэ:

    # zfs create storage/home

Одоо шахалтыг идэвхжүүлж хэрэглэгчийн гэрийн сангууд болон файлуудын илүү хуулбаруудыг хадгалах боломжтой. Үүнийг өмнөх шиг дараах тушаалуудыг ашиглан хийж болно:

    # zfs set copies=2 storage/home
    # zfs set compression=gzip storage/home

Үүнийг хэрэглэгчдийн шинэ гэрийн сан болгохын тулд хэрэглэгчийн өгөгдлийг энэ сан руу хуулж тохирох тэмдэгт холбоосуудыг үүсгэнэ:

    # cp -rp /home/* /storage/home
    # rm -rf /home /usr/home
    # ln -s /storage/home /home
    # ln -s /storage/home /usr/home

Одоо хэрэглэгчдийн хувьд шинээр үүсгэгдсэн `/storage/home` файлын систем дээр тэдний өгөгдөл хадгалагдсан байх болно. Шинэ хэрэглэгч нэмж тэр хэрэглэгчээр нэвтэрч үзээрэй.

Дараа нь буцааж болох хормын хувилбар үүсгэж үзээрэй:

    # zfs snapshot storage/home@08-30-08

Хормын хувилбар тохиргоо нь гэрийн сан ч биш эсвэл файл ч биш зөвхөн жинхэнэ файлын системийг авахыг анхаараарай. `@` тэмдэгт нь файлын системийн нэр эсвэл эзлэхүүний нэрийн хооронд ашиглагдсан зааглагч юм. Хэрэглэгчийн гэрийн сан устгагдах үед түүнийг доорх тушаалаар сэргээнэ:

    # zfs rollback storage/home@08-30-08

Байгаа хормын хувилбаруудын жагсаалтыг авахын тулд `ls`-г файлын системийн `.zfs/snapshot` сан дотор ажиллуулна. Жишээ нь өмнө нь авсан хормын хувилбарыг харахын тулд дараах тушаалыг гүйцэтгэнэ:

    # ls /storage/home/.zfs/snapshot

Хэрэглэгчийн өгөгдөл дээр сар бүрийн хормын хувилбар үүсгэх скрипт бичих боломжтой боловч хожим хормын хувилбарууд нь ихээхэн хэмжээний дискийн хэмжээ эзлэх болно. Түрүүчийн хормын хувилбарыг дараах тушаал ашиглан устгаж болно:

    # zfs destroy storage/home@08-30-08

Энэ бүх тестийн дараагаар `/storage/home` санг бид одоо байгаа төлөвт нь байлгаад байх шалтгаан байх ёсгүй юм. Үүнийг жинхэнэ `/home` файлын систем болгох хэрэгтэй:

    # zfs set mountpoint=/home storage/home

`df` болон `mount` тушаалуудыг ажиллуулснаар систем бидний файлын системийг жинхэнэ `/home` сан гэж үзэж байгааг харуулна:

    # mount
    /dev/ad0s1a on / (ufs, local)
    devfs on /dev (devfs, local)
    /dev/ad0s1d on /usr (ufs, local, soft-updates)
    storage on /storage (zfs, local)
    storage/home on /home (zfs, local)
    # df
    Filesystem   1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
    /dev/ad0s1a    2026030  235240  1628708    13%    /
    devfs                1       1        0   100%    /dev
    /dev/ad0s1d   54098308 1032826 48737618     2%    /usr
    storage       26320512       0 26320512     0%    /storage
    storage/home  26320512       0 26320512     0%    /home

Ингэснээр RAID-Z тохиргоо дуусаж байна. Шөнө бүрийн periodic(8) ажиллах үед үүссэн файлын системүүдийн талаар төлвийн шинэчлэлтүүдийг авахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулна:

    # echo 'daily_status_zfs_enable="YES"' >> /etc/periodic.conf

### 20.2.2.3 RAID-Z-г сэргээх нь

Програм хангамжийн RAID бүр өөрсдийн `төлвийг` хянах аргатай байдаг. ZFS нь ч мөн адил. RAID-Z төхөөрөмжүүдийн төлвийг дараах тушаалаар харж болно:

    # zpool status -x

Хэрэв бүх цөөрмүүд эрүүл ба бүгд хэвийн бол дараах мэдэгдэл гарна:

    all pools are healthy

Хэрэв асуудал байвал магадгүй диск холболтгүй болчихвол цөөрмийн төлөв иймэрхүү харагдах болно:

      pool: storage
     state: DEGRADED
    status: One or more devices has been taken offline by the administrator.
        Sufficient replicas exist for the pool to continue functioning in a
        degraded state.
    action: Online the device using 'zpool online' or replace the device with
        'zpool replace'.
     scrub: none requested
    config:

        NAME        STATE     READ WRITE CKSUM
        storage     DEGRADED     0     0     0
          raidz1    DEGRADED     0     0     0
            da0     ONLINE       0     0     0
            da1     OFFLINE      0     0     0
            da2     ONLINE       0     0     0

    errors: No known data errors

Энэ нь төхөөрөмжийг администратор салгасан гэдгийг харуулж байна. Ялангуяа энэ жишээний хувьд энэ нь үнэн юм. Дискийг салгахын тулд дараах тушаалыг ашиглажээ:

    # zpool offline storage da1

Одоо системийг унтраасны дараа `da1`-г солих боломжтой. Систем буцаж ассаны дараа дараах тушаалыг ажиллуулж дискийг солино:

    # zpool replace storage da1

Эндээс төлвийг дахин шалгаж болох бөгөөд энэ удаад төлвийн мэдээллийг авахын тулд `-x` өгөгдөлгүйгээр үзнэ:

    # zpool status storage
     pool: storage
     state: ONLINE
     scrub: resilver completed with 0 errors on Sat Aug 30 19:44:11 2008
    config:

        NAME        STATE     READ WRITE CKSUM
        storage     ONLINE       0     0     0
          raidz1    ONLINE       0     0     0
            da0     ONLINE       0     0     0
            da1     ONLINE       0     0     0
            da2     ONLINE       0     0     0

    errors: No known data errors

Энэ жишээнээс харахад бүгд хэвийн харагдаж байна.

### 20.2.2.4 Өгөгдлийн шалгалт

Өмнө дурдсанчлан ZFS нь хадгалагдсан өгөгдлийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгахдаа `хяналтын нийлбэрийг` ашигладаг. Тэдгээр нь файлын системүүдийг үүсгэхэд автоматаар идэвхждэг бөгөөд дараах тушаалыг ашиглан болиулж болно:

    # zfs set checksum=off storage/home

Энэ нь ухаалаг санаа биш боловч хяналтын нийлбэрүүд нь маш бага хадгалалтын зай эзэлдэг бөгөөд идэвжсэн байхдаа илүү ашигтай байдаг. Бас тэдгээрийг идэвхжүүлснээр мэдэгдэхээр зардал бас ажиглагддаггүй. Идэвхжсэн байх үед өгөгдлийн бүрэн бүтэн байдлыг хяналтын нийлбэрийн шалгалт ашиглан ZFS шалгах боломжтой байдаг. Энэ процессийг “цэвэрлэх” гэж хэлдэг. `storage` цөөрмийн өгөгдлийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулна:

    # zpool scrub storage

Энэ процесс хадгалагдсан өгөгдлийн хэмжээнээс хамаарч ихээхэн хэмжээний хугацаа шаардаж болох юм. Энэ нь бас эдгээр үйлдлүүдийн зөвхөн нэг нь тухайн үед ажиллаж болохоор тийм ихээр I/O-г ашигладаг байна. Цэвэрлэлт дууссаны дараа төлөв шинэчлэгдэж төлвийн хүсэлтийг илгээн харж болно:

    # zpool status storage
     pool: storage
     state: ONLINE
     scrub: scrub completed with 0 errors on Sat Aug 30 19:57:37 2008
    config:

        NAME        STATE     READ WRITE CKSUM
        storage     ONLINE       0     0     0
          raidz1    ONLINE       0     0     0
            da0     ONLINE       0     0     0
            da1     ONLINE       0     0     0
            da2     ONLINE       0     0     0

    errors: No known data errors

Дууссан хугацаа энэ жишээн дээр цэврээр харуулагдаж байна. Энэ боломж нь өгөгдлийн бүрэн бүтэн байдлыг урт хугацааны турш хадгалахад баталгаа болж тусалдаг.

Z файлын системд зориулсан өөр олон тохиргоонууд байдаг бөгөөд zfs(8) болон zpool(8) гарын авлагын хуудсуудыг үзнэ үү.

Prev | Home | Next
Файлын системийн дэмжлэг | Up | Vinum Эзлэхүүн Менежер

Энэ болон бусад баримтуудыг ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/ хаягаас татаж авч болно.

FreeBSD-ийн талаар <questions@FreeBSD.org> хаягтай холбоо барихаасаа өмнө баримтыг уншина уу.
Энэ бичиг баримттай холбоотой асуулт байвал <doc@FreeBSD.org> хаягаар цахим захидал явуулна уу.
Энэ бичиг баримтын орчуулгатай холбоотой асуулт байвал <admin@mnbsd.org> хаягаар цахим захидал явуулна уу.