FreeBSD handboek
Terug | Hoofdstuk 5. Het X Window systeem | Volgende

# 5.7. Bureaubladomgevingen

Bijgedragen door Valentino Vaschetto.

Deze sectie beschrijft de verschillende bureaubladomgevingen voor X op FreeBSD. Een “bureaubladomgeving” kan van alles inhouden: van een simpele window manager tot een complete suite van bureaubladapplicaties zoals KDE of GNOME.

## 5.7.1. GNOME

### 5.7.1.1. Over GNOME

GNOME is een gebruikersvriendelijke bureaubladomgeving die de gebruiker de mogelijkheid geeft om gemakkelijk de computer te gebruiken en in te stellen. GNOME heeft een paneel (voor het starten en tonen van statusinformatie van applicaties), een bureaublad (waar data en applicaties geplaatst kunnen worden), een set standaard bureaubladapplicaties en een regels die het makkelijker maakt voor applicaties om eenduidig met elkaar samen te werken. Gebruikers van andere besturingssystemen of omgevingen voelen zich meestal meteen thuis bij het gebruik van de krachtige grafisch gestuurde omgeving die GNOME biedt. Meer informatie over GNOME op FreeBSD staat op de FreeBSD GNOME Project website. De website bevat ook redelijk complete FAQ's over het installeren, instellen en beheren van GNOME.

### 5.7.1.2. GNOME installeren

De software kan eenvoudig worden geïnstalleerd vanuit een pakket of de Portscollectie:

Om het GNOME package te installeren:

    # pkg_add -r gnome2

Om GNOME vanuit de Portscollectie te installeren:

    # cd /usr/ports/x11/gnome2
    # make install clean

Zodra GNOME geïnstalleerd is, moet de X server verteld worden dat in plaats van de standaard window manager GNOME gebruikt moet worden.

De meest eenvoudige manier om GNOME te starten is via GDM, de GNOME Display Manager. GDM wordt meegeïnstalleerd met de GNOME bureaubladomgeving, maar staat standaard uitgeschakeld. Dit programma kan ingeschakeld worden door `gdm_enable="YES"` toe te voegen aan `/etc/rc.conf`. Na herstarten start GNOME automatisch bij het aanmelden. Er zijn geen verdere instellingen nodig.

GNOME kan ook gestart worden vanaf de commandoregel door het bestand `.xinitrc` juist in te stellen. Als er al een `.xinitrc` is, dan hoeft alleen de regel die de huidige window manager start veranderd te worden in een regel die /usr/local/bin/gnome-session start. Als er niets speciaals met dit instellingenbestand is gedaan:

    % echo "/usr/local/bin/gnome-session" > ~/.xinitrc

Nu kan met `startx` de GNOME bureaubladomgeving gestart worden.

> Opmerking: Als een beeldschermmanager als XDM gebruikt wordt werkt het bovenstaande niet. In plaats daarvan moet een uitvoerbaar `.xsession` gemaakt worden met hetzelfde commando erin. Hiervoor moet het bestand aangepast worden door het bestaande window manager commando te vervangen door /usr/local/bin/gnome-session:

    % echo "#!/bin/sh" > ~/.xsession
    % echo "/usr/local/bin/gnome-session" >> ~/.xsession
    % chmod +x ~/.xsession

Het is ook mogelijk de beeldschermmanager zo in te stellen dat de window manager gekozen kan worden tijdens het aanmelden. In de paragraaf Meer KDE Details wordt uitgelegd hoe dit gedaan moet worden voor de kdm beeldschermmanager van KDE.

### 5.7.1.3. Anti-alias lettertypen in GNOME

X11 ondersteunt anti-aliasing via de “RENDER” uitbreiding. GTK+ 2.0 en hoger (de toolkit die gebruikt wordt bij GNOME) kunnen dit gebruiken. Het instellen van anti-aliasing is beschreven in Paragraaf 5.5.3. Dus met up-to-date software is anti-aliasing in de GNOME bureaubladomgeving mogelijk. In Applications->Desktop Preferences->Font kan gekozen worden voor Best shapes, Best contrast of Subpixel smoothing (LCDs). Bij een GTK+ applicatie die geen onderdeel is van het GNOME bureaublad moet de omgevingsvariabele `GDK_USE_XFT` op `1` gezet worden voordat het programma wordt gestart.

## 5.7.2. KDE

### 5.7.2.1. Over KDE

KDE is een bureaubladomgeving die eigentijds is en makkelijk in gebruik. KDE biedt de gebruiker:

- Een schitterende eigentijdse desktop;

- Een desktop die volledig netwerktransparant is;

- Een geïntegreerd hulpsysteem dat eenvoudig bruikbare informatie geeft over het gebruik van het KDE bureaublad en de applicaties;

- Alle KDE applicaties werken op dezelfde manier en zien er hetzelfde uit;

- Gestandaardiseerde menu's en werkbalken, keybindings, kleurschema's, enzovoort;

- Internationalisatie: KDE is beschikbaar in meer dan 40 talen;

- Gecentraliseerde, consistente, dialooggedreven bureaubladinstelling;

- Een grote hoeveelheid bruikbare KDE applicaties;

KDE wordt geleverd met een webbrowser genaamd Konqueror die niet onder doet voor de andere bestaande webbrowsers op UNIX® systemen. Meer informatie over KDE staat op de KDE website. Voor FreeBSD specifieke informatie en bronnen over KDE is er de KDE op FreeBSD team website.

Er zijn twee versies van KDE beschikbaar op FreeBSD. Versie 3 is al een lange tijd aanwezig, en is zeer volwassen. Versie 4, de volgende generatie, is ook beschikbaar in de Portscollectie. Ze kunnen zelfs naast elkaar geïnstalleerd worden.

### 5.7.2.2. KDE installeren

Net als bij GNOME of iedere andere bureaubladomgeving kan de software eenvoudig geïnstalleerd met een package of uit de Portscollectie:

Om het KDE3 package van het netwerk te installeren:

    # pkg_add -r kde

Om het KDE4 package van het netwerk te installeren:

    # pkg_add -r kde4

pkg_add(1) haalt automatisch de laatste versie van de applicatie op.

Om KDE3 vanuit de Portscollectie te bouwen en te installeren:

    # cd /usr/ports/x11/kde3
    # make install clean

Gebruik de Portscollectie om KDE4 vanuit de broncode te bouwen:

    # cd /usr/ports/x11/kde4
    # make install clean

Nadat KDE geïnstalleerd is, moet de X server verteld worden dat déze applicatie gestart moet worden in plaats van de standaard window manager. Hiervoor kan `.xinitrc` aangepast worden:

Voor KDE3:

    % echo "exec startkde" > ~/.xinitrc

Voor KDE4:

    % echo "exec /usr/local/kde4/bin/startkde" > ~/.xinitrc

Als het X Window System wordt gestart met `startx` is KDE het bureaublad.

Als er een beeldschermmanager als XDM gebruikt wordt, is de instelling anders. Dan moet `.xsession` gewijzigd worden. Instructies voor kdm worden later in dit hoofdstuk beschreven.

## 5.7.3. Meer KDE details

Nadat KDE geïnstalleerd is op een systeem, kunnen de meeste dingen uitgezocht worden via de hulppagina's of door de verschillende menu's aan te wijzen en erop te klikken. Windows® en Mac® gebruikers voelen zich meestal helemaal thuis.

Het beste naslagwerk voor KDE is de on-line documentatie. KDE heeft zijn eigen web browser, Konqueror, tientallen handige applicaties en uitgebreide documentatie. De volgende paragrafen beschrijven de technische zaken die moeilijk proefondervindelijk te achterhalen zijn.

### 5.7.3.1. De KDE beeldschermmanager

Een beheerder van een multi-user systeem die een grafisch aanmeldscherm willen hebben voor zijn gebruikers kan hiervoor XDM gebruiken, zoals eerder beschreven. KDE biedt kdm als alternatief. Dat is ontworpen met een beter uiterlijk en heeft meer aanmeldopties. Gebruikers kunnen via een menu kiezen welke bureaubladomgeving (KDE, GNOME of een andere) zij na het aanmelden willen gebruiken.

Om kdm te starten, moet de `ttyv8` regel in `/etc/ttys` worden aangepast. De regel moet er als volgend uitzien:

Voor KDE3:

    ttyv8 "/usr/local/bin/kdm -nodaemon" xterm on secure

Voor KDE4:

    ttyv8 "/usr/local/kde4/bin/kdm -nodaemon" xterm on secure

## 5.7.4. Xfce

### 5.7.4.1. Over Xfce

Xfce is een bureaubladomgeving die gebaseerd is op de GTK+ toolkit die gebruikt wordt bij GNOME, maar is eenvoudiger en bedoeld voor gebruikers die een simpel en efficiënt bureaublad willen dat toch eenvoudig en makkelijk in te stellen is. Het ziet er bijna hetzelfde uit als CDE dat bij commerciële UNIX systemen zit. Een aantal Xfce functies zijn:

- Een eenvoudige, makkelijk te bedienen desktop;

- Geheel in te stellen met de muis, met klikken en slepen, enzovoort;

- Hoofdpaneel hetzelfde als CDE met menu's, applets en applicaties

- Geïntegreerde window manager, bestandsmanager, geluidsmanager, GNOME compliance module en meer zaken;

- Thema's (sinds het gebruik van GTK+);

- Snel, licht en efficiënt: ideaal voor de oudere of langzamere machines of machines met beperkte hoeveelheid geheugen;

Meer informatie over Xfce staat op de Xfce website.

### 5.7.4.2. Installeren van Xfce

Xfce is met een package te installeren:

    # pkg_add -r xfce4

Of vanuit de Portscollectie:

    # cd /usr/ports/x11-wm/xfce4
    # make install clean

Nu moet de X server weten dat Xfce gestart moet worden als X de volgende keer start:

    % echo "/usr/local/bin/startxfce4" > ~/.xinitrc

De volgende keer dat X start is Xfce het bureaublad. Wederom: als een beeldschermmanager als XDM gebruikt wordt, moet `.xsession` gemaakt worden zoals beschreven in de paragraaf over GNOME. Nu moet echter het command `/usr/local/bin/startxfce4` gebruikt. Het is ook mogelijk de beeldschermmanager in te stellen om bureaublad te kiezen bij het aanmelden, zoals is uitgelegd in de paragraaf over kdm.

Terug | Begin | Volgende
De X beeldschermmanager | Omhoog | Algemene taken

Deze en andere documenten kunnen worden gedownload van ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.

Lees voor vragen over FreeBSD de documentatie alvorens contact te zoeken <questions@FreeBSD.org>.
Vragen over deze documentatie kunnen per e-mail naar <doc@FreeBSD.org>.